معرفی کمیسیون ملی یونسکو

اساسنامه یونسکو

یونسکو سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد است. این سازمان به دنبال ایجاد صلح از طریق همکاری بین‌المللی در حوزه‌های آموزش، علوم و فرهنگ است. برنامه‌های یونسکو با نیل به اهداف توسعه پایداری معاضدت و هم بخشی دارد که در مجمع عمومی سازمان ملل تعریف و تبیین شده است

دفاتر یونسکو

دفاتر رسمی ملی و منطقه‌ای یونسکو به شرح ذیل می‌باشند

دفتر ملی

دفاتر ملی یونسکو نمایندگی‌های این سازمان در یک کشور مشخص هستند و مسئولیت اصلی آن‌ها هماهنگی، اجرا و پیگیری برنامه‌ها و فعالیت‌های یونسکو در همان کشور است. این دفاتر به‌عنوان حلقه ارتباطی میان دولت، کمیسیون ملی یونسکو، نهادهای علمی، آموزشی و فرهنگی کشور و دبیرخانه یونسکو عمل می‌کنند. وظایف آن‌ها شامل حمایت از اجرای برنامه‌های یونسکو در حوزه‌های آموزش، علوم، فرهنگ، ارتباطات و اطلاعات، ارائه مشاوره فنی به مقامات ملی، تسهیل مشارکت کشور در برنامه‌های بین‌المللی یونسکو و نظارت بر اجرای پروژه‌های مورد حمایت سازمان است. در کشورهایی که دارای دفتر ملی هستند، این دفاتر نقش اصلی را در هماهنگی همکاری‌های یونسکو با نهادهای ملی بر عهده دارند.

دفتر منطقه‌ای

دفاتر منطقه‌ای یونسکو مسئولیت پوشش و هماهنگی فعالیت‌های سازمان در چندین کشور یک منطقه جغرافیایی را بر عهده دارند. این دفاتر علاوه بر اجرای برنامه‌های یونسکو در کشورهای تحت پوشش، وظیفه هماهنگی منطقه‌ای، توسعه همکاری‌های فرامرزی، تبادل تجربیات میان کشورهای عضو و ارائه پشتیبانی فنی و راهبردی به دفاتر ملی و دولت‌ها را نیز ایفا می‌کنند. دفاتر منطقه‌ای معمولاً در زمینه طراحی و اجرای ابتکارات منطقه‌ای، تهیه مطالعات و گزارش‌های تخصصی، هماهنگی پاسخ به چالش‌های مشترک منطقه و نمایندگی یونسکو در مجامع و سازوکارهای منطقه‌ای نقش محوری دارند. در بسیاری از موارد، کشورهایی که فاقد دفتر ملی هستند، از طریق دفاتر منطقه‌ای خدمات و حمایت‌های یونسکو را دریافت می‌کنند.

نقش کمیسیون ملی

کمیسیون ملی یونسکو در ایران پس از پذیرش عضویت ایران در یونسکو، با تصویب مجلس شورای ملی وقت، در سال ۱۳۲۷ تشکیل شد. این کمیسیون برای تعیین اهداف، شرح وظایف و ارکان خود، اساسنامه‌ای را در سیزده ماده تنظیم کرد که بنا به پیشنهاد وزیر فرهنگ، در چهاردهم اردیبهشت ۱۳۲۸ هیئت وزیران به تصویب رسید. این اساسنامه پس از پیروزی انقلاب اسلامی مورد تجدید نظر قرار گرفت و اساسنامه اصلاحی در هفده ماده و چهار تبصره پس از تأیید شورای عالی کمیسیون، از سوی وزارت فرهنگ و آموزش عالی به هیئت دولت تقدیم شد و در بیست و نهم شهریور ۱۳۶۶ تصویب شد. دکتر حسن فرطوسی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران است.

نهادهای همکار

۱- نمایندگی دائم جمهوری اسلامی: نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد یونسکو:‌ این نمایندگی با هدف تقویت تعاملات چندجانبه و ارتقای جایگاه کشور در یونسکو، فعالیت هایی همچون رایزنی و همکاری با نمایندگی های دیگر کشورها و دبیرخانه یونسکو و همچنین شرکت در نشست های تخصصی را دنبال می کند. دفتر نمایندگی از یک سو با برقراری ارتباط نزدیک با کمیسیون ملی یونسکو در ایران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت امور خارجه، شرایط و اولویت های ملی را ارزیابی کرده و بر اساس موازین کشور اقدام می نماید؛ و از سوی دیگر، با توجه به اولویت ها و برنامه های یونسکو، به رایزنی با سایر کشورها پرداخته و در عرصه بین المللی از منافع ملی و ارزش های جمهوری اسلامی ایران دفاع می کند.


۲- دفتر یونسکو در تهران:‌
دفتر یونسکو در تهران از سال ۱۳۷۵ فعالیت خود را به عنوان دفتر ملی آغاز کرد و در سال ۱۳۸۲ با گسترش فعالیت ها، به یک دفتر خوشه ای ارتقا یافت. در حال حاضر، دفتر تهران بار دیگر به عنوان دفتر ملی فعالیت می کند. این دفتر در حوزه های آموزشی، علمی، فرهنگی و ارتباطات با کمیسیون ملی یونسکو در ایران همکاری می کند.