از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
یونسکو در آستانه COP۳۱ خواستار مقابله جهانی با اطلاعات نادرست اقلیمی شد
نشست «تقویت صحت و یکپارچگی اطلاعاتی در حوزه تغییرات اقلیمی» به ابتکار یونسکو در شهر بن آلمان برگزار شد؛ نشستی که در آن نمایندگان دولتها، سازمانهای بینالمللی، رسانهها و نهادهای پژوهشی بر ضرورت مقابله با اطلاعات نادرست اقلیمی، حمایت از رسانههای مستقل، ارتقای سواد رسانهای و شفافسازی نظام تبلیغات دیجیتال بهعنوان پیششرط موفقیت سیاستهای اقلیمی تأکید کردند. |
یونسکو ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۵ خرداد ۱۴۰۵) نشست «تقویت صحت و یکپارچگی اطلاعاتی در حوزه تغییرات اقلیمی» را در شهر بن آلمان برگزار کرد. این نشست در ادامه برنامههای یونسکو و دولت برزیل برای مقابله با انتشار اطلاعات نادرست و گمراهکننده در حوزه تغییرات اقلیمی و در چارچوب ابتکاری برگزار شد که پس از تصویب «اعلامیه تقویت صحت و یکپارچگی اطلاعاتی در حوزه تغییرات اقلیمی» و در مسیر منتهی به COP30 (سیامین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد) شکل گرفت.
اهداف این اعلامیه شامل تقویت دسترسی عمومی به اطلاعات علمی معتبر، حمایت از روزنامهنگاری مستقل، ارتقای سواد رسانهای و اقلیمی، افزایش شفافیت پلتفرمهای دیجیتال و مقابله با انتشار اطلاعات نادرست اقلیمی است. نشست بن نیز فرصتی برای ارائه گزارش اقدامات ملی کشورها، بررسی روند اجرای تعهدات اعلامیه و تبادل تجربیات میان دولتها، سازمانهای بینالمللی، جامعه مدنی، رسانهها و نهادهای پژوهشی در آستانه تدوین برنامههای اجرایی مرتبط با COP31 (سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد) فراهم کرد.
اطلاعات نادرست اقلیمی؛ چالشی برای حکمرانی و سیاستگذاری
شرکتکنندگان در این نشست تأکید کردند که اطلاعات نادرست و گمراهکننده درباره تغییرات اقلیمی به یکی از چالشهای مهم حکمرانی اقلیم تبدیل شده است. به گفته آنان، اگرچه در گذشته بخش عمده این اطلاعات بر انکار اصل تغییرات اقلیمی متمرکز بود، اما امروز بیشتر با هدف تضعیف اعتماد عمومی به سیاستهای اقلیمی، بزرگنمایی هزینههای اقدامات اقلیمی، تشدید شکافهای اجتماعی و به تأخیر انداختن اجرای سیاستهای مقابله با تغییرات اقلیمی منتشر میشود.
بر همین اساس، یکپارچگی اطلاعات بهعنوان پیششرطی اساسی برای تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، مشارکت عمومی مؤثر و موفقیت سیاستهای اقلیمی مورد تأکید قرار گرفت.
در ادامه نشست، نمایندگان ارمنستان، فرانسه، برزیل، آلمان، بلژیک و استرالیا گزارش اقدامات و ابتکارهای خود را برای اجرای پیشنهادهای مطرحشده در این سند و همچنین تجربیات بهدستآمده در این زمینه ارائه کردند.
در این بخش، بر حمایت از ابتکارهای جهانی برای یکپارچهسازی اطلاعات مرتبط با تغییرات اقلیمی، ارتقای شفافیت اطلاعات، دسترسی آزاد به اطلاعات و مشارکت عمومی در سیاستگذاری اقلیمی تأکید شد. همچنین تجربه کشورها در تصویب قوانین اقلیمی و تشکیل شوراهای تغییرات اقلیمی با حضور نمایندگان دولت، دانشگاهها، نهادهای مدنی و حکومتهای محلی مورد بررسی قرار گرفت. شرکتکنندگان نیز بر گسترش گفتوگوهای چندذینفعی و تبادل تجربیات میان کشورها تأکید کردند.
آلمان: همکاری میان دانشمندان، رسانهها و سیاستگذاران باید تقویت شود
آلمان در این نشست اولویتهای خود را در زمینه مقابله با اطلاعات نادرست اقلیمی تشریح کرد. توسعه همکاری میان دانشمندان، روزنامهنگاران، راستیآزمایان، سازمانهای مدنی و سیاستگذاران اقلیمی، تقویت ظرفیت نهادهای تنظیمگر رسانه برای شناسایی و مقابله مؤثر با اطلاعات نادرست اقلیمی، توجه ویژه به ابعاد اجتماعی و اقتصادی گذار اقلیمی و مقابله با روایتهای گمراهکننده مرتبط با اشتغال، رفاه و هزینههای انتقال به اقتصاد کمکربن از جمله این اولویتها بود.
یکی از محورهای مهم نشست، تأکید بر مشارکت فراگیر تمامی ذینفعان در مقابله با اطلاعات نادرست اقلیمی بود. نمایندگان حاضر تصریح کردند که دولتها بهتنهایی قادر به حل این چالش نیستند و همکاری میان رسانهها، دانشگاهها، پژوهشگران، سازمانهای مردمنهاد، جوامع محلی، بخش خصوصی و سازمانهای بینالمللی برای حفظ یکپارچگی اطلاعات ضروری است.
در همین راستا، بر نقش روزنامهنگاران حوزه محیط زیست و رسانههای مستقل در انتشار اطلاعات علمی معتبر و مبتنی بر شواهد تأکید ویژه شد.
اقتصاد توجه و نقش پلتفرمهای دیجیتال در گسترش اطلاعات نادرست
یکی از مهمترین مباحث مطرحشده در این نشست، بررسی نقش ساختار اقتصادی پلتفرمهای دیجیتال در گسترش اطلاعات نادرست اقلیمی بود. شرکتکنندگان یادآور شدند که مدل اقتصادی بسیاری از این پلتفرمها بر پایه «اقتصاد توجه» بنا شده است؛ مدلی که در آن محتوای هیجانی، جنجالی و تحریککننده تعامل بیشتری ایجاد میکند و در نتیجه درآمد تبلیغاتی بیشتری به همراه دارد.
بر این اساس، بخشی از انتشار گسترده اطلاعات نادرست اقلیمی ناشی از سازوکارهای اقتصادی تبلیغات دیجیتال است که تولید و انتشار چنین محتواهایی را سودآور میکند. در این بخش نمونههایی از محتوای انکار تغییرات اقلیمی، حمله به انرژیهای تجدیدپذیر و روایتهای ضد سیاستهای اقلیمی که از طریق تبلیغات آنلاین درآمدزایی میکنند، مورد بررسی و نقد قرار گرفت.
منشور مسئولیتپذیری تبلیغات دیجیتال در راه است
در بخش دیگری از نشست، «منشور مسئولیتپذیری تبلیغات دیجیتال» معرفی شد. هدف از تدوین این منشور، افزایش شفافیت در زنجیره تأمین تبلیغات دیجیتال، مشخص شدن مسیر جریان منابع مالی تبلیغات، جلوگیری از تأمین مالی محتواهای گمراهکننده و اطلاعات نادرست اقلیمی و فراهم کردن امکان تصمیمگیری آگاهانه برای برندها و تبلیغدهندگان درباره محل انتشار تبلیغات است.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، این منشور قرار است پیش از برگزاری COP31 نهایی شده و برای اجرا در سطح ملی در اختیار کشورهای عضو قرار گیرد.
شرکتکنندگان در پایان نشست تأکید کردند که مقابله با اطلاعات نادرست اقلیمی صرفاً یک موضوع رسانهای نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از حکمرانی اقلیم و تحقق اهداف جهانی مقابله با تغییرات اقلیمی به شمار میرود. از این رو، حفظ یکپارچگی اطلاعات، تقویت رسانههای مستقل، حمایت از روزنامهنگاران، ارتقای سواد رسانهای و اقلیمی، شفافسازی نظام تبلیغات دیجیتال و توسعه همکاریهای چندذینفعی در سطوح ملی و بینالمللی از مهمترین الزامات موفقیت سیاستهای اقلیمی در سالهای آینده عنوان شد.
