نخستین اجلاس مجمع شهرهای تاریخی ایران در اصفهان برگزار شد

در این اجلاس که شهرداران ۳۰ شهر تاریخی کشور به‌منظور ایجاد بستری برای تبادل تجربیات و تقویت همکاری‌ها در زمینه حفاظت از بافت‌های تاریخی و ارتقای ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی این شهرها گردهم آمده بودند، پیام دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران توسط اکبر یوسفی، معاون اجرایی این کمیسیون، قرائت شد.

دکتر فرطوسی در این پیام اظهار داشت: کمیسیون ملی یونسکو-ایران همواره در کنار شماست و از تمامی ظرفیت‌های خود برای حمایت از حفظ بناها و بافت‌های تاریخی استفاده می‌کند، زیرا که این مسیر، تنها با همکاری، تعهد همگانی  و هم‌افزایی همه دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط، از جمله شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و همچنین حمایت نخبگانی و مردمی ممکن است و تنها در این صورت است که منتج به توجه سازنده بین‌المللی می‌شود.

متن سخنرانی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران بدین شرح است:

«بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

شهرداران گران‌قدر، مسئولین محترم و حضار ارجمند،

این گردهمایی به‌منظور پاسداشت و حفظ بافت‌های تاریخی شهرهای کشور برگزار شده؛ میراثی گرانبها که به‌مثابه شناسنامه‌ فرهنگی و تمدنی این سرزمین است و می‌تواند ایران عزیز ما را به‌خوبی در پهنه بین‌المللی معرفی کند.

بافت‌های تاریخی نه‌تنها بازتاب‌دهنده زیبایی‌های معماری و شهرسازی گذشته ما هستند، بلکه جلوه‌گر سبک زندگی، ارزش‌ها، باورها و اصالت و تمدن مردمانی هستند که در این سرزمین، قرن‌ها زیسته‌اند. هر خانه و هر کوچه، هر مسجد و بازار، بخشی از هویتی است که از دل تاریخ به ما رسیده و امروز در برابر مسئولیتی سترگ برای حفظ و احیای آن قرار داریم. این میراث، سندی است از فرهنگ و تمدنی که در برابر چالش‌ها و ناملایمات تاریخی همجنان سرزنده و مانا ایستاده است.

خانه‌های تاریخیِ شهرهای ما گنجینه‌هایی از هنر و خلاقیت‌اند. هر خانه با سردرهای آجری، پنجره‌هایی با نقش‌های زیبای هندسی، حیاط‌های مرکزی و حوض‌های زلال، جلوه‌ای از بهشت ایرانی را به تصویر می‌کشد. درهای چوبی، اتاق‌های پنج‌دری و هفت‌دری با شیشه‌های رنگارنگ، همگی نه تنها نشان‌دهنده خلاقیت ایرانی که نمایان‌گر پیوند عمیق میان زندگی، طبیعت و فرهنگ ایرانی در معماری و هماهنگی فضاهای باز و بسته برای تأمین آسایش و آرامش و بازتاب‌دهنده خلاقیت هنری و زیبایی‌های تمدنی مردمان ما بوده‌اند؛ تمدن باشکوهی که در دل خود بردارنده همزیستی مسالمت‌آمیز فرهنگ‌های متنوع و الگویی مثال‌زدنی از تعامل و تسامح در دنیای امروز به‌شمار می‌آید.

در سال‌های اخیر، با توسعه صنعت گردشگری، برخی از این خانه‌های تاریخی احیا و به هتل‌ها و اقامتگاه‌های سنتی تبدیل شده‌اند. این احیا، خود گواهی است بر اینکه این میراث، نه‌تنها هویتی ایستا، بلکه فرصتی برای ایجاد رونق اقتصادی و توسعه پایدار است.

شهرداران گرانقدر، خانم‌ها و آقایان،

شما به‌عنوان پیشگامان تصمیم‌گیری در حوزه شهری، نقشی کلیدی در این مسیر دارید. تصمیم‌ها و اقدام‌های شما می‌تواند به احیای بناهای تاریخی و بازگرداندن روح زندگی به این فضاها منجر شود یا خدای‌ناکرده زمینه‌‌ تخریب این سرمایه‌های ملی را فراهم آورد.

کمیسیون ملی یونسکو-ایران نیز همواره در کنار شماست و از تمامی ظرفیت‌های خود برای حمایت از حفظ بناها و بافت‌های تاریخی استفاده می‌کند. زیرا که این مسیر، تنها با همکاری و تعهد همگانی به نتیجه خواهد رسید. پاسداشت این میراث گرانبها تنها از طریق همکاری و هم‌افزایی همه دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط، از جمله شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و نیز حمایت نخبگانی و مردمی ممکن است؛ در روندی که توجه سازنده بین‌المللی را به همراه داشته باشد.

در پایان، لازم می‌دانم از شهردار محترم اصفهان به‌خاطر میزبانی شایسته و تدارک این رویداد ارزشمند سپاسگزاری کنم. اصفهان، خود نگینی درخشان در تاریخ و فرهنگ این سرزمین است و میزبانی این مجمع، نشانه‌ای از توجه جدی مسئولان این شهر به میراث تاریخی ایران است.

امیدوارم که این گردهمایی آغازی باشد بر اقدامات مؤثر و هماهنگی‌های گسترده در جهت حفظ و احیای شهرهای تاریخی کشورمان که لازمه انتقال این گنجینه‌های بی‌همتای بشری به نسل‌های آینده ایران و جهان است و از این راه به جهانیان نشان دهیم که ایران، نه تنها میراث‌دار تمدنی باشکوه است، بلکه برای پاسداشت هویت تاریخی و فرهنگی خود که بر تارک هویت تمدنی تاریخی جهان می‌درخشد، می‌کوشد.

به امید دیدار زود شما عزیزان و با آرزوی موفقیت و سربلندی برای همه شما…»

گفتنی است در نشست تخصصی مجمع شهرهای تاریخی ایران با توجه به اینکه اصفهان از قبل به‌عنوان دبیرخانه دائمی مجمع شهرهای تاریخی کشور انتخاب شده بود، سایر اعضای اصلی هیئت رئیسه این مجمع، شهرهای اصفهان، یزد، کرمان، همدان و قزوین و عضو علی‌البدل شهر رشت به مدت دو سال انتخاب شدند و شهر یزد هم به‌عنوان میزبان سال آینده این مجمع معرفی شد.

همچنین برای مجمع شهرهای تاریخی کشور چهار کارگروه شامل تسهیل و تعامل بین‌نهادی با محوریت شهر مرودشت، آموزش و ترویج با محوریت شهر زواره، حفاظت و احیا با محوریت شهر نائین و سرمایه‌گذاری و مشارکت با محوریت شهر کاشان تشکیل شد.