آیین گشایش سیزدهمین رویداد هفته ترویج علم برگزار شد

سیزدهمین رویداد هفته ترویج علم از ۱۹ آبان ماه ۱۴۰۳ همزمان با گرامی‌داشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه در آسمان‌نمای «گنبد مینا» واقع در منطقه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد شد و ویژه ‌برنامه‌های آن تا پنجشنبه، ۲۴ آبان ۱۴۰۳، ادامه خواهد داشت.

«روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه پایدار» فرصتی است برای تعمیق پیوند جوامع با علم و آگاهی از پیشرفت‌های علمی در سطح جهانی. این روز بر اهمیت نقش دانشمندان در گسترش آگاهی افراد از وضعیت سیاره زمین و تأثیر آن بر ایجاد جوامع پایدار تأکید دارد. به همین مناسبت، در ایران هفته ترویج علم همزمان با این روز جهانی برگزار می‌شود.

در آیین گشایش این رویداد، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، سید محمدحسین حجازی، مدیرعامل منطقه فرهنگی و گردشگری عباس آباد، دکتر غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، دکتر جواد درویش، مدیر بنیاد حامی علوم انسانی، دکتر اکرم قدیمی، رئیس انجمن ترویج علم و رئیس کرسی یونسکو در زمینه ترویج علم و مهرآسا مردادی، مسئول بخش علوم طبیعی دفتر یونسکو در تهران، سخنرانی کردند.

متن سخنرانی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران بدین شرح است:

«به نام خدای خردآفرین

سرکار خانم دکتر قدیمی، رئیس محترم انجمن ترویج علم ایران

جناب آقای دکتر گودرزی، رئیس محترم مرکز آمار ایران

نمایندگان محترم دفتر یونسکو در تهران، کانون پرورش فکری کودکان، مجموعه فرهنگی گردشگری عباس آباد

حضار محترم، خانم ها و آقایان

امروز در اینجا جمع شده‌ایم تا «روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه» را گرامی بداریم. روزی که به بهانه آن، اهمیت علم و فناوری در زندگی و نقش آن در تحول و پیشرفت جوامع را یادآور شده و در این روز از دستاوردهای علمی تجلیل می‌کنیم.

از زمان کشف آتش تا به دنیای دیجیتال امروز، پیشرفت‌های علمی همواره ما را به سوی آینده‌ای روشن‌تر و بهتر هدایت کرده‌اند. علم نه تنها درک ما از جهان را افزایش داده، بلکه باعث بهبود کیفیت زندگی، توسعه فناوری‌های نوین و در نتیجه حل بسیاری از مشکلات جهانی شده است. هر کدام از این نوآوری‌ها، نتیجه تلاش‌های علمی بی‌وقفه است. از داروهایی که سلامتی ما را به ارمغان می آورند تا گوشی‌های هوشمندی که در دستان‌‌مان مدام توجه ما را جلب می‌کنند. علم به ما قدرت داده تا مسافت‌های طولانی را در کوتاه‌ترین زمان ممکن طی کنیم، با انسان‌‌ها در سراسر جهان در ارتباط باشیم و به منابع عظیمی از اطلاعات دسترسی داشته باشیم. البته که علم تنها مجموعه‌ای از دانش‌ها و اطلاعات نیست، بلکه نگرشی در زندگی است که به ما می‌آموزد با کنجکاوی به دنیا نگاه کنیم، پرسش کنیم و به دنبال پاسخ‌های جدید باشیم و اینجاست که گفته اند که «العلم سلطان»، دانش راهبر است.

در آگوست ۲۰۲۳، (مرداد ماه ۱۴۰۲)، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دوره زمانی ۲۰۳۳-۲۰۲۴ (۱۴۰۳ تا ۱۴۱۲) را به‌عنوان «دهه بین‌المللی علوم برای توسعه پایدار» اعلام کرد. هدف از نامگذاری این دهه که رهبری آن به عهده یونسکو گذاشته شده، سامان دادن طیف گسترده‌ای از رشته‌های علمی، از جمله علوم پایه و کاربردی، علوم اجتماعی و انسانی و همچنین زمینه‌های میان رشته‌ای و نوظهور، برای کمک به تغییرات دگرگون‌کننده در جوامع، اقتصاد و محیط زیست است. در واقع ترویج همکاری‌های بین‌المللی در زمینه‌های علمی و فناوری، افزایش دسترسی به آموزش علمی و تقویت ظرفیت‌های پژوهشی در کشورهای در حال توسعه، هدف اصلی اعلام این دهه است. نامگذاری این دهه به ما مردم دنیا فرصت می‌دهد تا دانش و منابع خود را به اشتراک بگذاریم و با هم برای آینده‌ای پایدارتر و عادلانه‌تر تلاش کنیم. با ارتقای سواد علمی و تشویق همکاری بین دولت‌ها، آژانس‌های سازمان ملل، بخش خصوصی و جامعه مدنی، تعیین این دهه به‌دنبال ارتقای نقش علم در پیگیری اهداف توسعه پایدار و تلاش برای آینده‌ای امن‌تر، مرفه‌تر و صلح آمیزتر برای همه است.

موضوع روز جهانی علم امسال نیز با توجه به دهه بین‌المللی علوم برای توسعه پایدار، «بهره‌‌مندی از نیروی تفکر و توانمندسازی آینده» انتخاب شده است. این موضوع، نشان‌دهنده اهمیت بی‌نظیر تفکر خلاق و نوآوری در ایجاد پیشرفت‌های علمی و فناوری و شکل‌دهی به آینده‌ای روشن‌تر و بهتر است. تفکر خلاق و نوآورانه، تفکری است که فراتر از چارچوب‌هایی که ذهن بدان‌ها خو کرده، جرات پرسش‌گری و کاوش در ناشناخته‌ها را به ما بدهد و این امکان را بدهد تا به مسائلی که در پیش رو داریم، نگاهی تازه و نوآورانه داشته باشیم. و مگر جز این است که بزرگ‌ترین اختراعات و اکتشافات تاریخ، از دل تفکر خلاق و نقادانه برآمده‌اند؟! از از دوران پیشین تا انقلاب صنعتی تا عصر اطلاعات و تاکنون و در آینده، همه نشان از قدرت بی‌بدیل تفکر خلاق دارند. از این روست که لازم است رسالت خود در تشویق‌ جوانان و نسل‌های آینده به اندیشیدن آزاد و خلاقانه، در عین تربیت متعهدانه به ارزش‌های انسانی و متعالی را به خود یادآور شویم. چنین است که می‌توان امید بورزیم که نسل آینده کشور و دنیای ما با زیست اخلاقی و انسانی، در پی یافتن  راه‌حل‌های نوین برای چالش‌های پیش‌رو باشند.

در همین‌جا لازم می‌دانم ازهمه عزیزان دست اندرکار بزرگداشت این روز ارزشمند و برگزاری این محفل باشکوه، به ویژه سرکار خانم دکتر قدیمی، رئیس محترم انجمن ترویج علم و کرسی یونسکو و نیز از همه شما نخبگان و فرزانگان برای حضور و توجه،‌ سپاسگزاری کنم.»