پیام مدیرکل یونسکو به‌مناسبت روز بین‌المللی غارها و کارست

دکتر خالد العنانی، مدیرکل یونسکو به مناسبت ۱۳ سپتامبر (۲۲ شهریور)، روز بین‌المللی غارها و کارست، طی پیامی با اشاره به اینکه غارها، بخشی از حافظه تاریخی انسان را در خود جای داده‌اند، بر ضرورت تقویت پژوهش، آموزش و همکاری‌های بین‌المللی در حوزه غارها و سامانه‌های کارستی از سوی یونسکو تأکید کرد.

متن پیام مدیرکل یونسکو به این شرح است:

پیام آقای خالد العنانی
مدیرکل یونسکو
 به مناسبت روز بین‌المللی غارها و کارست
۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶

در نخستین روز بین‌المللی غارها و کارست، یونسکو چشم‌اندازهایی را گرامی می‌دارد که در دل خود، هم تاریخ سیاره ما و هم تاریخ بشر را روایت می‌کنند.

در زیر سطح زمین، غارها و سامانه‌های کارستی شواهدی از اقلیم‌های گذشته، فرایندهای زمین‌شناختی و تنوع زیستی منحصربه‌فرد را در خود حفظ کرده‌اند. این سامانه‌ها همچنین منابع ارزشمند آب زیرزمینی را در خود جای داده‌اند. آبخوان‌های کارستی آب شیرین مورد نیاز میلیون‌ها نفر را تأمین می‌کنند، اما در برابر آلودگی، برداشت بی‌رویه و تغییرات اقلیمی بسیار آسیب‌پذیرند.

غارها همچنین بخشی از حافظه تاریخی انسان را در خود جای داده‌اند. در قاره‌های مختلف، غارها در طول تاریخ پناهگاه انسان و مکانی برای برگزاری آیین‌ها، تدفین، آفرینش‌های هنری و زندگی معنوی بوده‌اند و گواهی ارزشمند بر خلاقیت و توانایی انسان برای سازگاری با محیط به شمار می‌روند.

از همین رو، حفاظت از این میراث در قلب مأموریت میان‌رشته‌ای یونسکو قرار دارد. یونسکو از طریق برنامه بین‌دولتی آب‌شناسی، پژوهش و همکاری‌های بین‌المللی در زمینه آب‌های زیرزمینی و آبخوان‌های کارستی را تقویت می‌کند. همچنین، برنامه‌های علوم زمین یونسکو و مرکز بین‌المللی پژوهش‌های کارست در چین، به شناخت عمیق‌تر این محیط‌ها کمک می‌کنند.

سایت‌های تعیین‌شده از سوی یونسکو نیز این دانش را در مسیر حفاظت و توسعه پایدار به کار می‌گیرند. حدود یک‌سوم ژئوپارک‌های جهانی یونسکو دارای سامانه‌های شناخته‌شده غاری یا کارستی هستند و کنوانسیون میراث جهانی نیز از سایت‌های برجسته‌ای در سراسر جهان حفاظت می‌کند.

یونسکو در نخستین روز بین‌المللی غارها و کارست، بر ضرورت تقویت پژوهش، آموزش و همکاری‌های بین‌المللی تأکید می‌کند تا غارها و سامانه‌های کارستی بهتر شناخته و برای نسل‌های آینده بهتر حفاظت شوند.