از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
از سکوت کوزهها تا صدای گفتوگو؛ موزهها و بازسازی پیوند انسانها
در آیین گرامیداشت روز جهانی موزه و هشتادمین سالگرد تأسیس ایکوم، موزهها نه بهعنوان انبار اشیای تاریخی، بلکه بهمثابه فضایی زنده برای گفتوگو، ترمیم شکافهای انسانی و بازآفرینی همدلی معرفی شدند؛ جایی که «کوزهها» به استعارهای از انسان امروز بدل شدند و از عشق، فراق و امکان دوباره پیوستن سخن گفتند. |
مراسم گرامیداشت روز جهانی موزه و هشتادمین سالگرد تأسیس ایکوم با حضور جمعی از مسئولان، پژوهشگران، موزهداران و فعالان فرهنگی ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در این مراسم، دکتر علی دارابی قائممقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، دکتر حسن فرطوسی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دکتر فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، دکتر احمد محیططباطبایی رئیس کمیته ملی موزههای ایران، فرخ طایراوف سرپرست دفتر یونسکو در تهران، مهندس سید محمد بهشتی پژوهشگر فرهنگ ایرانی و جمعی از فعالان حوزه فرهنگ و میراث حضور داشتند.
دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، سخنان خود را با قدردانی از «میراثبانان و میراثداران» آغاز کرد و آنان را حاملان زنده تمدن ایرانی دانست؛ کسانی که نهتنها میراث فرهنگی را حفظ کردهاند، بلکه امکان بازشناسی دوباره هویت را برای جامعه امروز فراهم آوردهاند. او با اشاره به شرایط پرتنش جهان و تهدید ارزشهای بنیادین انسانی گفت سخن گفتن از پیوند و همدلی در روزگار کنونی دشوار شده، اما دقیقاً به همین دلیل ضروریتر از همیشه است.
انسانهای تنها در هیبت کوزههای خاموش
فرطوسی با اشاره به شعار روز جهانی موزهها، انسان معاصر را به کوزههایی تشبیه کرد که هرکدام جدا افتادهاند؛ اشیایی که روزی حامل معنا، صدا و زندگی بودهاند اما امروز در سکوتی پراکنده قرار گرفتهاند. او این تصویر را استعارهای از وضعیت انسان امروز دانست؛ انسانی که در عین نزدیکیهای ظاهری، از پیوندهای عمیق انسانی فاصله گرفته است.
موزه؛ جایی که اشیا دوباره سخن میگویند
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران موزه را نه فضای انبار اشیا، بلکه صحنهای برای گفتوگو توصیف کرد؛ جایی که اشیای خاموش میتوانند روایتهای انسانی را زنده کنند. او با خواندن رباعی خیام گفت:«این کوزه چو من عاشق زاری بوده است در بند سر زلف نگاری بوده است این دسته که بر گردن او میبینی دستی است که بر گردن یاری بوده است»به گفته او، این کوزهها در فضای موزه از سکوت خارج میشوند و به راویان خاطرات عشق، جدایی و پیوند بدل میشوند.
ترمیم جهان با طلای گفتوگو
فرطوسی با اشاره به هنر ژاپنی «کینتسوگی» تأکید کرد همانطور که شکستگیها با طلا ترمیم میشوند، در جهان امروز نیز این «گفتوگو» است که میتواند ترکهای میان انسانها را به پیوندی ارزشمند تبدیل کند. او گفت: اگر گفتوگو شکل بگیرد، نهتنها انسانها از هم دور نمیشوند، بلکه ارزش و معنای پیوندهای انسانی نیز عمیقتر خواهد شد.
موزهها؛ از حافظه تا امید
او پیشتر نیز با تأکید بر نقش موزهها در گفتوگو و همدلی گفته بود: «در جهانی که انسانها بیش از هر زمان دیگری از یکدیگر فاصله گرفتهاند، موزهها میتوانند به فضایی برای شکلگیری اندیشه، گفتوگو و احیای انسجام انسانی تبدیل شوند.» او موزهها را نهادهایی زنده دانست که میتوانند در بازسازی امید اجتماعی و کاهش فاصلههای انسانی نقش ایفا کنند.
تأکید بر نقش موزهها در صلح و حافظه تاریخی
در بخش دیگری از این آیین، دکتر علی دارابی قائممقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به خسارتهای واردشده به میراث فرهنگی کشور در جریان حوادث اخیر اشاره کرد و بر ضرورت بازنگری در شیوههای حکمرانی و حفاظت از میراث فرهنگی تأکید کرد. همچنین فرخ طایراوف، سرپرست دفتر یونسکو در تهران، موزهها را فضاهایی برای گفتوگو و درک متقابل میان نسلها دانست. دکتر احمد محیططباطبایی رئیس ایکوم ایران بر اهمیت حمایت از موزههای خصوصی و تخصصی تأکید کرد و مهندس سید محمد بهشتی پژوهشگر فرهنگ ایرانی نیز «صلح» را معادل «پیوند» در فرهنگ ایرانی دانست و بر ریشهدار بودن فرهنگ همدلی در ایران تأکید کرد.
لازم به یادآوری است در این آیین، فرخ طایراوف، سرپرست دفتر یونسکو در تهران، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دکتر علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، گلناز گلصباحی، نایبرئیس ایکوم جهانی، مهندس سید محمد بهشتی، پژوهشگر فرهنگ ایرانی، دکتر احمد محیططباطبایی، رئیس ایکوم ایران و دکتر منیر خلقی، رئیس کمیته ملی ایکوم ایران به ایراد سخنرانی پرداختند.
همچنین از تلاشکنندگان حوزه پاسداشت موزهها در ایام جنگ تجلیل شد که در میان آنان دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران نیز حضور داشت.پخش پیام تصویری آنتونیو رودریگز رئیس ایکوم جهانی و سخنرانی فرخ طایر سرپرست دفتر منطقهای یونسکو در ایران، از دیگر بخشهای این مراسم بود. در پایان مراسم نیز ضمن اهدای جوایز، از شماری از موزهداران، مدیران و فعالان حوزه میراثفرهنگی و موزهداری، از جمله دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، تقدیر شد و تمبر یادبود کاخ چهلستون و کاخ گلستان رونمایی شد.
