از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام یونسکو در بیستمین سالگرد سونامی اقیانوس هند؛ بازاندیشی جهانی برای حفاظت از اقیانوسها
| پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی اقیانوسها: ۸ ژوئن ۲۰۲۵؛ در بیستمین سالگرد سونامی مرگبار اقیانوس هند، اودری آزوله، مدیرکل یونسکو، با صدور پیامی به مناسبت روز جهانی اقیانوسها، بر ضرورت اقدام فوری و هماهنگ جهانی برای حفاظت از اقیانوس و جوامع ساحلی تأکید کرد؛ پیامی که بر پیوند میان علم، تابآوری و مسئولیت جمعی برای آیندهای پایدار تمرکز دارد. |
کمی بیش از ۲۰ سال پیش، در دسامبر ۲۰۰۴، یک سونامی فوقالعاده شدید در اقیانوس هند رخ داد که هر چیزی را در مسیر خود نابود کرد، جان بیش از دویست هزار نفر را گرفت و تعداد بیشماری را آواره کرد. این فاجعه نه تنها یک تراژدی انسانی در مقیاسی گسترده بود، بلکه یادآور قدرت عظیم، اغلب غیرقابل پیشبینی اقیانوس و آسیبپذیری میلیونها نفری بود که در سواحل آن زندگی میکنند.
دو دهه بعد، خاطره آن روز همچنان آگاهی و اقدام جهانی را شکل میدهد. یونسکو از آن زمان نقش راهبری در هماهنگی تلاشهای بینالمللی برای درک بهتر خطرات مرتبط با اقیانوس، بهبود آمادگی در برابر سونامی، استقرار سیستمهای هشدار پیشرفته و تقویت تابآوری جوامع ساحلی ایفا کرده است. اقیانوس، به عنوان منبع زندگی، خطر و فرصت، نیازمند توجه مستمر و مسئولیت مشترک ما است.
تمرکز روز جهانی اقیانوسها در سال ۲۰۲۵
به همین دلیل، در این روز جهانی اقیانوسها، یونسکو بر نیاز فوری به اقدام مشترک برای حفاظت از اقیانوس و حمایت از جوامعی که از آن بهرهمند میشوند، تأکید میکند؛ تلاشی که در قلب سومین کنفرانس اقیانوس سازمان ملل متحد قرار دارد و ماه جاری، جامعه جهانی اقیانوس را در نیس فرانسه گردهم میآورد.
دهه علوم اقیانوسی برای توسعه پایدار
این سال اهمیت ویژهای دارد زیرا نیمه راه “دههی علوم اقیانوسی برای توسعهی پایدار” سازمان مللمتحد را نشان میدهد که یونسکو مفتخر است با کمیسیون بیندولتی اقیانوسشناسی خود آن را هدایت کند. از زمان آغاز این دهه در سال ۲۰۲۱، بیش از ۷۰۰ ابتکار علمی نوآورانه در سراسر جهان اجرا شدهاند؛ گامهایی مهم در جهت ایجاد اقیانوسی که برای آیندهای مطلوب نیاز داریم.
سه راهبرد یونسکو: دانش، حفاظت، توانمندسازی
به عنوان بخشی از این تلاش جهانی، یونسکو رویکرد جامعی را با تمرکز بر سه اولویت دنبال میکند: افزایش دانش، بهبود حفاظت و توانمندسازی جوامع محلی
از کف اقیانوس تا سواد اقیانوسی
برای تعمیق درک جمعی ما، یونسکو پیشرفتهایی در علوم اقیانوسی رقم زده است. از سال ۲۰۱۷ پوشش نقشهبرداری کف اقیانوس را چهار برابر کردهایم و دانش خود را دربارهی زندگی دریایی گسترش دادهایم، بهگونهای که اکنون بیش از ۱۸۵،۰۰۰ گونه را در سامانهی اطلاعات تنوع زیستی اقیانوس فهرست کردهایم.
در کنار این تلاشها، ما در زمینهی سواد اقیانوسی نیز سرمایهگذاری کردهایم، بهویژه از طریق مرکز سواد اقیانوسی SEA BEYOND در ونیز، ایتالیا. همچنین، ما شمول زبانی و فرهنگی در حوزهی اقیانوس را با ترجمهی یک راهنمای آموزشی در این زمینه به زبان سواحیلی – زبانی که بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در بروندی، جمهوری دموکراتیک کنگو، کومور، کنیا، رواندا، تانزانیا، سومالی، سودان جنوبی و اوگاندا صحبت میکنند – ترویج میکنیم.
از دانش تا حفاظت مؤثر
اما دانش بهتنهایی کافی نیست – سازمان ما این دانش را به عمل تبدیل کرده تا اقیانوس را محافظت کند. ما تنوع زیستی را در ۲۵۰ ذخیرهگاه زیستکرهی جزیرهای و ساحلی در ۸۲ کشور، همچنین در ۵۰ سایت دریایی ثبتشده در فهرست میراث جهانی حفاظت میکنیم.
اگرچه این مناطق کمتر از ٪۱ از سطح اقیانوس را پوشش میدهند، اما بیش از یکسوم گونههای دریایی آسیبپذیر جهان، ٪۲۱ از اکوسیستمهای کربن آبی، و دستکم ٪۱۵ از صخرههای مرجانی جهانی را محافظت میکنند.
در نهایت، یونسکو از جوامعی که در خط مقدم خطرات مربوط به تغییرات اقلیمی قرار دارند، حمایت میکند. از طریق ابتکاراتی مانند برنامهی جهانی “به رسمیت شناخته شدن آمادگی در برابر سونامی“، ما به ۱۰۰ جامعه در ۳۱ کشور کمک کردهایم تا آمادگی و تابآوری خود را در برابر تهدیدهای فزاینده افزایش دهند.
در این روز جهانی اقیانوسها، بیایید تعهد خود را به علم اقیانوسی، حفاظت و همکاری تأیید کنیم. بیایید رابطه خود را با اقیانوس تجدید کنیم؛ آگاه از سخاوت و شکنندگی آن. و بیایید به یاد داشته باشیم، به گفته مورخ فرانسوی ژول میشل، که:
“در سراسر سطح زمین، آب قاعده است – خشکی استثنا.”
