بزرگداشت دو آیین میراث فرهنگی ناملموس افطار و نوروز برگزار شد

در آغاز این مراسم، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ضمن خوش‌آمدگویی به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، سفیران و رؤسای سازمان‌های بین‌المللی و فرهیختگان حاضر در نشست، به اهمیت میراث فرهنگی ناملموس اشاره کرد و گفت: نوروز و افطار به‌واسطه نقشی فرامرزی و بین‌نسلی که در تقویت هویت، وحدت و ارزش‌های مشترک ایفا می‌کنند، توسط جوامع مختلف جشن گرفته می‌شوند. این آیین‌ها، نمادهایی از نوزایی و هماهنگی انسان با طبیعت و همبستگی انسانی هستند.

دکتر فرطوسی افزود: نوروز و افطار هر دو نمایانگر قدرت آیین‌های فرهنگی در غنا بخشیدن به زندگی، تقویت پیوندها و حس تعلق هستند و بدین ترتیب اهمیت ماندگار خود را به عنوان نمادهایی از وحدت و انسانیت به نمایش می‌گذارند.

ایران؛ پیشگام در حفظ میراث فرهنگی و ترویج سنت‌های جهانی

دبیرکل کمیسیون ملی یونیکو در ایران، همچنین به تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای حفاظت و ترویج میراث فرهنگی ملموس و ناملموس، اشاره کرد و تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در حفظ و ترویج میراث فرهنگی غنی و متنوع خود، تعهدی جدی داشته و همچنان پایبند به انتقال این گنجینه‌ها به نسل‌های آینده است.

اهمیت کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو

پس از آن آقای ینگ سرانگ، رئیس دفتر یونسکو در تهران نیز در سخنرانی خود به نقش حیاتی کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس اشاره کرد و گفت: این کنوانسیون که بیش از دو دهه پیش تصویب شد، چارچوبی محکم برای حفاظت و ترویج میراث فرهنگی ناملموس در سطح جهان فراهم می‌آورد. این کنوانسیون بر اهمیت حفظ سنت‌ها، آیین‌ها، دانش و جلوه‌های فرهنگی که پایه‌های هویت انسانی را شکل می‌دهند، تأکید دارد.

او همچنین افزود: کنوانسیون ۲۰۰۳ از کشورها می‌خواهد که به‌طور فعال از میراث فرهنگی ناملموس خود محافظت کرده و آن را با دیگران به اشتراک بگذارند تا برای نسل‌های آینده زنده بماند. این رویکرد مشارکتی، بر پایه احترام به تنوع فرهنگی و تبادل فرهنگی، نقشی کلیدی در زنده نگه داشتن میراث فرهنگی ما ایفا می‌کند.

نوروز و افطار، نمادهای وحدت و انسانیت

همچنین دکتر حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در سخنرانی خود به پیوند نوروز و افطار با بهار قرآن و بهار طبیعت اشاره کرد و گفت: ایرانیان در طول تاریخ خود همواره آفرینشگر و جریان‌ساز فرهنگ و تمدن بشری بوده‌اند. اکنون در آستانه سال ۱۴۰۴، بهار قرآن و بهار طبیعت با یکدیگر پیوند خورده‌اند و این هم‌زمانی، نمادین از آمیختگی معنویت و طبیعت است.

او افزود: نوروز و افطار نه تنها برای ایرانیان بلکه برای بسیاری از ملت‌ها و فرهنگ‌ها نماد وحدت و همبستگی است. جمهوری اسلامی ایران با همدلی و همکاری کشورهای دیگر همچون آذربایجان، ترکیه و ازبکستان، موفق به جهانی‌سازی آیین‌های این سرزمین از جمله نوروز و افطار شده است.

دکتر سیمایی صراف همچنین گفت: یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های یونسکو، نوروز، با همدلی و همبستگی سیزده کشور شامل ایران، جمهوری آذربایجان، هند، قرقیزستان، پاکستان، ترکیه، ازبکستان، افغانستان، تاجیکستان، عراق، قزاقستان، ترکمنستان و مغولستان در سال ۲۰۱۰ به ثبت جهانی رسید. همچنین، در سال

۲۰۲۳، جمهوری اسلامی ایران با تدوین مشترک پرونده آیین معنوی افطار به همراه کشورهای آذربایجان، ترکیه و ازبکستان، گام مؤثر دیگری در جهانی‌سازی آیین‌ها و جشن‌های ملی و دینی این سرزمین برداشته است.

دکتر سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس کمیسیون ملی یونسکو در ایران، بر اهمیت چنین برنامه‌هایی برای ترویج وحدت و همبستگی بین‌المللی تأکید کرد و حضور سفرای کشورهای مختلف و مسئولان سازمان‌های بین‌المللی در این مراسم را نشانگر علاقه‌مندی جهانی به پاسداشت این میراث ارزشمند دانست.

یونسکو و ایران: پیوندهایی با بیش از ۷۵ سال تاریخ مشترک

در ادامه ویدئو پیام ویژه قائم‌مقام مدیرکل یونسکو آقای زینگ کو به این مراسم پخش شد. وی در این پیام به اهمیت پیوندهای طولانی‌مدت یونسکو با ایران و نقش این میراث در تقویت همبستگی فرهنگی جهانی تأکید کرد و گفت: این رویداد پیش از هر چیز، تجلیلی است از پیوندهایی که بیش از ۷۵ سال یونسکو و ایران را به یکدیگر متصل کرده‌اند.

او همچنین به میراث طبیعی و فرهنگی ایران اشاره کرد و افزود: این پیوندها در میراث طبیعی متنوع ایران، از کویر لوت گرفته تا جنگل‌های هیرکانی، و همچنین در میراث فرهنگی کشور، همچون تخت جمشید و بازارهای تاریخی ایران نمایان است.

میراث فرهنگی ایران: از تخت جمشید تا تعزیه و نوروز

قائم‌مقام مدیرکل یونسکو در تهران سپس به میراث فرهنگی ناملموس ایران اشاره کرد و گفت: «تخت جمشید، که در قرن ششم پیش از میلاد توسط داریوش بزرگ بنا شد و در سال ۱۹۷۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید، یکی از درخشان‌ترین گواهی‌های این میراث است.

وی ادامه داد: این میراث زنده همچنان در هنرهایی همچون عود، مینیاتور و تعزیه جریان دارد. این هنرمندان و آیین‌ها نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی شناخته شده‌اند. عود در سال ۲۰۲۲، مینیاتور در سال ۲۰۲۰ و تعزیه در سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شدند.

نوروز: جشن جهانی که مرزها را می‌شکند

در ادامه پیام، قائم‌مقام مدیرکل یونسکو به اهمیت نوروز اشاره کرد و گفت: نوروز، به معنای “روز نو”، جشن تولد دوباره است. این جشن فراتر از آسیای مرکزی و شرقی، در بسیاری از کشورهای جهان گرامی داشته می‌شود و از زمان ثبت آن در سال ۲۰۰۹، نوروز همچنان ملت‌ها را به هم نزدیک‌تر کرده است.

او همچنین به پیوستن کشورهای بیشتر به فهرست میراث نوروز اشاره کرد و افزود: در سال ۲۰۲۴، با پیوستن مغولستان، شمار کشورهای عضو این میراث جهانی به ۱۳ کشور رسید.

گفتنی است این برنامه با هدف الهام‌بخشی به مردم جهان برای اتحاد و وفاق فرهنگی، به‌ویژه در زمینه حفظ میراث فرهنگی مشترک و با برنامه‌های جانبی از جمله، نوازندگی تار و آواز، موسیقی آئینی تنبور و گرفتن عکس یادگاری برگزار شد. همچنین دو نماهنگ آیین نوروز و افطار نیز برای حاضران به نمایش درآمد. در پایان مراسم، از شرکت‌کنندگان و مقامات برای حمایت از حفظ میراث فرهنگی قدردانی به‌عمل آمد.

بازتاب این مراسم در تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۲۵ در وب‌سایت رسمی یونسکو منتشر شد و از آن به‌عنوان نمادی ماندگار از همبستگی فرهنگی و گفت‌وگوی میان‌فرهنگی یاد شده است. برای دسترسی به لینک این گزارش، کلیک کنید.

همچنین برای تماشای کلیپ برنامه در آپارات کمیسیون ملی یونسکو در ایران کلیک کنید.