از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام تبریک دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، بهمناسبت گرامیداشت سعدی
| دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، طی پیامی تقارن روحافزای عید فطر و نکوداشت مصلحالدین شیخ اجل سعدی را به همه ایرانیان و جهانیان تبریک و تهنیت گفت. |
متن پیام علیاکبر متکان بدین شرح است:
بهنام خداوند جانآفرین
برگ تحویل میکند رمضان
بار تودیع بر دل اخوان
یار نادیده سیر، زود برفت
دیر ننشست نازنین مهمان
ماه فرخنده، روی برپیچید
و علیکالسلام یا رمضان
الوداع ای زمان طاعت و خیر
مجلس ذکر و محفل قرآن
این ابیات نغز شیخ اجل سعدی در بدرود ماه مبارک رمضان و رخ نمودن ماه شب عید فطر در تقارن بزرگداشت افصح المتکلمین سعدی شیرازی (اول اردیبهشت ماه جلالی) بار دیگر جایگاه و عظمت استاد مسلم ملک سخن پارسی را بیش از پیش برجستهتر مینماید.
نیاز به آموزهها و حکمتهای عملی شیخ اجل سعدی در این دوران بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. سعدی حکیمی غفلتستیز است که همواره ما را به تأمل در ایام زندگی و چگونه سپری کردن دمهای دلاویز عمر و به هر نفسی که فرو میرود و برمیآید زنهار داده و هوشیار میسازد؛ خاصه در عصر کنونی که شتاب آلودگی و سرآسیمگی، محور و مدار عمر گردیده است و ضربآهنگ تند و بینظم زندگی، پریشانی، افسردگی و ملولی را بر کالبد جسم و جان چیره کرده است.
شیخ خردمند ما سعدی مرد عمل است و سخنش چاشنی کارآزمودگی دارد؛ گوی نیکی بردن را نیک میداند و سادهدلی است که دلش خانه مهر یار است و در آن کینهی هیچکس مینگنجد؛
دلم خانه مهر یار است و بس از می نگنجد در او کین کس
آموزگاری است که بزرگترین آرمانش سعادت بشر است و در سپهر اندیشهاش، انسانی که از محنت دیگران پروای غمی نداشته باشد درخور اطلاق واژه بشکوه آدمیت نیست.
شیخ اجل به زیباترین شکل ممکن در ادبیات جهان چهره کریه و آبلهگون حرص و حسد و نمامی و کینه و بخل و ریاکاری… را برملا می سازد و به ما میآموزد که اگر زشتخویی در سرشت داشته باشی، از طاووس زیبا و نگارپیکر، جز پای زشت نبینی!
که را زشت خویی بود در سرشت نبیند ز طاووس جز پای زشت
چرا دامن آلوده را حد زنم چو خود را شناسم که تر دامنم
بود خار و گل با هم ای هوشمند چه در بندی خاری؟ تو گل دسته بند
سعدی را باید مرد عشق خواند و بیگمان و گزاف در این موهبت الهی کمتر کسی به پایه و مرتبه وی میرسد؛ عشق سعدی، شورانگیز، پاک، نجیبانه و باوقار است. از دلارام زمینی به دلارام ازلی و آسمانی پیوند میبخشد و به بانگ بلند میگوید که:
عاشقان کشتگان معشوند بر نیاید ز کشتگان آواز
در تواضع و فروتنی نزد مردمان، افتادهای است آزاده و کس نرود به جنگ افتاده؛ و در حضور اتابکان و پادشاهان به کردار شیر ژیان به غُرش بانگ بر می آورد که:
هم از بخت فرخنده فرجام توست ای پادشاه ، که ایام سعدی در ایام توست!
و در توحید، خداجویی و خداخویی در تاریخ ادیبات ایران و جهان کم نظیر است و همواره ذکر جمیل حق بر زبانش ذاکر و یاد جلیل محبوب بر جانش حاضر:
دوست نزدیکتر از من به من است وینت مشکل که من از وی دورم
چه کنم با که توان گفت که او در کنار من و من مهجورم
باری… مشاهیر بزرگی چون افصحالمتکلمین سعدی را نباید به یک مناسبت مندرج در تقویم فروکاست؛ بلکه باید هر روز از خرمن حکمت و اندیشههای بلند او خوشههای خرم برچید و کام جان را معطر و مصفا به یاد خدا نمود.
برو خوشهچین باش سعدیصفت که گردآوری خرمن معرفت
به نمایندگی از سوی کمیسیون ملی یونسکو- ایران، تقارن روحافزای عید فطر، عید رهایش وگشایش و نکوداشت مصلحالدین شیخ اجل سعدی را بر همه ایرانیان و جهانیان فرخباد عرض مینمایم.
علیاکبر متکان
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو ایران
