پیام مشترک خانم بوکووا و روسای نهادهای تخصصی ملل متحد به مناسبت روز جهانی معلم-توانمندسازی معلمان، ایجاد جوامع پایدار-۵ اکتبر ۲۰۱۵ ( ۱۳ مهرماه ۱۳۹۴)

هدف جهانی جدید آموزش، یعنی چهارمین هدف توسعه پایدار که در قلب دستور کار آموزش ۲۰۳۰ قرار دارد، همگان را به ” آموزش باکیفیت برابر و فراگیر و ارتقای فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر برای همه” فرا می‌خواند. تحقق بخشیدن به این هدف برای دستیابی به کلیه اهداف جهانی ویژه توسعه، ضروری است؛ زیرا جوامع قدرتمند، به شهروندان به خوبی تربیت‌یافته و نیروی کار بسیار آزموده، بستگی دارد. اما ما صرفا زمانی می‌توانیم این دستور کار را تحقق بخشیم که در زمینه استخدام معلمان، حمایت و توانمندی آن‌ها سرمایه‌گذاری کنیم.
معلمان حرفه‌ای، هر روز بیش از پیش به‌عنوان مهم‌ترین عاملان یادگیری کودکان، و بر این اساس، مهمترین عاملان بهبود سطوح دسترسی به آموزش، افزایش توانایی جوانان برای مشارکت در جامعه و نظام‌های اقتصادی امروز، شکوفایی بهره‌وری و رفاه شناخته می‌شوند. آموزش با کیفیت، به‌ویژه در جوامع و کشورهایی که تحث اثرات مخرب نزاع و درگیری‌ها قرار گرفته‌اند، می‌تواند به طور جدی زندگی یک کودک را با کمک کردن به کودکان برای غلبه بر چالش‌های بزرگ و آماده ساختن آن‌ها برای داشتن زندگی و آینده‌ای درخشان‌تر، تغییر دهد.
لیکن امروزه در سراسر جهان، بسیاری از معلمان از معیارهای لازم و توانمندی مناسب برخوردار نیستند. کمبود معلمان حرفه‌ای، توزیع نابرابر معلمان آموزش‌دیده و ناکافی بودن یا عدم وجود معیارهای ملی برای حرفۀ معلمی، روز به روز در حال افزایش است. کلیه این مسائل، عوامل مهمی هستند که به شکاف‌های برابری در دسترسی و یادگیری کمک می‌کنند. فقیرترین مناطق و مدارس و ابتدایی‌ترین پایه‌های تحصیلی، که بیش از سایرین نیازمند آموزش باکیفیت هستند، اغلب بیش از همه تحت تاثیر این عوامل قرار می‌گیرند. این شکاف به‌طور عمیق مشکل‌‌ساز است؛ زیرا مطالعات پی در پی نشان می‌دهد که دسترسی کودکان به آموزش در نخستین سال‌‌های زندگی، برای پیشرفت آنان حیاتی است.
موسسه آمار یونسکو تخمین می‌زند که برای دستیابی به آموزش ابتدایی تا سال ۲۰۲۰ در سطح جهان، لازم است که کشورها ۹/ ۱۰ میلیون معلم ابتدایی استخدام کنند.
بحران جهانی آموزش در حال وقوع است مگر اینکه ما کاری انجام دهیم. سران کشورها در مجمع جهانی آموزش ۲۰۱۵ که در اینچئون کره جنوبی برگزار شد، با تائید این بحران در حال ظهور، متعهد شدند که ” توانمندسازی معلمان و آموزشیاران را تضمین کنند، به اندازه کافی معلم استخدام کنند، آنان را به خوبی آموزش دهند، کیفیت حرفه‌ای آنان را افزایش دهند، و در نظام‌های موثر و کارآمد حاکم که به بخوبی منابع آن تامین شده است، از آنان حمایت کرده و باعث ایجاد انگیزه در آن‌ها شوند”. در نشست ۲۰۱۵ اسلو با عنوان “آموزش برای توسعه” که در نروژ برگزار شد، لزوم توجه به کمبود معلمان حرفه‌ای و سرمایه‌گذاری در زمینه آموزش معلمان، بیش از بیش مورد تاکید قرار گرفت.
اینک، با تعهد به دستورکار آموزش ۲۰۳۰، کشورهای عضو ملل متحد توافق کرده‌اند که به طور اساسی تعداد معلمان حرفه‌ای را از جمله از طریق همکاری‌های بین‌المللی در زمینه تربیت معلم در کشورهای درحال توسعه، بویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته و ایالات در حال توسعه جزایر کوچک، افزایش دهند.
این یک گام مهم است و اکنون ما باید به این تعهدات جامه عمل بپوشانیم. برای تحقق هدف جدید آموزش و کلیه اهداف ویژه آن تا سال ۲۰۳۰، ما باید تلاش‌های خود را برای تامین تعداد کافی معلمان حرفه‌ای، به خوبی آماده شده، با انگیزه و حمایت شده، برای هر مدرسه، هر جامعه، و هر کودک افزایش دهیم.
دولت‌ها باید تلاش‌های خود را در وارد شدن به گفتگو با معلمان و سازمان‌های آنان و طراحی اقدامات و راهبردهای عینی و ملموس برای ایجاد انگیزه مناسب برای معلمان مضاعف کنند که این امر شامل پرداخت پاداش قابل قبول و فراهم‌کردن شرایط زندگی کاملا مناسب برای تدریس در مدارس واقع در محیط‌های چالش‌برانگیز، و ابقای آنان در حرفه‌شان خواهد بود.
معلمان باید از طریق ایجاد شرایط کاری شایسته، تامین بهینه منابع، محیط‌های کاری ایمن و سالم و سرشار از اعتماد، استقلال شغلی و آزادی علمی، توانمند شوند.
توصیه‌نامه یونسکو/ سازمان جهانی کار در خصوص منزلت معلمان (۱۹۶۶)، توصیه نامه یونسکو در زمینه منزلت پرسنل آموزشی آموزش عالی (۱۹۹۷)، و رهنمودهای سازمان جهانی کار در خصوص حمایت از کار شایسته پرسنل آموزشی اوان کودکی(۲۰۱۴)، معیار و نشانگر اصلی بین‌المللی برای حرفه معلمی است.
در اولین روز جهانی معلم از دستورکار جدید آموزش برای توسعه جهانی، ما از جامعه بین‌المللی تقاضا داریم تا معلمان سراسر جهان را گرامی بدارند، از آنان حمایت کنند و آنان را توانمند سازند. زیرا این معلمان هستند که نسل آینده کودکان را تربیت می‌کنند، نسلی که به نوبه خود کلیه اهداف ما را برای ایجاد جهانی بهتر برای همه به پیش خواهد برد.

ایرینا بوکووا، مدیرکل، یونسکو
گی ریدر، مدیرکل، سازمان جهانی کار
آنتونی لیک، مدیر اجرائی، یونیسف
هلن کلارک، سرپرست، برنامه توسعه ملل متحد
فرد ون لی ون، دبیرکل، سازمان بین المللی آموزش

مترجم: پیمانه پورهادی
ویرایش علمی: دکتر محب حسینی