از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
یونسکو، روز جهانی اندازهشناسی را گرامی میدارد
| ۱۵۰ سال همکاری بینالمللی در خدمت دقت، ایمنی و توسعه پایدار در روز جهانی اندازهشناسی، که هر ساله در ۲۰ می (۳۰ اردیبهشت) گرامی داشته میشود، یونسکو بر نقش بنیادین علم اندازهگیری در پیشرفت علمی، کیفیت زندگی و حفاظت از محیط زیست تأکید کرد. امسال، این مناسبت با ۱۵۰مین سالگرد امضای کنوانسیون متر همزمان شده است—توافقنامهای تاریخی که آغازگر همکاریهای جهانی در زمینه اندازهگیری بود. |
اندازهشناسی، یا علم اندازهگیری، زیرساختی اساسی برای بسیاری از جنبههای زندگی مدرن بهشمار میرود: از مسیریابی دقیق در سامانههای GPS گرفته تا محاسبه درست دُز دارو، از طراحی سازههای ایمن تا کنترل آلودگی هوا. بدون اندازهگیری استاندارد و قابل اعتماد، تحقق فناوریهای نوین، ایمنی عمومی و حتی اقدامات زیستمحیطی ممکن نخواهد بود.
سیستم متریک، بهعنوان دستاوردی جهانی در حوزه اندازهشناسی، بستر همکاری علمی بینالمللی و تبادل دادههای معتبر را فراهم کرده و کاملاً با مأموریت یونسکو در ارتقاء علم برای ساختن آیندهای پایدار و عادلانه همسو است.
یونسکو برای نخستینبار در سال ۲۰۲۴، بر اساس تصمیم چهلودومین کنفرانس عمومی خود در سال ۲۰۲۳، این روز را بهطور رسمی در تقویم بینالمللی خود گنجاند. این اقدام با هدف برجستهسازی اهمیت اندازهگیری استاندارد در مواجهه با چالشهای جهانی نظیر توسعه پایدار، بهرهوری انرژی، سلامت همگانی و نوآوریهای علمی و فناورانه صورت گرفت.
چند مثال از اهمیت اندازهشناسی:
- برج کج پیزا در ایتالیا به دلیل عدم دسترسی سازندگان آن به ابزارهای دقیق برای ارزیابی شرایط زمین، بر روی خاک نرم و ناپایدار ساخته شد و به مرور زمان کج شد.
- در سال ۱۹۸۳، یک هواپیمای مسافربری تقریباً در میانهی پرواز با کمبود سوخت مواجه شد، زیرا خدمه با سیستم اندازهگیری جدید متریک آشنایی نداشتند.
- در سال ۱۹۹۹، فضاپیمایMars Climate Orbiter ناسا به دلیل تفاوت در واحدهای اندازهگیری بین دو تیم علمی از دست رفت؛ یکی بر حسب متر و میلیمتر و دیگری بر حسب اینچ و فوت محاسبه کرده بود.
از اینرو میتوان گفت، روز جهانی اندازهشناسی فرصتی است برای تأمل در اهمیت این علم بنیادین که کیفیت زندگی بشر را ارتقا داده و به آیندهای پایدارتر و ایمنتر کمک میکند.
در پیامی به مناسبت روز جهانی اندازهشناسی، خانم آدری آزوله، مدیرکل یونسکو نیز بر نقش حیاتی علم اندازهگیری در پیشرفت تمدن بشری و ایجاد جهانی عادلانهتر و پایدارتر تأکید کرد.
در متن پیام مدیرکل یونسکو آمده است: اندازهشناسی از دیرباز بخشی جداییناپذیر از تمدن بشری بوده است. از واحدهای باستانی مانند «ذراع» تا فناوریهای نوین اندازهگیری، بشر همواره برای درک دقیقتر جهان پیرامون خود تلاش کرده است.
وی با اشاره به سالگرد تأسیس دستگاه بینالمللی یکاها (SI) در پی امضای کنوانسیون متر در سال ۱۸۷۵، این نظام را یکی از بزرگترین دستاوردهای همکاری بینالمللی دانست و گفت: پشت هر معامله قابلاعتماد و هر گام علمی، اندازهگیریهای دقیق قرار دارد.
علم اندازهگیری در خدمت صلح، دانش و فرهنگ
خانم آزوله تأکید کرد که اندازهشناسی نه تنها در پژوهشهای علمی، بلکه در حوزههای فرهنگی نیز نقش کلیدی ایفا میکند. او به کاربرد این علم در حفاظت از میراث جهانی، پایش بلایای طبیعی و توسعه برنامههایی چون «Seabed ۲۰۳۰» اشاره کرد؛ برنامهای که از سال ۲۰۱۷ با هدف نقشهبرداری از بستر دریا آغاز شده و تاکنون بیش از ۲۵ درصد آن محقق شده است.
برای جهانی آگاهتر: دانش آزاد، دادههای در دسترس
یونسکو در راستای شعار «یکبار اندازهگیری، همهجا پذیرفته شود» بر ضرورت دسترسی آزاد به دادههای علمی تأکید دارد. در این چارچوب، توصیهنامه «علم باز» و «برنامه بینالمللی علوم پایه» دو ابزار کلیدی هستند که به کاهش شکاف دانشی در جهان کمک میکنند.
مدیرکل یونسکو در پایان پیام خود ضمن دعوت به قدردانی از نقش اندازهگیریهای دقیق در زندگی، نسل جوان را به درک اهمیت این علم و مشارکت فعال در توسعه آن فراخواند. وی گفت: بیایید پیشرفتهایمان را اندازه بگیریم، اهدافمان را تعیین کنیم و با دقت، مسیر رسیدن به جهانی متحد و پایدار را ترسیم کنیم.
