افتتاح دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی در اراک

دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در سفری یک‌روزه، به دعوت شهرداری اراک برای حضور در آیین رسمی افتتاح دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی در سال ۲۰۲۵، نهم اردیبهشت ۱۴۰۴، وارد این شهر شد. وی در بدو ورود با استقبال رسمی معاون سیاسی امنیتی استاندار، شهردار اراک، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی و جمعی از مسئولان شهری و استانی قرار گرفت.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در آغاز دیدار با مسئولان استانی و شهری در اراک، با اشاره به تاریخ غنی و جایگاه برجسته این شهر در میراث فرهنگی، تاریخی و مفاخر ملی، بر ظرفیت‌های زبانی و فرهنگی منطقه تأکید کرد و اظهار داشت: شهر اراک از جمله مناطقی است که از ریشه‌های تاریخی و فرهنگیِ پرباری در حوزه زبان‌شناسی برخوردار است و مردمان این سرزمین در بستری زیسته‌اند که مباحث زبان‌شناختی همواره مورد توجه بوده است. وی همچنین بر اهمیت توجه یونسکو به زبان‌های در معرض خطر و لزوم بررسی ریشه‌های زبانی، انسان‌شناختی و زبان‌شناسی دقیق آن‌ها تأکید کرد؛ موضوعی که با استقبال مسئولان اراک مواجه شد.

فرطوسی، صبح روز بعد با حضور در گلزار شهیدان گمنام، شهیدان مدافع امنیت و سلامت، ضمن گلباران قبور مطهر ایشان، یاد و خاطره شهدا را گرامی داشت.

وی در این آیین گفت: به برکت جان‌فشانی‌ها و ایثار شهیدان، ایران اسلامی در مسیر پویایی، عزت، ثبات و امنیت قرار دارد و ما بیش از هر چیزی این عزت و امنیت را مرهون شهدا و مجاهدت‌هایشان هستیم. وی افزود: سیره زندگی شهدا نباید از یادها فراموش شود؛ ایشان مجاهدت کردند تا ما بتوانیم سرزمینی را که آن‌ها با جان خود پاسداری کردند، آباد کنیم و توسعه دهیم و توفیق خدمت داشته باشیم. همچنین دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ابراز امیدواری کرد که به برکت دعای خیر و ارواح طیبه شهیدان بتوانیم صلح را به ایران هدیه دهیم تا در بستر صلح، استعدادهای جوانان ما بیش از پیش به تبلور و شکوفایی برسد.

شهردار اراک هم در این آیین اظهار داشت: شهر اراک، شهدای زیادی را تقدیم کشور و انقلاب کرده است که بیشتر آن‌ها از جوانان این مرز و بوم بودند. وی اضافه کرد: شهرداری اراک، برنامه‌های گوناگونی در حوزه پاسداشت یاد و خاطره شهیدان برگزار کرده است و این مسیر همچان ادامه دارد.

افتتاح رسمی دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران در سخنرانی خود در مراسم افتتاح رسمی دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی که با حضور مدیران و مسئولان استان مرکزی، مدیران شهری ‌و‌ جمعی از اصحاب رسانه در فرهنگسرای شهر اراک برگزار شد، ضمن تشکر از مقامات استانی و شهری اراک به‌خاطر میزبانی این رویداد، بیان کرد: این افتتاح می‌تواند سرآغازی نو برای همکاری و هم‌افزایی میان شهرهای آسیایی باشد. این اقدام نه تنها به تقویت روابط اجتماعی و فرهنگی در سطح منطقه‌ای کمک خواهد کرد، بلکه فرصتی برای بهبود روابط بین‌المللی فراهم می‌آورد.

موقعیت استراتژیک اراک؛ کلیدی در پیشبرد اهداف منطقه‌ای و آسیایی

وی همچنین به این نکته اشاره کرد که شهر اراک در گذشته به‌عنوان یکی از شهرهای یادگیرنده یونسکو شناخته می‌شد، اما به دلیل عدم توجه کافی از سوی برخی مسئولان در دوره‌ای از این شبکه حذف شده است. دکتر فرطوسی با اشاره به موقعیت استراتژیک و ویژگی‌های خاص این شهر افزود: شهر اراک و استان مرکزی با برخورداری از ظرفیت‌های متعدد آموزشی و فرهنگی، می‌توانند به‌عنوان الگویی برای سایر شهرهای آسیایی معرفی شوند. این الگو ریشه در تاریخ دیرینه‌ی اراک دارد، که از گذشته‌های دور تحت تاثیر دیوان‌سالاری حکومتی، زبان و خط سیاقی بوده است. این تاریخ غنی که از همت و تلاش نیاکان نشأت می‌گیرد، باید در ذهن جوانان امروز نیز باقی بماند. بنابراین، اراک و استان مرکزی نه تنها ظرفیت ثبت به‌عنوان شهر دوستدار کودک را دارند، بلکه می‌توانند به‌عنوان شهر دوستدار سالمند نیز شناخته شوند.

دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی اراک؛ گامی بزرگ در جهت تقویت تعاملات بین‌المللی

شهردار اراک، دکتر علیرضا محمودی، در این مراسم ضمن اشاره به ظرفیت‌های ویژه اراک در حوزه مسئولیت‌های اجتماعی و مردمی اظهار کرد: اراک در این زمینه دارای رتبه و جایگاه ویژه‌ای است و به همین دلیل، افتخار داریم که دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی به این شهر واگذار شده است. وی ادامه داد: امیدواریم با همکاری‌های بین‌المللی در این زمینه، اراک بتواند چهره‌ای ممتاز در سطح آسیایی در این حوزه از خود به نمایش بگذارد.

محمودی، در آیین گشایش دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی بر اهمیت معنوی این پروژه نیز تأکید کرد. وی گفت: گشایش این دبیرخانه فراتر از جنبه‌های کالبدی و مادی آن است و هدف آن معرفی ابعاد معنوی و پنهان شهر است که تا کنون در سطح ملی مغفول مانده‌اند. محمودی افزود که شهرداری اراک مسئولیت این امر را بر عهده دارد و امیدوار است که از این فرصت برای نمایاندن ابعاد تاریخی و علمی اراک به مردم بهره‌برداری شود.

استاندار مرکزی، دکتر مهدی زندیه‌وکیلی نیز در سخنرانی خود به این نکته اشاره کرد که اختصاص دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی به اراک، یک گام بزرگ در جهت تقویت تعاملات بین‌المللی و تبادل تجربیات موفق در عرصه اجتماعی و فرهنگی است. وی همچنین بر لزوم توجه به مسئولیت‌های اجتماعی در راستای توسعه پایدار و بهبود شرایط زندگی مردم در سطح شهرهای آسیایی تاکید کرد.

به گفته زندیه‌وکیلی، دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی در تلاش است تا با بهره‌گیری از تجربیات موفق سایر کشورها و شهرها، به جلب مشارکت مردمی در امور مربوط به شهر اراک بپردازد. وی تاکید کرد: ایجاد این دبیرخانه در اراک، گامی بزرگ در راستای تحقق تعامل دوسویه میان مردم و ارگان‌های تولیدی است و با استفاده از ساز و کارهای ترویجی و تشویقی، فرهنگ مطالبه‌گری و مشارکت مردمی را تقویت خواهد کرد.

نقش موثر دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی؛ در تبادل اطلاعات و تقویت دیپلماسی فرهنگی

دکتر مهدی فلاحی‌پناه، مدیر کمیته‌های مجمع شهرداران آسیایی، در سخنرانی خود بر اهمیت همکاری‌های چندجانبه میان شهرهای آسیایی تأکید کرد و گفت: هدف از انتخاب اراک به‌عنوان دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی این است که این شهر بتواند نقشی محوری در گسترش روابط و به اشتراک‌گذاری تجربیات در سطح بین‌المللی ایفا کند. وی افزود: امروزه شهرها به‌عنوان نهادهای بین‌المللی شناخته می‌شوند و حضور آنها در مجامع جهانی ضروری است. افتتاح این دبیرخانه با هدف تقویت دیپلماسی فرهنگی صورت گرفته است.

فلاحی‌پناه همچنین به نقش مهم دیپلماسی شهری و پذیرش مسئولیت‌های بین‌المللی توسط شهرهای ایرانی اشاره کرد و گفت که با ایجاد روابط جهانی و تفاهم‌نامه‌های متعدد، می‌توان به توسعه پدیده‌های شهری و تحقق اهداف مجمع کمک کرد. در پایان، وی تأکید کرد که از تمامی ظرفیت‌های شهر اراک برای پیشبرد اهداف این مجمع استفاده خواهد شد.

در ادامه مراسم، محمد عسگری ریاست محترم شورای شهر اراک، انتخاب این شهر به عنوان بستری منتخب برای تاسیس دبیرخانه مشارکت مردمى را اتفاقى میمون دانست که می‌تواند ظرفیتی براى رسیدگى به موضوعات زیست‌محیطی، فرهنگى و اجتماعى ایجاد کرده و تعامل مردمى را رقم زند.

برنامه‌هایی همچون نقالی، اجرای موسیقی سنتی، نمایش آثار صنایع‌دستی از دیگر بخش‌های این مراسم بود که با استقبال حاضران روبه‌رو شد. این برنامه‌ها به‌خوبی پیوند میان فرهنگ، هنر و مسئولیت‌های اجتماعی را در سطح بین‌المللی به نمایش گذاشت و تاکید کرد که هر یک از این عناصر در پیشبرد توسعه پایدار و همبستگی اجتماعی نقشی اساسی دارند.

برنامه‌های فرهنگی و هنری افتتاحیه

در مراسم افتتاح دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی، برنامه‌هایی همچون اجرای موسیقی سنتی، نمایش آثار صنایع‌دستی، و اجرای هنری دانش‌آموزان با محوریت میراث فرهنگی برگزار شد که با استقبال حاضران روبه‌رو شد. این برنامه‌ها ارتباط میان فرهنگ، هنر و مسئولیت‌های اجتماعی را در سطح بین‌المللی به نمایش گذاشت و تأکید کرد که هر یک از این عناصر در پیشبرد توسعه پایدار و همبستگی اجتماعی نقشی اساسی دارند.

آیین رونمایی از یادبود اراک

در نهایت، آیین رونمایی از یادبود اراک با حضور مقامات و امضای آن‌ها در راستای افتتاح رسمی دبیرخانه برگزار شد.

بازدید از بازار سنتی سرپوشیده

در ادامه، مقامات از بازار سنتی سرپوشیده با ۲۰ سرا بازدید کردند. این بازار که دارای هشت سرای متقاطع است، روایت‌گر تاریخ و معماری خاص خود است. در بازدید از این مکان، فرطوسی بر ضرورت حفظ آثار تاریخی تأکید کرد و گفت که پیوستن به حوزه بین‌المللی نیازمند تعهد و آمادگی است. وی افزود: اراک و شهردار محترم، انگیزه لازم را در تحقق این امر دارند و شورای شهر نیز از آن حمایت می‌کند، همچنین حضور جوانان هنرمند هم می‌تواند در حفظ این آثار نقش مؤثری داشته باشد.

تأکید بر حفظ میراث فرهنگی

فرطوسی در نهایت اظهار داشت که این بازار به‌عنوان یک مکان تاریخی و فرهنگی باید با کمک بزرگان شهر به استانداردهای جهانی برسد و به نسل‌های آینده به عنوان میراث بشری منتقل شود.

در پایان مراسم، شرکت‌کنندگان از حمام تاریخی چهار فصل، یکی از شاخص‌ترین بناهای دوره قاجار در مرکز کشور، بازدید کردند. این بنا که پس از مرمت به موزه مردم‌شناسی تبدیل شده، نمادی زنده از غنای معماری و فرهنگ منطقه است و بستری مناسب برای گفت‌وگو درباره حفاظت از میراث در برابر آسیب‌ها و بحران‌ها محسوب می‌شود. این بازدید فرصت دیگری برای تأکید بر لزوم حفاظت از میراث فرهنگی به‌عنوان بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی شهرها بود که می‌تواند در تعاملات بین‌المللی نیز نقشی کلیدی ایفا کند.

افتتاح دبیرخانه کمیته مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی شهرهای آسیایی در اراک، گامی مؤثر در راستای تقویت روابط فرهنگی و اجتماعی میان شهرهای آسیایی بود. این مراسم با سخنرانی‌های تاثیرگذار مسئولان و بازدیدهای مختلف از اماکن تاریخی و فرهنگی اراک، به فرصتی برای گسترش همکاری‌ها و تبادل تجربیات، تبدیل شد. در پایان این مراسم، اراک بار دیگر خود را به عنوان یکی از پیشگامان مسئولیت‌های اجتماعی و مشارکت مردمی در سطح آسیایی معرفی کرد.