ترویج آموزش محیط زیست؛ مسیر بنیادین دستیابی به توسعه پایدار

هشتمین همایش ملی و نمایشگاه تخصصی آموزش محیط زیست با میزبانی دانشگاه پیام نور و با همراهی کرسی یونسکو در آموزش محیط زیست، در روز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، با حضور دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو، دکتر سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، دکتر عسکر جلالیان، معاون حقوق بشر و امور بین‌الملل وزارت دادگستری، دکتر مریم بهادری، مدیرکل حوزه ریاست معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری  و با حضور جمعی از سیاستگذاران، مدیران و فعالان حوزه آموزش و محیط زیست در محل سازمان مرکزی این دانشگاه برگزار شد. این رویداد با هدف تبادل تجربیات علمی، ارائه راهکارهای نوین آموزشی، و ارتقاء سواد محیط‌زیستی جامعه شکل گرفت.

دکتر فرطوسی در ابتدای سخنان خود ضمن تقدیر از برگزارکنندگان این رویداد، دکتر امین ناجی، رئیس دانشگاه پیام نور و دکتر شبیری، رئیس کرسی یونسکو در آموزش محیط زیست، به رویکرد یونسکو نسبت به آموزش محیط زیست اشاره کرد و اظهار داشت: آموزش محیط زیست از دیدگاه یونسکو، فرآیند کسب آگاهی و آشنایی با دانش، مهارت‌ها، ارزش‌ها، تجربیات و هدف‌گذاری‌هایی است که به ارائه راه‌حل‌هایی مناسب برای حل مسائل زیست‌محیطی منتهی می‌شود.

فرطوسی افزود: چهار مولفه اصلی در آموزش محیط زیست از منظر یونسکو عبارتند از: ارتقاء آگاهی عمومی، درک عمیق چالش‌های زیست‌محیطی، ایجاد انگیزه برای بهبود وضعیت محیط زیست، و مشارکت فعال در حل مسائل محیط‌زیستی.

مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی؛ از تنوع زیستی تا تغییر اقلیم

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران با تأکید بر گستردگی مسائل زیست‌محیطی عنوان کرد: چالش‌هایی نظیر تنوع زیستی و حفاظت از گونه‌ها، آلودگی منابع آب، جنگل‌زدایی و تبعات طبیعی آن، آلودگی‌های انسانی و حیوانی، و تغییرات اقلیمی از جمله محورهای اصلی مشکلات محیط زیستی امروز جهان هستند.

وی خاطرنشان کرد: این چالش‌ها نیازمند نگاهی علمی، مشارکتی و جهانی هستند؛ و آموزش، کلید ورود مؤثر به این حوزه است.

نقش محوری یونسکو در ارتقاء آموزش محیط زیست

فرطوسی تصریح کرد: یونسکو به‌عنوان نهاد آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، نقش کلیدی در توسعه آموزش محیط زیست ایفا می‌کند. این سازمان با ارائه اسناد راهبردی و اطلاعاتی، به کشورها کمک می‌کند تا برنامه‌های مؤثری در این حوزه تدوین و اجرا کنند.

وی افزود: یونسکو از طریق برنامه‌هایی نظیر انسان و کره مسکون، آب‌شناسی بین‌المللی، علوم زمین و ژئوپارک، علوم پایه، و اقیانوس‌شناسی بین‌الدول، در تلاش است تا از طریق آموزش، از محیط زیست محافظت کند.

فرطوسی با اشاره به برنامه‌های تشویقی یونسکو گفت: جوایزی چون جایزه سلطان قابوس، جایزه دانشمند جوان، جایزه میشل باتیس و جایزه یونسکو-ژاپن در زمینه آموزش برای توسعه پایدار، نمونه‌هایی از ابتکاراتی هستند که از فعالیت‌های نوآورانه در حفاظت از محیط زیست حمایت می‌کنند.

آموزش تغییر اقلیم، بخشی از برنامه جهانی ESD

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران همچنین تأکید کرد: «یونسکو از طریق برنامه آموزش برای توسعه پایدار (ESD)، آموزش مرتبط با تغییر اقلیم را به یکی از اجزای اصلی مقابله با بحران اقلیم تبدیل کرده است. در این برنامه، ترویج نگرش مسئولانه نسبت به منابع آب نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.

طرح ابتکاری مشارکت در آموزش سبز؛ اتحاد جهانی برای اقتصاد سبز

فرطوسی با اشاره به طرح جهانی GREEN Education Partnership بیان کرد: این اتحاد بین‌المللی با بیش از ۸۱ عضو و ۱۰۰۰ سازمان، از جمله نهادهای دولتی، بین‌الدول، جامعه مدنی، دانشگاهیان، بخش خصوصی و جوانان، با هدف تجهیز جوامع به دانش و مهارت‌های مورد نیاز برای مقابله با تغییر اقلیم و حرکت به‌سوی اقتصاد سبز فعالیت می‌کند.

وی افزود: کمیسیون ملی یونسکو در ایران از کرسی‌های یونسکو، به‌ویژه کرسی آموزش محیط زیست، به‌عنوان بخشی از مسئولیت‌های اساسی خود حمایت می‌کند.

فرطوسی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد: امید است که هشتمین همایش ملی آموزش محیط زیست، همچون ادوار گذشته، بتواند نقش مؤثری در ترویج آگاهی و اقدامات عملی برای حفاظت از محیط زیست ایفا کند. ما بیش از هر زمان دیگری به چنین آگاهی‌هایی نیازمندیم. وی گفت: توفیق این همایش ارزشمند را از خداوند مهربان خواستارم و باور داریم که گسترش آموزش محیط زیست، یکی از پایه‌های کلیدی تحقق توسعه پایدار است.