بازتعریف تدریس به‌عنوان حرفه‌ای مشارکتی؛ پیام مشترک به‌مناسبت روز جهانی معلم ۲۰۲۵

بحران جهانی معلمان؛ فراخوان یونسکو و نهادهای بین‌المللی برای اقدام فوری

به‌مناسبت روز جهانی معلم (۵ اکتبر ۲۰۲۵ / ۱۳ مهر ۱۴۰۴)، مدیرکل یونسکو، مدیرکل سازمان بین‌المللی کار، مدیر اجرایی یونیسف و دبیرکل سازمان بین‌المللی آموزش پیامی مشترک صادر کردند.
در این پیام، معلمان به‌عنوان ستون‌های آموزش باکیفیت و موتور محرک یادگیری، شمول و فرصت‌های برابر آموزشی معرفی شده‌اند. با این حال، نسبت به بحرانی بی‌سابقه در حرفه معلمی هشدار داده شده است؛ بحرانی که نیازمند بسیج سیاسی در بالاترین سطح است.

کمبود ۴۴ میلیون معلم؛ زنگ خطر برای آینده آموزش جهانی

طبق گزارش جهانی معلمان، جهان برای دستیابی به آموزش ابتدایی و متوسطه همگانی تا پنج سال آینده، به ۴۴ میلیون معلم جدید نیاز دارد. در هفت سال گذشته نیز، شمار معلمانی که حرفه خود را ترک کرده‌اند دو برابر شده است. این روند نگران‌کننده، کمبود گسترده نیروی انسانی در آموزش را تشدید کرده است.

انبوهی از چالش‌ها از جمله شرایط کاری دشوار، انزوای حرفه‌ای، و نبود فرصت‌های یادگیری و پیشرفت مستمر، از عوامل اصلی این بحران هستند. پیام مشترک تأکید دارد که برای تغییر این روند، تنها افزایش بودجه کافی نیست؛ بلکه باید سیاست‌هایی اتخاذ شود که محیط‌‌‌ های کاری مشارکتی و انگیزه‌بخش برای معلمان در سراسر دوران حرفه‌ای‌شان ایجاد کند.

از انزوا تا همکاری؛ بازتعریف حرفه معلمی

روز جهانی معلم امسال با شعار «بازتعریف تدریس به‌عنوان یک حرفه مشارکتی» برگزار می‌شود؛ شعاری که یادآور ماهیت ارتباطی و جمعی آموزش است. این رویکرد بر همکاری میان معلمان — در کلاس درس، فضای دیجیتال و فرآیندهای تصمیم‌گیری — تأکید دارد تا از این طریق انگیزه، تاب‌آوری و کیفیت آموزش در سراسر جهان افزایش یابد.

این پیام خاطرنشان می‌کند که هویت حرفه‌ای معلمان باید از ابتدا بر پایه همکاری شکل گیرد. یادگیری از همتایان، تدریس مشترک و راهنمایی حرفه‌ای باید در قلب آموزش‌های پایه و مستمر آنان قرار داشته باشد.
یونسکو از سال ۲۰۱۸ تاکنون از آموزش بیش از ۱.۴ میلیون معلم در سراسر جهان حمایت کرده و زمینه تبادل تجربه میان آنان را فراهم کرده است.

در عین حال، تأکید می‌شود که فناوری هرگز جایگزین نقش انسانی معلمان نیست، اما می‌تواند فرصت‌هایی بی‌سابقه برای همکاری‌های میان‌کشوری و میان‌رشته‌ای فراهم کند. معلمان باید بیاموزند چگونه از ابزارهای دیجیتال برای تقویت ارتباط، گفت‌وگو و مشارکت استفاده کنند.

از سوی دیگر، تقویت مشارکت معلمان در تصمیم‌گیری‌های آموزشی، به‌ویژه در طراحی سیاست‌ها و راهبری مدارس، از مؤلفه‌های کلیدی ارتقای اعتماد، رفاه و کیفیت آموزش عنوان شده است. گفت‌وگوی اجتماعی میان دولت‌ها و معلمان، می‌تواند به اصلاحاتی بینجامد که بازتاب‌دهنده واقعیت‌های کلاس‌های درس باشد.

فراخوان جهانی برای حمایت از معلمان

در پایان این پیام، چهار نهاد بین‌المللی — یونسکو، سازمان بین‌المللی کار، یونیسف و سازمان بین‌المللی آموزش — از دولت‌ها، نهادهای آموزشی و جامعه جهانی خواستند تا به تعهدی جمعی برای تقویت همکاری و هم‌افزایی در حرفه معلمی پایبند بمانند.

به باور آنان، تنها از رهگذر همکاری مؤثر در همه سطوح است که می‌توان نظام‌های آموزشی عادلانه، فراگیر و تاب‌آور را در سراسر جهان بنا نهاد.

امضاکنندگان پیام:

خانم آدری آزوله، مدیرکل یونسکو

آقای گیلبرت اف. هونگبو، مدیرکل سازمان بین‌المللی کار

خانم کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف

آقای دیوید ادواردز، دبیرکل سازمان بین‌المللی آموزش

 

اشتراک‌گذاری :