یونسکو از «نقشه‌راه جهانی چندزبانه‌گی در عصر دیجیتال» رونمایی کرد/ هیچ زبانی نباید در آینده دیجیتال جا بماند

هم‌زمان با شتاب‌گرفتن هوش مصنوعی و گسترش فناوری‌های دیجیتال، یونسکو با رونمایی از «نقشه‌راه جهانی چندزبانه‌گی در عصر دیجیتال» زنگ هشدار حذف هزاران زبان از فضای آنلاین را به صدا درآورد؛ سندی راهبردی که هدف آن کاهش شکاف زبانی و تضمین دسترسی برابر همه ملت‌ها به فرصت‌های آموزشی، سلامت و اشتغال در جهان دیجیتال است.

این سند در نشست تخصصی «حفاظت از زبان‌ها، توانمندسازی زندگی‌ها: هوش مصنوعی فراگیر برای پیشرفت اجتماعی» و هم‌زمان با دومین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی معرفی شد. یونسکو اعلام کرد در حالی که بیش از ۷ هزار زبان در جهان تکلم می‌شود، تنها حدود هزار زبان حضور مؤثر در اینترنت دارند؛ شکافی نگران‌کننده که می‌تواند به حذف تدریجی زبان‌ها از زیست‌بوم دیجیتال و تضعیف هویت‌های فرهنگی و انسجام اجتماعی بینجامد.

به باور یونسکو، در عصر هوش مصنوعی، زبان دیگر صرفاً ابزار ارتباط نیست؛ بلکه دروازه دسترسی به دانش، خدمات عمومی و مشارکت اجتماعی است. در چنین شرایطی، نبود فناوری‌های زبانی برای بسیاری از جوامع، به معنای محرومیت از فرصت‌های پیشرفت است.

«نقشه‌راه جهانی چندزبانه‌گی در عصر دیجیتال» در چارچوب تعهد جهانی «جا نگذاشتن هیچ‌کس» تدوین شده و بر این اصل تأکید دارد که «هیچ زبانی نباید جا بماند». این سند بر توسعه فناوری‌های زبانی، طراحی فراگیر سامانه‌های هوش مصنوعی و تقویت حضور زبان‌های کمترنمایان در فضای آنلاین تأکید می‌کند؛ رویکردی که می‌تواند به تحقق عدالت اجتماعی و اهداف توسعه پایدار کمک کند.

تهیه این نقشه‌راه حاصل یک فرآیند مشورتی گسترده جهانی است که بیش از ۱۰۰ پاسخ از ۵۳ کشور ـ از دولت‌ها و دانشگاه‌ها گرفته تا جامعه مدنی، جوامع زبانی و شرکت‌های فناوری ـ را دربرمی‌گیرد. یونسکو همچنین از تدوین «برنامه اقدام» برای تعیین گام‌های اجرایی، پیشنهادهای عملی و سازوکار پایش و ارزیابی اجرای این سند خبر داده است.

با این ابتکار، یونسکو شمول زبانی را نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی بنیادین برای آینده‌ای عادلانه‌تر در جهان دیجیتال می‌داند؛ آینده‌ای که در آن تنوع زبانی، سرمایه‌ای برای صلح، کرامت انسانی و توسعه پایدار خواهد بود.

اشتراک‌گذاری :