شهرجدید مهستان از بین ۲۱ شهرجدید کشور با بیش از ۴ هزار و ۳۵۷ هکتار مساحت ، بزرگترین شهرجدید کل کشور و دومین شهر بزرگ استان البرز بعد از شهر کرج می باشد.  با توجه به بافت جمعیتی ناهمگون در این شهر که عمدتا بواسطه مهاجرت افراد از شهرهای مختلف شکل گرفته است ، در ادوار و دوره های مختلف مدیریت شهری ، سیاستها و برنامه های گوناگونی در راستای آموزشهای شهروندی به منظور ارتقای کیفیت زیست ساکنان شهر صورت پذیرفته است ؛ لیکن تاکنون استراتژی مدون و منسجمی تدوین نگردیده و برنامه ها و اقدامات پیاده شده از الگو و استراتژی مشخصی پیروی نکرده است.

 این در حالی است که رویکرد جدید مدیریت شهری ، آموزش شهروندی را بخشی از وظایف مدیریت شهری می داند که شهرداری می تواند از طریق توسعه آن و با ارائه آموزش‌های متنوع در حیطه‌های مختلف از جمله فرهنگی، اجتماعی و علمی ، نقش مهمی در آموزش ایفا کند. اقداماتی که در توسعه مشارکت‌های شهروندی ، ایجاد و توسعه شهری فعال و پویا تأثیر بسزایی خواهد داشت و سبب تقویت روحیه ، ایجاد نشاط در جامعه و کاهش جرائم و مسائل امنیتی در شهر می‌شود.

از همین جهت ، علیرغم اینکه تاکنون خط مشی و استراتژی واحدی تدوین نشده ، اما مدیریت شهری به دنبال آن است که با توجه به ضرورت موضوع و با بهره مندی از ظرفیتهای علمی و بومی محلی و نظرات اساتید و کارشناسان ، با تدوین استراتژی مشخص و واحد ، ریل گذاری مسیرارتقای آموزشهای بلند مدت و بهره مندی از شیوه ها و ابزارهای جدید در بخشهای گوناگون را طی دو سال آینده ترسیم نماید ؛ به گونه ای که شهر مهستان در آینده به عنوان شهری پیشرو و ممتاز در کنار شهرهای شاخص در سطح کشور شناخته شود.

از نظر موضوعی ، توسعه زمانی پایدار است که جامعه شهری را در تمام ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، فنی و تکنیکی ، محیط زیست ، روانی و معنوی به طور یکپارچه و متوازن به پیش ببرد . ارائه آموزش های مناسب ، می تواند آگاهی لازم برای تغییر نگرش و رفتار اقشار مختلف جهت حمایت از محیط زیست را فراهم نماید.  پرداختن به این موضوع به منظور کاهش هزینه‌ها ، تغییر الگوی مصرف ، تخصیص بهینه منابع و کاهش ضایعات در جهت بهبود محیط‌ زیست‌ حائز اهمیت بوده ، به گونه ای که مدیریت شهری را بر آن داشته تا با بازتعریف سیاستگذاری سبز ، نقش خود را در موضوعات مرتبط نظیر طراحی ها  ، مدیریت انرژی ، بهره مندی از انرژی‌های نو ، گونه های گیاهی متناسب با اقلیم ، تجهیزات و پسماند و پایبندی به مسئولیتهای اجتماعی ، مجددا بازتعریف و ایفاء نماید.  در این بین ، همکاری و تعامل با NGO  های فعال در حوزه محیط زیست ، آموزشهای شهروندی در زمینه فضای سبز ، گلها و گونه های آپارتمانی ، بهره مندی از ظرفیت های مردمی در سالم سازی و پاکسازی زمین و احیای آشتی و دوستی با طبیعت و مشارکت در روز بزرگداشت درختکاری و ترویج فرهنگ حفظ محیط زیست و همکاری مشترک با سمن های فعال در حوزه محیط زیست از جمله موارد و مصادیقی هستند که شهرداری و مدیریت شهری در ادوار مختلف ، به آنها توجه داشته اند و ضرورت دارد در چشم انداز آتی و در استراتژی تدوینی ، توجه ویژه تری به این موضوع صورت پذیرد.

• شهرداری مِهستان به عنوان اولین شهرداری در استان البرز برای دریافت گواهینامه های  ISO ۹۰۰۱ ،ISO ۱۴۰۰۱  و OHSAS ۱۸۰۰۱ اقدام و گواهینامه های مربوطه را پس از گذراندن مرحله آموزش الزامات مدیریتی ،  مرحله مستند سازی فرآیندهای شهرداری ، مرحله بهبود فرآیندهای شناسایی شده ، مرحله ممیزی توسط شرکت های صادرکننده گواهینامه های بین المللی ایزو (نمایندگی کنکورد کانادا در ایران )دریافت کرده است.

 ISO ۱۴۰۰۱ سیستم مدیریتی زیست محیطی است و الزاماتی را برای حفظ محیط زیست و پایداری آن مشخص کرده است.  محیط زیست یکی از دغدغه های جامعه امروز به ویژه شهرداری هاست و شهرداری شهر جدید مهستان می بایست برای ارتقاء حفظ محیط زیست و تقویت سیستم مدیریتی خود این سیستم را در سازمان پیاده سازی کند .

OHSAS ۱۸۰۰۱  یکی از سیستم های مدیریتی بین المللی است . این سیستم به نام سیستم ایمنی و بهداشت شغلی شناخته می شود و همانطور که ایزو ۱۴۰۰۱ سعی در شناسایی و کاهش یا حذف اثرات زیست محیطی مخرب دارد ، این استاندارد نیز سعی در شناسایی مخاطرات شغلی و مسائل بهداشتی موجود در سطح سازمان دارد .

• آموزش شهروندی در خصوص طرح تفکیک پسماند خشک و تر از درب منازل و ایجاد تعهد برای پیمانکاران مربوطه در قراردادهای فی‌مابین و اهدای هدایا و بسته های تشویقی به شهروندانی که در طرح مشارکت می کنند ، از دیگر اقدامات صورت گرفته در این بخش می باشد.
• یکی از اقدامات مهم شهرداری مِهستان در سال‌های اخیر، استفاده از پساب تصفیه‌شده برای آبیاری فضای سبز بوده است که مدیریت شهری با همکاری سازمان آب و فاضلاب، توانست بخشی از پساب را دریافت نموده و با ایجاد تاسیسات انتقال آب در ورودی شهر اقدام به آبیاری فضای سبز ورودی شهر و رمپ و لوپ و بلوار های سطح شهر و برخی از پارک ها نماید که با این اقدام حدود ۲۱ هزار متر مکعب نیاز آبی فضای سبز شهر مِهستان از طریق پساب تأمین گردید که با توجه به موقعیت کم آبی شهر، گامی مهم در مدیریت منابع آبی شهر برداشته شد .
• یکی از برنامه اساسی بلند مدت توسعه فضای سبز شهرداری مِهستان ، انتقال پساب با ایجاد تاسیسات پمپاژ به بالادست شهر و توسعه قطره ای می باشد که باعث صرفه جویی در مصرف آب ، افزایش کیفیت آبیاری و کاهش هزینه های نیروی انسانی می گردد.
• انجام مطالعات و بررسی های لازم در خصوص موضوع تولید انرژی خورشیدی و استفاده از پنل‌های خورشیدی در ساختمان‌ها یکی از موضوعات و دغدغه های مدیریت شهری می باشد . برای حل مشکل ناترازی بویژه در حوزه برق ، شهرداری‌ها می‌توانند با مشروط کردن صدور پروانه ساختمانی به نصب پنل‌های خورشیدی بر پشت بام‌ها ، گامی بزرگ در تأمین برق ساختمان‌ها و کاهش مصرف انرژی بردارند. اقدامی که در صورت تحقق ، علاوه بر کاهش فشار بر شبکه برق ، می‌تواند به عنوان یک راهکار پایدار و دوستدار محیط‌زیست در راستای اهداف توسعه پایدار قرار گیرد.
• جمع‌آوری برگ‌های درختان و تهیه کمپوست طبیعی در گلخانه شهرداری مهستان : جمع‌آوری برگ‌های ناشی از خزان درختان و جلوگیری از آتش زدن در معابر شهری ، ضمن تهیه کمپوست طبیعی در گلخانه شهرداری توانسته است در راستای جلوگیری از آلودگی محیط‌زیست موثر قرار گیرد. درختان، مواد غذایی را از خاک جذب می‌کنند و به سطح برگ می‌آورند و به همین دلیل ، برگ‌های درختان بهترین مواد برای تبدیل‌شدن به کود عالی و کمپوست به شمار می‌روند.

از دیگر اقدامات انجام شده در این خصوص می توان به برگزاری دوره های آموزشی شهروندی در زمینه نگهداری گل‌های آپارتمانی ، ارائه آموزشهای میدانی و کارگاهی به کارکنان شاغل در فضای سبز و مشارکت در طرحهای درختکاری و همراهی با حرکتهای خودجوش مردمی در خصوص پاکسازی زباله های طبیعت نام برد.

• -میزان متوسط

  در مبحث سلامت و تندرستی با توجه به ابعاد آن که هم می تواند در حوزه فیزیکی و جسمانی و هم سلامت روانی باشد ، اقدامات گوناگونی تاکنون صورت پذیرفته است:

  • ارائه خدمات رایگان تخصصی پزشکی و درمانی به صورت ادواری ، در مساجد و فاز های مختلف شهر مهستان ارائه می گردد. این خدمات شامل پزشک عمومی ، روانشناسی، شنوایی سنجی ، بینایی سنجی، غربالگری قند خون و فشار خون ، مددکاری و حرکت اصلاحی ، توزیع ویتامین دی ، توزیع کلسیم دی ، تست سرطان روده بزرگ و مشاوره تغذیه است.
  • مشارکت در برگزاری همایش تاثیر استرس بر سلامت تَن و روان و راهکار های رویارویی با آن.
  • تست سلامت روان کودکان ، استعداد یابی ، کشف توانایی کودکان و تشخیص و درمان اختلالات روانی و رفتاری کودکان که همه این خدمات به صورت رایگان ارائه گردیده است. –  برگزاری مراسم و جشن در مدارس مختلف سطح شهر با هدف افزایش شور نشاط شهروندی ، آموزش های مربوط به نظافت و پاکیزگی شهر، ارتقای فعالیت بدنی و حفظ سلامت جسم و روان کودکان ، تقویت روحیه ی امید و پویایی آنها و همچنین ایجاد بستر مناسب برای مشارکت  اجتماعی کودکان و دانش آموزان.
  • برگزاری دوره آموزشی فوریت های پزشکی ویژه شهروندان با سرفصلهای زیر :
  • احیای قلبی و ریوی تزریقات پانسمان ، بانداژ و آتل بندی ، خفگی ، اختلالات تنفسی و قلبی سوختگی ها ، مسمومیت ها ، زخم و خونریزی
  • طرح پیشگیری از آسیب های اجتماعی با حضور مشاورین خانواده به صورت رایگان با سر فصل های مهارتهای زندگی( مدیریت استرس، کنترل خشم، مهارتهای زندگی و…) بلوغ جوانی ، پیشگیری از رفتارهای پر خطر، مهارت های ارتباطی والدین و غیره
  • حمایت از سرمایه گذاران در بخش بهداشت و سلامت ، کمک به توسعه فعالیتهای ورزشی در مدارس ، توسعه زیرساخت‌های ورزشی مانند سالن های ورزشی ، استخر ، باشگاهها ، جاده های تندرستی و برگزاری مسابقات ورزشی ویژه رده های سنی و افشار مختلف به منظور ارتقای سلامت جسم و روان عمومی از دیگر اقدامات صورت گرفته شهرداری در حوزه سلامت و تندستی بوده است.
  • راه اندازی زمین چمن شهری و احداث چندین جاده تندرستی و نصب ست های ورزشی جهت ترویج فرهنگ ورزش عمومی
  • برگزاری چندین همایش پیاده روی خانوادگی جهت ایجاد نشاط عمومی
  • آموزش های صلح و ارتقای شهروندی جهانی
  • میزان کَم

  در این زمینه اقدام فعالانه ای تاکنون صورت نگرفته است و عمده فعالیتهای صورت گرفته معطوف به ایجاد هویت شهری واحد به دلیل بافت و ماهیت مهاجر پذیر این شهر بوده است. البته شاید دلیل عدم پرداخت جدی تر به اینگونه آموزشها با محوریت صلح جهانی ، تعیین اولویتها و تقدم و تأخر برخی موضوعات نسبت به یکدیگر و همچنین نوپا بودن شهر مهستان باشد .  قابل ذکر است که عمده فعالیتهای صورت گرفته تاکنون در حوزه آموزشهای شهروندی متمرکز بوده است. آنچه مسلم و بدیهی است اینکه آموزشهای شهروندی می تواند به عنوان مقدمه و گامی برای آموزشهای بعدی در حوزه های دیگر از جمله صلح جهانی و شهروند جهانی باشد . آموزش شهروندی به عنوان ارائه اطلاعات و تجارب یادگیری جهت تجهیز و توانمندسازی شهروندان برای مشارکت در فرایندهای دموکراتیک تعریف می‌شود . این مهم شامل اصول ، مفروضات و چارچوب‌هایی است که برای تربیت شهروندان الزامی است. آموزش شهروندی ، کسب آگاهی در مورد حقوق شهروندی است . این عامل، نقش مهمی در نهادینه شدن حقوق شهروندی دارد. آموزش شهروندی منجر به تحکیم و تقویت مهارت‌های شهروندی در جهت استحکام دموکراسی و مشارکت پایدار شهروندان می‌گردد. چنین تربیتی از همان آغاز طفولیت ، نوعی اعتماد به نفس و رفتارهای مسئولانه را از نظر اجتماعی و اخلاقی و در گامهای بعدی ، آشنایی با مضامینی نظیر حقوق انسانی و آزادی‌های اساسی ، دوستی و برادری بین همه ، فضایل مشترک انسانی و اخلاق و رفتار مدنی می گردد.

• • قابل توجه

  این حوزه از جمله بخشهایی به حساب می آید که شهرداری و مدیریت شهری ، اقدامات و فعالیت‌های گسترده و قابل توجهی در این خصوص انجام داده اند . عقد تفاهم نامه های همکاری مشترک در زمینه اجرای دوره های آموزشی کاربردی و فنی حرفه ای با ارائه گواهینامه های معتبر با دانشگاه علمی کاربردی کشور ، سازمان فنی و حرفه ای ، جهاد دانشگاهی از جمله این فعالیتها می باشد.  در موضوع همکاری با دانشگاه علمی کاربردی ، تا دو سال گذشته که مجوز همکاری به اتمام رسید ، در چندین دوره آموزشهای کاربردی و متناسب با ماموریت‌های شهرداری ها ، بالغ بر ۱۵۰۰ نفر از شاغلین دستگاهها و همچنین داوطلبین آزاد ، با تحصیل در رشته های مهارتی نسبت به ارتقای مهارت های شغلی و نیز مورد نیاز بازار کار ، تربیت و فارغ التحصیل شدند. در زمینه همکاری با سازمان فنی و حرفه ای و مرکز آموزش تخصصی کوتاه مدت جهاد دانشگاهی که همچنان نیز ادامه دارد ، دوره های فراوانی برگزار و در حال برگزاری می باشد که می توان به موارد زیر اشاره کرد:

   -کامپیوتر: مهارت های هفت گانه کامپیوتر (ICDL)، تری دی مکس، وُردپرِس، پایتون، فتوشاپ، اتوکد

  -زبان های خارجی: انگلیسی، آلمانی، فرانسه، ترکی استانبولی، TTC  

  -پزشکی: فوریت‌های پزشکی، دستیار کنار دندانپزشک، تکنسین داروخانه، دستیار آزمایشگاه -مهارتی: مربی پیش از دبستان، معلم مقاطع ابتدایی، فن بیان

  -برگزاری کارگاه آموزشی مهارت های فرزند پروری

  -دوره تربیت مربی مراکز پیش از دبستان با سرفصلهای قصه گویی ، اختلالات شایع کودکی ، روش های تغییر و اصلاح رفتار ، مهارت های زندگی کودکان ، مراقبت از کودکان ، کمک های اولیه و فوریت پزشکی ، روانشناسی رشد ، آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺣﻘﻮق ﮐﻮدﮐﺎن ، ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﯾﺎد دﻫﯽ و ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﮐﻮدﮐﺎن ، ﺑﺎزی و اﺳﺒﺎب ﺑﺎزی

  -دوره آموزشی مهارت های بنیادین حقوقی با سر فصل های آموزشی نظیر نگارش شکوائیه ، لایحه نویسی ، نگارش دادخواست و تنظیم قرادادها

  – کارگاههای مهارت محور ویژه کودکان ۳ تا ۶ سال در زمینه تقویت انواع مهارت های دست ورزی ، تقویت هر دو نیمکره مغز ، انجام بازیهای تعادلی ، افزایش هماهنگی چشم و دست ، تقویت توجه و تمرکز و رفع کند نویسی .

   -برگزاری کارگاه پیشگیری از آسیب های اجتماعی با حضور مشاورین خانواده به صورت رایگان با همکاری اداره بهزیستی، اداره آموزش و پرورش با سر فصل های مهارتهای زندگی( مدیریت استرس، کنترل خشم، مهارتهای زندگی و…) بلوغ جوانی، پیشگیری از رفتارهای پر خطر، مهارت های ارتباطی والدین و غیره

  – برگزاری دوره ه‍ای آموزش هوش مصنوعی با سرفصلهای تولید محتوای متنی ، تولید تصویر ، تجزیه و تحلیل کسب و کار و ساخت ویدئوهای کوتاه.

   -برگزاری دوره های آموزشی مهارتی در زمینه های زیر : خوشنویسی ، طراحی و نقاشی میناکاری ، بازیگری ، ویترای ، خلاقیت ، موسیقی ، چرم دوزی ، تریکوبافی ، رباتیک ، کارگاه خانواده و فرزند ، مکرومه بافی ، پتینه دوزی ، شمع سازی ، رزین ، مجسمه سازی ، نقاشی برجسته ، آموزش گل و گیاه و تئاتر.

   -برگزاری سلسله همایش‌های خانواده به منظور آشنایی هرچه بیشتر خانواده ها با سبک زندگی درست و با هدف تحکیم روابط خانوادگی در بین اعضای خانواده.

  اینها گوشه ای از اقدامات انجام شده در این حوزه بود که همچنان نیز در حال استمرار می باشد.

1. آموزشهای شهروندی
2. ارتقای مهارت و بازآموزی
3. سلامت و رفاه

 در خصوص اطمینان از فرصت یادگیری و بهره مندی شهروندان می توان اشاره کرد که با توجه به سامانه های اطلاع رسانی و برنامه تمرکززدایی محله ای و توجه همزمان به فازها و بخشهای مختلف شهری ، به میزان متوسطی اطمینان داشت که شهروندان فرصت کسب مهارتهای مربوطه را داشته اند.

• میزان متوسط

از جمله برنامه های مدیریت شهری ، توجه به کودکان و خردسالان به عنوان یکی از اقشار شهروندی و زمینه ساز آینده کشور بوده است و در این حوزه می توان به گوشه ای از فعالیتهای صورت گرفته به شرح ذیل اشاره کرد:

-همکاری مدیریت شهری در طرح رایگان مکمل یاری با ویتامین A برای کودکان ۲ تا ۵ سال به منظورخون سازی ، تقویت سیستم ایمنی ، رشد قدی و حفظ دید در تاریکی

– ارائه خدمات مراکز درمانی در مهستان با حضور متخصص کودکان(اطفال) در زمینه های تشخیص و درمان بیماری های کودکان ونوزادان ، پایش رشد ، نمو و تغذیه و سلامت کودکان و نوزادان ، افزایش قد و وزن ، درمان اختلالات خواب و ناهنجاری های کودکان و نوزادان

– ارائه خدمات غربالگری بینایی سنجی ویژه کودکان ۳ تا ۶ سال

-دوره آموزش زبان انگلیسی کودکان در قالب تصاویر زنده و جذاب ، فعالیت‌های متنوع و تعاملی ، تسلط بر مهارت‌های چهارگانه تمرین‌های تکمیلی متنوع ، توجه به جنبه‌های فرهنگی و روش تدریجی

– برگزاری مراسم و جشن در مدارس مختلف سطح شهر با هدف افزایش شور نشاط شهروندی ، آموزش های نظافت و پاکیزگی شهر، ارتقای فعالیت بدنی و حفظ سلامت جسم و روان کودکان ، تقویت روحیه ی امید و پویایی آنها و همچنین ایجاد بستر مناسب برای مشارکت  اجتماعی کودکان و دانش آموزان

– برگزاری طرح غربالگری اضطراب کودکان

– همکاری با مرکز خدمات پزشکی شهر در خصوص تست سلامت روان کودکان ، استعداد یابی و کشف توانایی کودکان ، تشخیص و درمان اختلالات روانی و رفتاری کودکان به صورت رایگان

– هماهنگی با مدارس سطح شهر مهستان و ایجاد زمینه تماشای فیلمهای روز در حوزه کودکان به صورت دسته جمعی در سالنهای آمفی تئاتر در اختیار شهرداری

– همکاری با مهدهای کودک و مدارس ابتدایی در خصوص برگزاری مراسم و‌ جشنها در فضاهای متعلق به شهرداری به صورت رایگان

• میزان متوسط

در شهر مهستان نیز به مانند سایر نقاط کشور ، در بُعد ملی امکان بهره مندی از ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات ، برنامه های آموزشی و پلتفرمها وجود دارد ؛ لیکن در بُعد شهری ، ظرفیتهای محلی به میزان متوسطی در این خصوص وجود دارد که البته با برنامه ریزی صورت گرفته و عقد قرارداد با شرکت فناپ تلکام ، همگام با نقاط دیگر کشور ، توسعه پوشش فیبرنوری با طرح ملی فیبرنوری منازل و کسب و کارها در دستور کار قرار گرفته و در حال انجام است. این فناوری نه تنها به بهبود کیفیت دسترسی به اینترنت کمک می‌کند ، بلکه پایه‌گذار زیرساختی پایدار برای پذیرش فناوری‌های نوظهور و آینده محور است و فیبرنوری با فراهم آوردن سرعت‌های گیگابایتی و افزایش اطمینان‌پذیری ، راه را برای هوشمندسازی شهر ، خدمات الکترونیک متنوع ، دسترسی به ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و آموزش از راه دور هموار می‌کند.

• میزان قابل توجه

در این زمینه اگرچه اطلاعات و آمار علمی مبتنی بر یافته های دقیق وجود ندارد ، اما بررسی میدانی و مشاهدات تجربی نشان دهنده آن است که چه در بُعد آموزشهای رسمی که سیستم رسمی آموزش و پرورش متولی آن است و چه در بُعد غیر رسمی که توسط موسسات آموزشی ، فرهنگی و غیر دولتی انجام می پذیرد ، نابرابری جنسیتی به حداقل میزان کاهش یافته است و فرصتهای برابر آموزشی در اختیار همگان قرار دارد.  به همین ترتیب ، در حیطه آموزشهای غیر رسمی و مهارتی که توسط مراکز و با امکانات مدیریت شهری برگزار می گردد ، محدودیتی وجود نداشته و ظرفیت موجود ، امکان بهره مندی برابر از امکانات و فضاهای موجود را برای جنسیتهای مختلف فراهم ساخته است. ایجاد تشکلی تحت عنوان امور بانوان در ذیل ساختار اجتماعی و فرهنگی شهرداری نیز می تواند با نظارت و ایفای نقش فعالانه ، نواقص و کاستی های احتمالی را شناسایی و با ارائه راهکارهای مناسب ترمیم نماید.

• میزان متوسط

در این زمینه نیز به مانند مورد قبل ، محدودیت خاصی وجود ندارد و تمامی افراد و اقشار گوناگون که مطابق قوانین جاری در کشور ، حق فعالیت داشته باشند از امکانات و ظرفیتهایی که در اختیار سایر شهروندان قرار دارد ، بهره مند بوده و مجاز به استفاده از آنها می باشند و از حمایتهای قانونی برخوردار خواهند بود.

• میزان متوسط

این راهنمایی ها عمدتا در بستر فضای مجازی و سکوهای داخلی و‌ خارجی و همچنین اکران عمومی در سطح شهر صورت می پذیرد . در موارد متعددی هم نسبت به اطلاع رسانی برنامه ها و پشتیبانی از اقدامات مرتبط با امر یادگیری توسط سایر دستگاهها و شخصیتهای حقیقی و حقوقی ، حمایت های لازم صورت می پذیرد.

• میزان کم

همانطور که در بخش نخست و در حوزه استراتژی به آن اشاره شد ، به دلیل اینکه تاکنون استراتژی و خط مشی مشخصی تاکنون در این حوزه تدوین نشده ، لذا الزامات ، نحوه و چگونگی ، نوع محتوا ، محصولات و ابزارهای آموزشی مورد نیاز در بخش فراگیران ۶۰ سال و بالاتر ، نیاز به کارشناسی و مطالعات تخصصی دارد که در تدوین استراتژی آتی می بایست مورد لحاظ قرار گیرد.

• میزان متوسط

رویکرد تحول‌نگر به برنامه‌های توسعه شهری ، اجرای راه‌حل‌های نوآورانه را برای بهبود کیفیت زندگی ساکنین شهرها ضروری می‌داند . یکی از این راه حل ها ، ایجاد مراکز و فضاهایی است که افراد با علائق مشترک را گرد هم آورد . این فضاها ، گروهی از افراد را با علایق مشترک حرفه‌ای یا شخصی گرد هم می‌آورند و با ایجاد محیطی پویا و خلاقانه ، همکاری و شبکه‌سازی و اشتراک دانش را در بین اعضای خود تشویق و بافت اجتماعی جامعه را تقویت می‌کنند . فضاهای جامعه‌محور باعث ترویج و تبادل ایده‌ها ، مهارت‌ها و منابع می‌شوند و پرورش نوآوری و احساس مسئولیت جمعی را به دنبال دارند . فراتر از مباحث فیزیکی ، فرهنگ اشتراک ‌گذاری دیدگاهها و به هم پیوستگی افراد ، نه‌تنها تجربیات فردی را غنی می‌کند ، بلکه به رفاه و موفقیت کلی شهر و جامعه نیز کمک می‌کند.

مدیریت شهری مهستان به منظور ایجاد روح جمعی و هویت آفرینی به شهری که از مهاجرت افراد گوناگون شکل گرفته ، ناگزیر به ایجاد چنین مراکزی و توسعه آنها می باشد. از شکل گیری مشاوران جوان در گذشته که از میان جوانان صاحب ایده و خلاقیت که بازوهای مشورتی مدیریت شهری بوده اند تا ایجاد خانه ای برای هنرمندان شهر مهستان برای بازشناسی یکدیگر و همچنین تشکل کوهنوردان و علاقمندان به این ورزش و نیز گرد هم آوری صاحبان کسب و کارهای خانگی به صورت مستمر ، بخشی از تلاشهای مدیریت شهری مهستان در گذشته و حال بوده است که قطعا با شناسایی بیشتر ظرفیتهای موجود بر تعداد آنها افزوده خواهد شد.

• میزان متوسط

یادگیری یک امر همیشگی و مادام العمر است که در هر شرایط سنی ، از الزامات و اقتضائات خاص خود برخوردار است.  در شهر مهستان در کنار مراکز و موسسات آموزش رسمی ، مهدهای متعدد کودک ، زمین های بازی ، باشگاهها و سالن های ورزشی متعدد ، سالن آمفی تئاتر شهری ، آموزشگاههای هنری ، زبان خارجه ، مهارتهای ذهن و غیره ، خانه های فرهنگ محلات ، کتابخانه های عمومی ، نیز از جمله منابعی محسوب می گردند که مدیریت شهری نسبت به ایجاد آنها اقدام نموده است و در قالب این فضاها امرآموزش و فرآیند یادگیری و مهارت صورت می پذیرد .

• بله

از جمله مصادیق فرهنگ یادگیری در حوزه شهری ، ارائه آموزشهای لازم به شهروندان با هدف ارتقای کیفیت زیست شهری می باشد.  ترویج فرهنگ شهروندی با تکیه بر ظرفیتها و قالبهای متنوع فرهنگی و هنری و تلاش در جهت اصلاح رفتارهای اجتماعی با ارائه آموزشها و الگوهای مناسب از مهمترین وظایف مدیریت شهری قلمداد می شود. بر این اساس می توان مأموریتهای  مدیریت شهری را در دو محور ۱. ظرفیت سازی برای ایجاد فرصتهای مشارکت شهروندان در راستای ترویج آموزش های شهروندی و ۲. مدیریت فرصتهای یادگیری در جهت تقویت رفتارهای مطلوب مبتنی بر فرهنگ شهروندی بیان کرد.  

برگزاری دوره های آشنایی با فرهنگ آپارتمان نشینی ، سلسله همایش های تحکیم خانواده و خانواده موفق ، کارگاه خودشناسی و راهکارهای زندگی با نشاط ، دوره آموزشی “انگیزش در کار” و ” رفتار سازمانی”  از مجموعه دوره‌های آموزشی به منظور توانمند سازی وبهبود عملکرد کارکنان و برگزاری دوره های سبک زندگی و توسعه هوش فردی از جمله برنامه های شهرداری در موضوع ترویج فرهنگ یادگیری بوده است.

مدیریت شهری مهستان به منظور ایجاد روح جمعی و هویت آفرینی به شهری که از مهاجرت افراد گوناگون شکل گرفته ، ناگزیر به ایجاد چنین مراکزی و توسعه آنها می باشد. از شکل گیری مشاوران جوان در گذشته که از میان جوانان صاحب ایده و خلاقیت که بازوهای مشورتی مدیریت شهری بوده اند تا ایجاد خانه ای برای هنرمندان شهر مهستان برای بازشناسی یکدیگر و همچنین تشکل کوهنوردان و علاقمندان به این ورزش و نیز گرد هم آوری صاحبان کسب و کارهای خانگی به صورت مستمر ، بخشی از تلاشهای مدیریت شهری مهستان در گذشته و حال بوده است که قطعا با شناسایی بیشتر ظرفیتهای موجود بر تعداد آنها افزوده خواهد شد.

• میزان متوسط

مدیریت شهری از طیف وسیعی از مسائل و موضوعات درون سازمانی و برون سازمانی و فعالیت های مختلف در حوزه های فنی ، اداری ، مالی و مدیریتی تشکیل شده است.  به موازات آموزشها در حوزه های شهروندی ، نخستین گام در بهبود فرآیند مدیریت شهری ، تسلط مدیران شهری به ویژه شهرداران ، معاونان و مدیران شهرداری ها بر امور شهری می باشد. در همین راستا شهرداری‌ها ، درصدی (۳ درصد) از بودجه جاری خود را به امر آموزش اختصاص می دهند.  به همین منظور ، شهرداری طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ به مدت یک دهه با صرف بخشی از اعتبارات خود در امر آموزش نسبت به عقد تفاهم با دانشگاه علمی کاربردی کشور مبادرت ورزید و در رشته های مهارتی مرتبط با ماموریت‌های شهرداری ، بالغ بر ۱۵۰۰ نفر از کارکنان ادارات و سازمانها را در مقاطع کاردانی و کارشناسی آموزش و فارغ از تحصیل نمود.  همچنین شاهد آن هستیم که با سرمایه گذاری در حوزه های فرهنگی و اجتماعی و راه اندازی یک فرهنگسرای مرکزی و سراهای فرهنگی محلات در حوزه های گوناگون و متناسب با نیازهای اقشار مختلف و با توسعه امکانات فرهنگی ، هنری و ورزشی در ارائه آموزش و مهارت افزایی فعالیت مستمر دارد.

• میزان متوسط

در کنار تخصیص اعتبار آموزشی در بودجه جاری ، مدیریت شهری در مواردی هم از طریق تعامل و جلب همکاری بخشهای گوناگون در پیشبرد پروژه شهر یادگیرنده تلاش نموده است.

اماکن فرهنگی نظیر فرهنگسرا و سراهای محله ای ، خانه هنرمندان ، سازمان فنی و حرفه ای و جهاد دانشگاهی ، کتابخانه های عمومی سطح شهر از جمله اماکن و مراکزی هستند که مدیریت شهری در پیشبرد امر آموزش و یادگیری باآنها همکاری و بعضا تفاهمنامه دارد. 

• بله

با توجه به اینکه تحقق هدف شهر یادگیرنده نیازمند مشارکت سازمانهای مختلف شهر که در آموزش شهروندان نقش دارند و همچنین مشارکت کلیه شهروندان به صورت یکپارچه است ، لذا ضرورت دارد تا در روندهای آتی (۲ سال پیش رو) ، فعالیت این انجمن و تشکل از ارگانهای مختلف نظیر شهرداری ، دانشگاه ، آموزش و پرورش ، موسسات خصوصی و همه دستگاههایی که در امر یادگیری و فرایند اجتماعی سازی شهروندان نقش دارند می بایست پررنگ تر از گذشته و با هماهنگی اعضای انجمن صورت پذیرد . برای تحقق هدف شهر یادگیرنده نیاز است ، نقش و وظیفه هر یک از سازمانهای مسئول در امر آموزش شهروندان در تحقق مأموریت شهر یادگیرنده تعریف شود . با توجه به حضور مسئولین بخشهای مختلف آموزش و شهروندان در چنین انجمنی ، امکان تدوین برنامه یکپارچه یادگیری مادام العمر برای کلیه شهروندان در تمام طول زندگی شان فراهم می شود.

در دوره های قبل مدیریت شهرداری ، نشستی در خصوص تبادل نظر و بهره مندی از الگوهای مدیریتی شهرهای دنیا با حضور شهرداران جهان در ترکیه برگزار گردید که شهردار وقت مهستان پیش از عضویت مهستان در شبکه جهانی شهرهای GNLC ،  نیز در آن اجلاس حضور داشتند . 

اما در خصوص تبادل ایده ها در قالب نشست با دیگر اعضای شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده تاکنون فرصتی فراهم نشده است . در صورت فراهم آمدن چنین امکانی ، شهر مهستان یک نمونه خوب از شهرهایی خواهد بود که در حوزه آموزشهای مستقیم و غیر مستقیم و فرهنگ سازی در حوزه شهروندی نقش ایفا نموده است . اقداماتی که در گام اول منجر به خلق هویت شهری و جمعی در بین مهاجرین و ساکنین این شهر گردد و در گامهای بعدی با استمرار فرآیندهای یادگیری ، زمینه ساز ارتقای مشارکت مردمی و افزایش کیفیت زیست شهروندان شود .

 خیر ، اما تمایل به عضویت داریم. همکاری با شهرهای عضو این شبکه سبب می شود ضمن انتقال تجربیات شهرها به سایر اعضای این شبکه‌ها، با تجربیات خوب آن‌ها در مباحث تعریف شده‌ای ، چون مدیریت شهری آشنا شده و از این تجربیات بهره ببرند. آشنایی هرچه بیشتر یا شهرهایی که تجربه ارزشمندی در زمینه حل مسائل و آسیب‌های شهری از طریق آموزش را دارند و مدیریت شهری این شهر‌ها از امکان آموزش برای حل چالش‌های شهری استفاده می‌کنند ، تجربه موثری خواهد بود و می تواند باعث الگوگیری از تجربه های موفق این شهرها شود.

موفقیت : از زمان الحاق شهر جدید مهستان به عنوان نخستین شهر جدید در کشور به شبکه شهرهای یادگیرنده ، عزم و اراده شهرداری در خصوص تقویت ساز و کارهای مربوط به آموزشهای شهروندی در ابعاد کمی و کیفی رشد قابل توجهی داشته است و این آموزشها به لحاظ کمیت ، جامعه هدف بیشتری در در حوزه های وسیعتر و اقشار بیشتری شامل شده است .   

چالش ها : اقدامات صورت گرفته توسط دستگاهها مختلف تاکنون بیشتر حالت جزیره ای و بخشی داشته داشته و کمتر بر اساس یک برنامه جامع پیش رفته است .  از آنجایی که سیستم مدیریت شهری متشکل از اجزا و دستگاههای گوناگون بوده ، آنچه که تاکنون می توان به عنوان نقطه ضعف تلقی نمود ، عدم هماهنگی میان بخشهای مختلف در حوزه شهری در ارتباط با این پروژه می باشد . موضوعی که در صورت تحقق و با مشخص شدن سهم بخشهای مختلف شهری و هماهنگی و نزدیکی هر چه بیشتر می تواند منجر به شکوفایی بیشتر در شهر و دستیابی به اهداف مد نظر در امر توسعه پایدار گردد . 

از زمان عضویت شهر مهستان به عنوان یکی از چندین شهر یادگیرنده کشور و پروژه ثبت شهر مهستان با محوریت انسجام اجتماعی و ورزش و فهرست پیشنهادی پژوهشگران شهرساز برای گنجاندن در بودجه های سالانه ، حجم فعالیتها و برنامه های مدیریت شهری (شهرداری مهستان) در زمینه های برگزاری جشن های محله ای ، همایش پیاده‌روی ، تشکیل اردوهای مبتنی بر ارتقای یادگیری و انسجام اجتماعی همچون اردوی کاشت درخت و گل و گیاه حفاظت از محیط زیست ، طراحی جاده سلامت و ورزش با محوریت پیاده روی و دوچرخه سواری و آموزش های شهروندی هم به لحاظ کمی و هم کیفی ارتقا یافته است. واگذاری زمین چمن طبیعی ، مدیریت سالنهای ورزشی از جمله سالن تختی ، سالن جوان ، سالن شهید ارغنده و سالن شهید سلطانپور ، باشگاههای ورزشی و استخر و طراحی احداث مجموعه ورزشهای آبی در یکی از نقاط کم بهره شهر ، از جمله اتفاقات دو سال گذشته است که با استقبال خوب شهروندان نیز مواجه شده است. ایمن سازی و اصلاح نواقص پیست دوچرخه سواری در حاشیه اتوبان ، احداث حداقل ۵ جاده تندرستی در نقاط مختلف شهر از جمله اقدامات دیگر شهرداری در دو سال گذشته بوده است. برگزاری همایش‌های مختلف خانوادگی در زمینه های فرهنگی و ورزشی ، کارگاههای متعدد مهارتی ، همکاری با بخش خصوصی و حوزه سلامت در ارائه آموزش های شهروندی و مراقبتهای پزشکی ، تعامل با مرکز فنی و حرفه ای و جاده دانشگاهی بر اساس تفاهمنامه مشترک جهت برگزاری دوره های آموزشی و مهارتی از دیگر اقداماتی است که متمرکز بر «پروژه » انسجام اجتماعی و ورزش انجام گرفته و همچنان استمرار دارد. قطعا سرعت این گسترش تا حد زیادی در نتیجه الحاق به GNLC بوده است.

خیر ، اما در تلاش برای برنامه ریزی هستیم تا در فعالیتهای پیش رو مشارکت نمائیم.

چه حمایت بیشتر دیگری از شبکه جهانی شهرهای یادگیری یونسکو در آینده را نیاز دارید ؟ روند چند ساله گذشته در عملکرد مدیریت شهری نشان می دهد که با وجود فعالیتها و اقدامات مناسب در امر آموزش در سطح شهر مهستان ، به دلیل اینکه اقدامات مذکور ذیل یک شبکه شهری و تحت سیاست واحد و از مجرای یک طراحی مشخص صورت نمی گیرد ، بنابر این کارها بیشتر حالت جزیره ای و بخشی داشته و دستگاههای مختلف متناسب با برنامه ریزی های بعمل آمده ، نسبت به پیاده سازی آنها اقدام می کنند.  بنابراین به نظر می رسد از بین همه حمایت‌های شبکه جهانی شهرهای یادگیری یونسکو ، آنچه که بیشتر از همه مورد نیاز می باشد ، در چهار بخش ذیل ، بیشتر از سایر موارد باشد:

-آموزش و توانمندسازی

-کمک فنی فرصت های شبکه سازی و یادگیری گروهی با دیگر اعضاء شبکه جهانی شهرهای یادگیری

 -مشاوره و توسعه سیاست ها

-فرصت هایی برای تبادل و بازدیدهای بین المللی قطعا در پرتو آموزش و آشنایی با تجارب ملموس و عینی و مشاهده الگوهای سایر شهرهای این شبکه ، مسیر پیشرفت و توسعه پایدار هموارتر خواهد شد.

همانطور که سازمان یونسکو هم پیشتر اعلام داشته است ، امروزه مفهوم سواد دچار تغییر و تحول اساسی شده است ، به گونه ای که دیگر صرفا سواد مدرسه و دانشگاهی ملاک نبوده و سواد دارای شقوق مختلفی می باشد . در شهر مهستان با توجه با ماهیت آن که تشکیل یافته از افراد با قومیتها و زبانهای مختلف می باشد که از سایر شهرها به این شهر مهاجرت و ساکن شده اند ، آنچه ضرورت دارد ایجاد یک هویت جمعی بر اساس احساس تعلق خاطر در شهروندان است که موجب مشارکت عمومی در تعامل سازنده و پیشبرد برنامه های مدیریت شهری گردد.

شهروندان ، معرف ویژگی ها، ریشه ها، اصالت ها و فرهنگ های مختلف هستند. این موضوع بعضاً موجب اختلال در وضعیت روانشناختی ساکنین گشته و عامل تنش های فرهنگی، قومی و تاریخی می گردد. از این رو، عدم احساس هویت جمعی و تعلق گروهی باعث می گردد که آنها نتوانند در روابط اجتماعی مشارکت نمایند.  تنوع گروه ها و اقوام ، ناشناخته شدن آنها توسط دیگر گروها و تنش های فرهنگی که این وضع ایجاد خواهد کرد ، نمی تواند سیمای مطلوبی از شهر ارائه نماید. به همین منظور با توجه به نیازسنجی صورت گرفته ، نیاز این شهر در حوزه های ذیل برآورد می شود:

  -سواد شهروندی

-سواد فرهنگی

– یادگیری در حوزه روابط اجتماعی

گروههای هدف اصلی برای نوآوریهای آموزشی بلندمدت در شهر شما چه کسانی هستند ؟ غالب فعالیتهای شهرداری مهستان به عنوان حلقه ای از شبکه یادگیری شهری تاکنون معطوف به یادگیری کودک و نوجوان ، زنان و بزرگسالان بوده است . کودکان و نوجوانان به دلیل استعداد یادگیری در سنین مربوطه ، زنان به عنوان قشر تاثیرگذار در فرآیندهای تربیتی و بزرگسالان به عنوان فعالان در کنش‌گری های محیط های شهری تاکنون مورد نظر و تمرکز برنامه ریزان بوده اند. عمده برنامه ها اگرچه جنبه عمومی داشته ، اما بیشتر تمرکز و معطوف به این سه گروه جمعیتی بوده است. این موضوع امری طبیعی است که در کنار توجه بیشتر به گروههای فوق ، سایر اقشار شهری نظیر سالمندان ، معلولین و جوانان نیز نیازمند طرح و برنامه می باشند که باید در طراحی ها ، مورد توجه قرار گیرند.

آموزشهای بلند مدت در مقایسه با آموزشهای کوتاه مدت ، به جهت استمرار در امر یادگیری از شمول تاثیرگذاری بیشتری برخوردار است. در این نوع از آموزش ، مخاطب این فرصت را دارد تا در بازه های زمانی مختلف ، نکات و مشکلات احتمالی در فراگیری محتوای آموزش را مرور و مرتفع نماید.

از جمله موضوعاتی که می توان به عنوان موانع اصلی در دسترسی به این نوع از آموزش در شهر مهستان نام برد ، موارد ذیل می باشد :

• عدم وجود زیرساخت کافی و امکانات و تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری در محله های مختلف شهری
• ضرورت هماهنگی هر چه بیشتر بین حلقه های زنجیره شبکه یادگیرنده در سطوح شهری و بین مراجع ملی و محلی
• کمبود منابع که تا حدود زیادی تابعی از بخشی عمل کردن بوده و در صورتیکه به صورت شبکه ای و از منابع مشترک تخصیص یافته در یک سبد آموزشی بهره گیری شود ، تا حدود زیادی این نقیصه و کمبود برطرف خواهد شد .