دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران:

علامه طباطبایی نماد تعادل میان عقلانیت و معنویت برای جامعه بشری است

دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی(ره) با موضوع «علامه طباطبایی و حکمت صدرایی» و با حضور جمعی از استادان حوزه و دانشگاه در مشهد مقدس برگزار شد. در این نشست، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ضمن تبیین جایگاه علمی و معنوی علامه طباطبایی، از تأیید معرفی این فیلسوف و مفسر برجسته معاصر به‌عنوان یکی از مشاهیر جهانی یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ خبر داد.

دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی(ره)، با موضوع «علامه طباطبایی و حکمت صدرایی»، ۲۸ آبان ۱۴۰۵، به همت مجمع عالی حکمت اسلامی شعبه خراسان و با همکاری دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، در سالن اجتماعات قائد شهید این دفتر در مشهد مقدس برگزار شد.

در این برنامه، آیت‌الله غلامرضا فیاضی، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی زمانی‌فرد، دکتر محمد ساداتی‌نژاد، مدیرکل سازمان‌های تخصصی بین‌المللی وزارت امور خارجه، و دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، به ایراد سخنرانی پرداختند.

دکتر فرطوسی در این نشست، ضمن ابراز خرسندی از حضور در مشهد مقدس و زیارت بارگاه ملکوتی حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)، به تبیین جایگاه علمی و معنوی علامه طباطبایی، ضرورت بازخوانی اندیشه‌های ایشان و ظرفیت جهانی شخصیت این فیلسوف و مفسر برجسته معاصر پرداخت.

مجالست با عالمان؛ فرصتی برای پیوند با سرچشمه‌های معرفت

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در آغاز سخنان خود، با شکرگزاری به درگاه خداوند متعال به مناسبت توفیق زیارت حضرت رضا(ع) و حضور در جمع زائران و مجاوران آن حضرت، از فرصت فراهم‌شده برای تجلیل از شخصیت‌های بزرگ علمی و معنوی، به‌ویژه عالمانی که عمر شریف خود را وقف ترویج معارف اهل‌بیت(ع) و گسترش دامنه فقاهت کرده‌اند، ابراز خرسندی کرد.

وی همچنین با اشاره به حضور حضرت آیت‌الله فیاضی و دیگر استادان و صاحب‌نظرانی که از مشهد مقدس، تهران و قم در این جلسه حضور یافته بودند، بر اهمیت برگزاری چنین نشست‌هایی در بزرگداشت علامه طباطبایی تأکید کرد و این مجالس را فرصتی برای ارتباط با عمق اندیشه و تجلیات معنوی آن شخصیت بزرگ دانست.

دکتر فرطوسی در ادامه، با اشاره به روایتی از حضرت عیسی بن مریم(ع)، بر اهمیت انتخاب همنشین و مجالست با انسان‌های اهل معرفت تأکید کرد. وی با نقل این روایت که از حضرت عیسی بن مریم(ع) پرسیده شد: «با چه کسانی مجالست کنیم؟» و ایشان فرمودند:

«مَنْ یُذَکِّرُکُمُ اللهَ رُؤْیَتُهُ، وَیَزِیدُ فِی عِلْمِکُمْ مَنْطِقُهُ، وَیُذَکِّرُکُمُ الْآخِرَهَ عَمَلُهُ»

یعنی با کسی مجالست کنید که دیدنش شما را به یاد خدا بیندازد، سخنش بر علم شما بیفزاید و رفتارش آخرت را به شما یادآوری کند.

وی با الهام از این روایت اظهار داشت: اگرچه امروز توفیق حضور مستقیم و فیزیکی در محضر حضرت علامه طباطبایی را نداریم، اما خداوند این فرصت را فراهم کرده است که در محضر شاگردان و شاگردانِ شاگردان ایشان حضور یابیم و از برکات مجالست با صالحان و مؤمنان بهره‌مند شویم. امید است خداوند همان برکاتی را که به واسطه مجالست با بندگان صالح خود ارزانی می‌دارد، نصیب ما نیز بفرماید.

جلسات بزرگداشت علامه طباطبایی؛ جویبارهایی متصل به سرچشمه فیض

دکتر فرطوسی با اشاره به گستردگی برنامه‌های علمی و فرهنگی برگزارشده در ایران و خارج از کشور طی دو هفته گذشته به مناسبت بزرگداشت علامه طباطبایی، اظهار داشت: فضای ایران و حتی بخش‌هایی از دنیای امروز، به بهانه‌های مختلف معطر به نام و یاد حضرت علامه طباطبایی شده است. از جلسات یادبود در دانشگاه‌ها و مراکز علمی و حوزوی گرفته تا برنامه‌هایی که در خارج از کشور برگزار شده‌اند؛ برخی با هدف تجدید یاد و خاطره ایشان و برخی دیگر در قالب نشست‌های تحلیلی و عمیق علمی.

وی با اشاره به جلساتی که با حضور استادان برجسته، از جمله حضرت آیت‌الله فیاضی، برگزار شده است، این برنامه‌ها را به رودها و جویبارهایی تشبیه کرد که اگر مسیر آنها را به عقب دنبال کنیم، همگی به یک سرچشمه اصیل فیض می‌رسند؛ سرچشمه‌ای که برکت و عظمت خود را از اتصال به انوار الهی دریافت کرده است.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران در ادامه خاطرنشان کرد: هنگامی که شخصیتی چنین بالنده و اثرگذار در فرهنگ و تمدن اسلامی و شیعی ما وجود دارد، صرف مباهات به وجود چنین شخصیتی کافی نیست؛ حتی تبیین و معرفی شخصیت ایشان نیز به‌تنهایی کفایت نمی‌کند، بلکه باید راه‌های دیگری برای بهره‌گیری از این میراث فکری و معنوی پیدا کنیم. اندیشه‌ها و آثار چنین شخصیتی باید بار دیگر بازخوانی شوند تا بتوان از آنها برای مسائل و نیازهای نوین، راه‌حل‌های متناسب و جدید استخراج کرد.

وی در همین زمینه، با اشاره به ظرفیت تحول‌آفرین اندیشه علامه طباطبایی در حکمت صدرایی، اظهار داشت: علامه با متحول ساختن حکمت صدرایی، به مصاف چالش‌های زمانه رفت و در پی پاسخ‌گویی به دغدغه‌ها و نیازهای نوین جامعه برآمد.

تأیید معرفی علامه طباطبایی به‌عنوان یکی از مشاهیر جهانی یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷

دکتر فرطوسی در بخش دیگری از سخنان خود، به فرایند معرفی شخصیت علامه طباطبایی در برنامه مشاهیر جهانی یونسکو اشاره کرد و توضیح داد: کمیسیون ملی یونسکو در ایران، با توجه به جایگاه برجسته و ظرفیت جهانی شخصیت علامه طباطبایی، وظیفه خود دانست که موضوع معرفی ایشان را در برنامه بزرگداشت مشاهیر جهانی یونسکو پیگیری کند.

وی با تشریح سازوکار این برنامه گفت: معرفی شخصیت‌ها در این برنامه، هر دو سال یک‌بار و در چارچوب کنفرانس عمومی یونسکو صورت می‌گیرد و مستلزم طی‌کردن مراحل و فرایندهای متعدد کارشناسی و اقناعی است. از جمله شرایط مطرح‌شده برای معرفی یک شخصیت، ارتباط مناسبت موردنظر با سالروز ولادت یا وفات یا دیگر مناسبت‌های مرتبط با زندگی و آثار علمی او و برخورداری از شرایط زمانی تعیین‌شده، از جمله مضرب پنجاه بودن سال موردنظر است.

به گفته وی، در این فرایند، صرف تعلق یک شخصیت به کشور یا فرهنگ خاص کافی نیست؛ بلکه باید طرحی جامع و مستدل ارائه شود تا کارشناسان یونسکو قانع شوند که آن شخصیت، با وجود تعلق به یک کشور و جامعه فرهنگی مشخص، ظرفیت آن را دارد که به‌عنوان الگویی جهانی برای همه مردم دنیا معرفی شود.

دکتر فرطوسی افزود: این فرایند درباره علامه طباطبایی پیگیری شد و سرانجام در کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند، با اجماع اعضا، شخصیت علامه طباطبایی به‌عنوان یکی از مشاهیر جهانی یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ مورد تأیید قرار گرفت.

وی در همین زمینه از تلاش و همراهی مسئولان و دست‌اندرکاران این فرایند، از جمله دکتر ساداتی‌نژاد، مدیرکل سازمان‌های تخصصی بین‌المللی وزارت امور خارجه، و دکتر سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، یاد کرد.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران همچنین خاطرنشان کرد: بر اساس این انتخاب، برنامه‌ها و محافلی که در طول این دو سال به نام و یاد علامه طباطبایی برگزار می‌شوند، می‌توانند از نشان یونسکو بهره‌مند شوند. این نشان صرفاً یک عنوان تشریفاتی نیست، بلکه تأکیدی بر ظرفیت جهانی شخصیت علامه طباطبایی و جایگاه ایشان در جامعه بشری است.

علامه طباطبایی؛ نماد تعادل میان دو بال عقلانیت و معنویت

دکتر فرطوسی در تبیین وجه جهانی شخصیت علامه طباطبایی اظهار داشت: علامه طباطبایی برای جامعه بشری نماد تعادل میان دو بال عقلانیت و معنویت هستند. ایشان در جهان آموزش و اندیشه، الگویی برای پیوند متعادل دو مفهوم بنیادین خردورزی و عقلانیت از یک‌سو، و معنویت و وارستگی از سوی دیگر به شمار می‌روند.

وی تأکید کرد که این دو مؤلفه می‌توانند در کنار یکدیگر، ترکیبی متعادل و پیشرو ارائه دهند و شخصیت علامه طباطبایی نمونه‌ای برجسته از این پیوند و هماهنگی است.

دکتر فرطوسی با تأکید بر مسئولیت مضاعف جامعه علمی و فرهنگی در قبال این میراث افزود: معرفی جهانی علامه طباطبایی و قرارگرفتن نام ایشان در فهرست مشاهیر جهانی یونسکو، آغاز راه است و مسئولیت ما را در زمینه تولید آثار علمی و معرفی عمیق‌تر اندیشه‌های ایشان دوچندان می‌کند.

ضرورت تولید آثار علمی و معرفی جهانی اندیشه‌های علامه طباطبایی

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در ادامه با اشاره به کتابی که در زمینه معرفی شخصیت علامه طباطبایی به زبان انگلیسی تدوین شده بود، از حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی قمی و گروه همکار ایشان به دلیل تهیه و انتشار این اثر قدردانی کرد.

وی این اقدام را کاری ارزشمند دانست و ضمن تشکر از دست‌اندرکاران آن، تأکید کرد که چنین فعالیت‌هایی باید نقطه آغاز برنامه‌ها و طرح‌های جدی‌تر برای معرفی جهانی علامه طباطبایی باشد.

دکتر فرطوسی تصریح کرد: فعالیت‌ها نباید صرفاً به ترجمه آثار علامه طباطبایی به زبان‌های عربی، انگلیسی و فرانسه محدود شود؛ بلکه باید بتوانیم درس‌واره‌ها و آموزه‌های فکری و علمی ایشان را استخراج کنیم، بیاموزیم و در قالبی مناسب به جهان ارائه دهیم.

وی در پایان ضمن قدردانی مجدد از همه حاضران و دست‌اندرکاران برگزاری این برنامه، به‌ویژه اعضا و فعالان مجمع عالی حکمت اسلامی، از همراهی و حمایت استادان و بزرگان علمی، از جمله حضرت آیت‌الله فیاضی و آقایان محمدباقر خراسانی، مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی، و دکتر عباس جوارشکیان، مدیر مجمع عالی حکمت اسلامی شعبه خراسان، تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد که این حرکت علمی و فرهنگی با برنامه‌ها و فعالیت‌های گسترده‌تر ادامه یابد.

اشتراک‌گذاری :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *