از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
بهمناسبت ۲۱ فوریه روز جهانی زبان مادری: بیستوپنج سال پاسداشت زبان مادری؛ ستون تنوع فرهنگی و توسعه پایدار
بیستوپنج سال از نامگذاری «روز بینالمللی زبان مادری» میگذرد؛ رویدادی که به پیشنهاد بنگلادش و تأیید یونسکو، به نمادی از حفظ تنوع زبانی و میراث فرهنگی جهان تبدیل شد. در دنیایی که با شتاب جهانیشدن مواجه است، زبان مادری نهتنها هویت و فرهنگ را زنده نگه میدارد، بلکه نقشی کلیدی در توسعه پایدار و برابری آموزشی ایفا میکند. اما آیا جوامع امروز توانستهاند از این میراث ارزشمند بهدرستی حراست کنند؟ |
نخستین بار، مجمع عمومی یونسکو در ۱۷ نوامبر ۱۹۹۹، «روز بینالمللی زبان مادری» را اعلام کرد. این پیشنهاد که از سوی دولت بنگلادش مطرح شد، در سال ۲۰۰۲ مورد تأیید مجمع عمومی ملل متحد قرار گرفت. هدف از این نامگذاری، تأکید بر اهمیت زبانها در تقویت همبستگی فرهنگی، توسعه پایدار و مقابله با چالشهای ناشی از جهانیشدن و تغییرات اجتماعی بود.
گرامیداشت روز بینالمللی زبان مادری، ادای احترام به یکی از مهمترین مؤلفههای فرهنگی جوامع است؛ چراکه حفظ زبانهای بومی، ارتباط مستقیم با سیاستهای یونسکو در زمینه ترویج تنوع فرهنگی و آموزش چندزبانی دارد.
طبق گزارش یونسکو، در حال حاضر ۸۳۲۴ زبان در جهان بهکار میرود که از این میان، حدود ۷۰۰۰ زبان هنوز زنده و در حال استفادهاند. با این حال، تنها چندصد زبان در نظامهای آموزشی و حوزههای عمومی بهکار میروند و کمتر از ۱۰۰ زبان در فضای دیجیتال حضور دارند. نگرانی اصلی اینجاست که هر دو هفته، یک زبان از بینمیرود و همراه با آن، بخش مهمی از میراث فرهنگی و معنوی بشریت برای همیشه محو میشود.
حفظ زبان مادری از طریق آموزش چندزبانی، بهترین راه برای تداوم حیات این زبانها و در نتیجه، حفاظت از تنوع فرهنگی و توسعه پایدار است. این رویکرد نهتنها موجب تقویت زبانهای بومی و محلی میشود، بلکه ارتباط میان آموزش و فرهنگ را نیز تقویت کرده و به تحقق عدالت آموزشی و برابری فرصتهای یادگیری کمک میکند.
با گذشت ۲۵ سال از آغاز این حرکت جهانی، همچنان تلاش برای پاسداری از زبانها بهعنوان حاملان هویت و پل ارتباطی میان جوامع، ادامه دارد. زبانها نهتنها ابزار ارتباط، بلکه حافظان فرهنگ و تاریخ ملتها هستند و نقش کلیدی در مسیر دستیابی به جهانی همدل، متنوع و پایدار ایفا میکنند.
