از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
رسانههای آزاد ستون فقرات صلح جهانی هستند
بیانیه مشترک رؤسای نهادهای کلیدی سازمان ملل و یونسکو به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات: |
جهان امروز با بحرانهای پیچیده و فرسایش اعتماد عمومی مواجه است
به گزارش روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو در ایران، رؤسای مجمع عمومی سازمان ملل متحد، شورای اقتصادی و اجتماعی، شورای حقوق بشر و کنفرانس عمومی یونسکو، در بیانیهای مشترک و راهبردی به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، بر نقش بیبدیل رسانههای مستقل و آزاد در تحقق صلح و توسعه پایدار و فراگیر در کنار صیانت از حقوق بشر تأکید کردند.
این بیانیه که همزمان با تلاشهای سازمان ملل برای اصلاح ساختاری این نهاد بینالمللی در راستای تقویت کارآمدی آن در دهههای پیشِ رو منتشر شده است، درباره وضعیت کنونی جهان هشدار میدهد؛ جهانی آکنده از درگیریهای مسلحانه، شکافهای عمیق، نابرابریها، بحرانهای اقلیمی، تحولات شتابان فناوری، بسط و گسترش اطلاعات غلط و همچنین فرسایش اعتماد عمومی. این بیانیه اشاره میکند که این معضلات جدی به شکل فزایندهای ثبات جهانی را تهدید میکند.
امضاکنندگان این بیانیه تصریح کردند که در چنین فضایی، بنای آیندهای استوار بر صلح و آرامش به هیچ وجه آرمانخواهیِ شعارزده نیست بلکه ضرورتی راهبردی و اخلاقی است. این بیانیه تأکید میکند که حل این معضلات نیازمند رجوع به اصول بنیادین مشترک است. در این سند کلیدی که در چهارم مه ۲۰۲۶ در زامبیا منتشر شد، آزادی بیان بهعنوان حق اساسی و بنیادین همگان مورد اشاره قرار گرفته است؛ حقی که در اسناد مهم جهانی مانند میثاقنامه بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی آمده است.
رسانههای مستقل، کثرتگرا و متنوع بهعنوان بازیگران کلیدی در مسیر تحقق صلح همهجانبه در سطح جهانی معرفی شدهاند. امضاکنندگان تأکید کردند که این رسانهها با ارائه اطلاعات دقیق، بهموقع و مبتنی بر واقعیت، هم از بسط و چرخش محتوای زیانبار و تحریکآمیز ممانعت میکنند و هم با دادن تریبون به همه اقشار جامعه، بهویژه زنان، جوانان و گروههای حاشیهنشین، زمینههای مشارکت اجتماعی و انسجام ملی را فراهم میآورند.
حمایت از روزنامهنگاران و مقابله با مصونیت از مجازات؛ پیششرط صلح و دموکراسی
این بیانیه مشترک با لحنی قاطع نسبت به خشونت، ارعاب، بازداشتهای خودسرانه و هرگونه آزار روزنامهنگاران واکنش نشان داده و هشدار میدهد که چنین اقداماتی بهواقع دموکراسی و صلح را هدف میگیرند. همچنین تأکید شد که مصونیت از مجازات در پروندههای جنایات علیه اصحاب رسانه، نهتنها نقض فاحش حقوق فردی است، بلکه نهادهای جمعی را تضعیف کرده و امنیت را به خطر میاندازد.
در این بیانیه آمده است که وقتی صدای روزنامهنگاران خاموش شود، جوامع از اطلاعات لازم برای تصمیمگیری آگاهانه و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات محروم میمانند.
خوندکر ام. طلحه (رئیس کنفرانس عمومی یونسکو)، آنالنا بربوک (رئیس مجمع عمومی سازمان ملل)، لوک بهادر تاپا (رئیس شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل)، سیدهارتو آر. سوریودیپورو (رئیس شورای حقوق بشر سازمان ملل) و دکتر ناصر بن حمد الحنزاب (رئیس هیئت اجرایی یونسکو) در این بیانیه در کنار طرح این موضوعات، به الزامات فعالیت رسانهای در عصر دیجیتال نیز اشاره کردند.
امضاکنندگان به دوگانه فرصتها و تهدیدهای فناوریهای نوظهور پرداخته و تأکید کردهاند که در حالی که پلتفرمهای دیجیتال دسترسی به اطلاعات و مشارکت شهروندی را تسهیل میکنند، همزمان خطر تقویت محتوای زیانبار، تشدید قطبیسازی اجتماعی و تعمیق فرسایش اعتماد به منابع معتبر رسانهای و اطلاعرسانی را نیز افزایش میدهند.
از اینرو، تقویت سواد رسانهای، حمایت مالی و حقوقی از روزنامهنگاری حرفهای و همچنین ایجاد و حمایت از اکوسیستمهای اطلاعاتی شفاف و پاسخگو، بهعنوان گامهای ضروری برای همسو کردن پیشرفت فناوری با آرمانهای صلح و توسعه پایدار معرفی شدهاند.
در پایان، رؤسای نهادهای کلیدی سازمان ملل از تمامی دولتها، سازمانهای رسانهای، دانشگاهها، جامعه مدنی، بخش خصوصی و آحاد مردم جهان دعوت کردند تا در این روز نمادین، تعهد خود را به آزادی بیان تجدید کنند. آنان خواستار تضمین امنیت شغلی و جانی روزنامهنگاران، اصلاح قوانین بهنفع حمایت از رسانههای آزاد و ترویج فضایی شدند که در آن گفتوگو جایگزین تفرقه شود.
پیام نهایی این بیانیه تأکید میکند که آیندهای آکنده از صلح، امنیت و توسعه پایدار بدون شفافیت، پاسخگویی و جریان آزاد اطلاعات قابل دستیابی نخواهد بود.
