از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
روز جهانی فلسفه؛ زمانی برای تأمل، گفتوگو و آیندهنگری
| روز جهانی فلسفه، فرصتی برای بازاندیشی در معنای اندیشیدن و ارزشهایی است که میتوانند آینده جوامع انسانی را شکل دهند؛ روزی که یونسکو آن را به نام گفتوگو، تفکر انتقادی و صلح جهانی گرامی میدارد و در ایران نیز با یاد فارابی، حکیم بزرگ ایرانی، رنگ و بویی فرهنگیتر و ریشهدارتر پیدا کرده است. |
روز جهانی فلسفه، که هر سال در سومین پنجشنبه ماه نوامبر به ابتکار یونسکو گرامی داشته میشود، فرصتی است برای تأمل دوباره پیرامون معنای اندیشیدن، گفتوگو، و ارزشهای مشترکی که جوامع انسانی را به هم پیوند میدهد. یونسکو فلسفه را نه دانشی صرفاً نظری، بلکه نیرویی زنده و اجتماعی میداند که با پرورش تفکر انتقادی، مدارا و گفتوگو، میتواند به ساختن جهانی صلحآمیزتر و عادلانهتر یاری رساند.
در سالهای اخیر، یونسکو از طریق انتخاب شعارهایی برای این روز، بر ابعاد گوناگون نقش فلسفه در جهان معاصر تأکید کرده است. در سال ۲۰۲۲، موضوع «انسانِ آینده»[1] مطرح شد تا بر جایگاه انسان و پرسش از چیستی او در عصر فناوری و تحولات جهانی تأمل شود. در سال ۲۰۲۳، شعار «تأمل فلسفی در جهانی چندفرهنگی»[2] یادآور شد که فلسفه میتواند پلی میان فرهنگها و ابزاری برای درک متقابل باشد. در سال ۲۰۲۴ نیز با شعار «فلسفه؛ پلی برای شکافهای اجتماعی»،[3] یونسکو بر نقش فلسفه در کاهش نابرابریها و ترمیم بافت اجتماعی تأکید کرد. در سال ۲۰۲۵، محور اصلی این روز «ارزشهای جوامع آینده»[4] تعیین شده است؛ موضوعی که به بررسی اصول اخلاقی و فکری میپردازد که جوامع آینده بر پایه آن شکل خواهند گرفت و چگونگی هدایت انسانها در مواجهه با تحولات علمی، فناورانه و زیستمحیطی را مورد پرسش قرار میدهد.
در پی پیشنهاد انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به شورای فرهنگ عمومی کشور و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، سی ام آبان ماه که مصادف با روز جهانی فلسفه است به نام روز بزرگداشت فارابی حکیم و فیلسوف پرآوازه ایرانی در تقویم ملی ایران ثبت شده است.
[1] The Human of the Future
[2] Philosophical Reflection in a Multicultural World
[3] Philosophy: Bridging Social Gaps
[4] The Values of Societies of the Future
