از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام ایرینا بوکووا، مدیرکل یونسکو به مناسبت سال جهانی تقارب فرهنگها (۲۰۱۰)
در سایه توسعههای بهعمل آمده، من دیدگاه جهانی نوینی را پیشنهاد کردهام. این دیدگاه را که برای تمام جامعه بشری قابل استفاده است «اومانیسم جدید» نامیدهام. مطمئنم یونسکو توان لازم را برای برخوردی انسانی با پدیده جهانیسازی و رویارویی با بحرانهای موجود داراست. در پاسخ به حس آسیبپذیری موجود در همه سطوح و برای رویارویی با آن، نیاز به ایجاد اشکال جدیدی از روشهای پاسداری از صلح و انسجام اجتماعی احساس میشود.
با نظر به این ضرورت مهم، مجمع عمومی سازمان ملل سال ۲۰۱۰ را سال تقارب فرهنگها اعلام کرد و یونسکو را، با توجه به بیش از شصتسال سابقه این سازمان در کار پیشبرد «درک و شناخت متقابل مردم از هم»، به عنوان نهاد رهبریکننده این سال معرفی کرد.
فرهنگها نه تنها هنر و ادبیات بلکه شیوه زندگی، نظامهای ارزشی، آداب و سنتها و اعتقادها را هم شامل میشود. در دنیای در حال جهانیشدن که پیچیدگیهای بیشتر و تبادلات سریع از ویژگیهای آن است پاسداری از تنوع و ترویج آن چالشهای بسیاری ایجاد کرده است. درست است که فرهنگ، آنطور که شایسته آن است و به خودی خود از اهداف توسعه هزاره معرفی نشده، و این موضوع باعث تأسف من است، اما پیوندهای میان فرهنگ و توسعه به اندازهای محکماند که توسعه در نبود فرهنگ ایجاد نخواهد شد. هدف من آن است که با تعریف برنامههای جدید نشان دهم این پیوندها ناگسستنیاند.
هدف از این سال بینالمللی، رفع هرگونه سردرگمی ناشی از بیتوجهی، تعصب و حذف است که به بروز تنش، ناامنی، خشونت و جنگ منجر میشود. بنابراین آنچه لازم است برای کمک به ترویج گفتگو و شناخت متقابل انجام شود عبارت خواهد بود از ترویج احترام به فرهنگهای مختلف و شکستن مرزهای میان فرهنگها. تبادل و گفتگوی میان فرهنگها بهترین ابزار ایجاد صلح است.
چهار فعالیت اصلی برای سال بینالمللی تقارب فرهنگها در نظر گرفته شده که عبارت است از: ترویج دانش متقابل در حوزههای فرهنگ، اخلاق، زبان و تنوع مذهبی؛ ایجاد چارچوبی برای ارزشهای مشترک؛ تقویت آموزش کیفی و تواناییهای فرهنگی، و ترویج فرهنگ برای توسعه پایدار.
من از تمام شرکای یونسکو میخواهم در راه دستیابی به این اهداف کمک کنند. شرکای یونسکو عبارتاند از کمیسیونهای ملی یونسکو، آژانسهای مختلف سازمان ملل، سازمانهای غیردولتی و بیندولتی، سفرای حسن نیت و هنرمندان فعال در زمینه صلح، کرسیهای یونسکو و مدارس مرتبط، کلوپهای یونسکو، مراکز یونسکو، نمایندگان مجلس، مسئولان محلی، جهان فرهنگ، علوم، آموزش و رسانهها، سازمانهای جوانان، متفکران و جامعه مدنی- بهطور کلی از جمله بخش خصوصی. در سایه تلاش جمعی، سال تقارب فرهنگها با استقبالی بینظیر روبهرو خواهد شد و بیشترین تأثیر ممکن را در سطح منطقهای، بینالمللی، ملی و محلی خواهد داشت.
با توجه به چالشهای نوین دنیایی بهشدت در هم تنیده و وابسته، هدف مشترک ما ایجاد پلهای محکمی بر مبنای انسجام میان فرهنگهاست تا به این وسیله به اخلاق جهانی نوینی برای با هم زیستن دست یابیم.
مترجم: مهرناز پیروزنیک






