از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام ایرینا بوکووا، مدیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات- ۳ می ۲۰۱۰
آزادی اطلاعات به این معناست که سازمانها و دولتها وظیفه دارند با توجه به حق مردم برای دانستن، اطلاعاتی را که در اختیار دارند به آگاهی دیگران برسانند و یا امکان دسترسی به آن اطلاعات را برای عموم فراهم آورند.
حق دانستن؛ زیربنای برخورداری از سایر حقوق انسانی است، عامل شفافسازی و توسعه می باشد، به ترویج عدالت کمک میکند و به همراه حق آزادی بیان، زیربنای مردمسالاری را تشکیل میدهد.
شاید آگاهانه از حق خود برای دانستن استفاده نکنیم. اما هر بار که روزنامهای را ورق میزنیم، به اخبار تلویزیون یا رادیو گوش میکنیم و یا از اینترنت استفاده میکنیم کیفیت آنچه که میبینیم و یا میشنویم به دسترسی رسانههای یادشده به اطلاعات صحیح و روزآمد بستگی دارد.
موانع متعددی حق ما را به دانستن محدود میکند. از جمله کمبود منابع، زیرساختهای نامناسب و ایجاد عمدی موانع.
تعداد خبرنگارانی که در فضاهایی فعالیت میکنند که در آنجا محدودکردن اطلاعرسانی یک هنجار است، کم نیست. مکانهایی که کارکردن در آنجا با فشار، سوء استفاده، ارعاب و حتی برخوردهای فیزیکی همراه است.
سال گذشته، یونسکو کشته شدن ۷۷ خبرنگار را محکوم کرد. جنگ، عامل کشتهشدن اکثر آنها نبود. این خبرنگاران، گزارشگرهای محلیای بودند که در حال تهیه گزارشهای خبری جان خود را از دست داده بودند.
من از همه افرادی که روز جهانی آزادی مطبوعات را گرامی میدارند میخواهم به یاد و خاطره آنان که دیگر کمک به ایشان امکان پذیر نیست یک دقیقه سکوت کنند. از همه میخواهم برای احترام به خبرنگارانی که جان خود را از دست دادند تا ما به حق خود برای دانستن دست یابیم، این کار را انجام دهند.
اما بیایید در این روز پیشرفتهای چشمگیر بهعمل آمده را نیز در نظر بگیریم.
هرروز بر تعداد کشورهایی که آزادی اطلاعات را به شکل قانونی تصویب میکنند، افزوده میشود. این امر، بررسی اقدامهای دولتها را آسانتر می کند و مسئولیتپذیری را در بین عموم افزایش میدهد.
در عینحال، فنآوریهای پرسرعت و سادهتر هم امکان آن را فراهم آورده است که تعداد بیشتری از افراد بتوانند در خارج از محیط سکونت خود به اطلاعات دست یابند.
اکنون وقت آن رسیده که از پیشرفتهای حاصل شده به نفع خود استفاده کنیم و این کار را میتوان از طریق تقویت مؤسسات مرتبط، ارائه آموزشهای لازم به آنان که به طور حرفهای در امر اطلاعرسانی فعالند، حمایت از سعه صدر بیشتر در بخشهای خصوصی و آگاهسازی هرچه بیشتر عموم، انجام داد.
از دولتها، جامعه مدنی، رسانههای خبری و همه افراد در اقصی نقاط جهان میخواهم با یونسکو برای ترویج آزادی اطلاعات در دور و نزدیک جهان، همپیمان شوند.






