پیام مدیرکل یونسکو، کوئیچیرو ماتسورا به مناسبت روز جهانی سوادآموزی – ۸ سپتامبر ۲۰۰۹ (۱۷ شهریور ۱۳۸۸)

با وجود اینکه نقش سوادآموزی در توانمندسازی و اهمیت آن برای توسعه در سراسر جهان شناخته شده است، اما هنوز ۷۷۶ میلیون بزرگسال بی سواد در جهان وجود دارند و ۷۵ میلیون کودک از دسترسی به مدرسه محروم اند که نه می توانند حقوق خود را به دست آورند و نه نیازهای خود را برآورده نمایند. درواقع، سوادآموزی بیش از بقیه موارد دستور کار آموزش برای همه، مورد غفلت قرار گرفته است.
۷۷۶ میلیون فرد بزرگسال بی سواد چه کسانی اند؟ در بیشترکشورها آنها جزو محروم ترین و حاشیه نشین ترین اقشار جامعه اند که درصد بسیار بالایی از آنها را زنان و دختران، بومیان، اقلیتهای فرهنگی و زبانی، عشایر، روستاییان و معلولان تشکیل می دهند. بین فقر و بی سوادی همبستگی قوی وجود دارد. از این چشم انداز، سوادآموزی، کلید حل مشکل است. برای همه زنان و مردانی که بدون دسترسی به مهارتهای پایه خواندن و نوشتن زندگی می کنند، سواد آموزی افقها و فرصتهای جدیدی را می گشاید، سطح زندگی را بهبود می بخشد و به فرآیندهای تغییر اجتماعی و حذف فقر کمک می کند.
همچنین، با وجود نقش بدیهی سوادآموزی در دگرگون سازی زندگی افراد و الگوهای توسعه اجتماعی، در بسیاری از بخشهای جهان، اراده سیاسی و منابع کافی که سوادآموزی جوانان و بزرگسالان را در اولویت قرار دهد وجود ندارد. در نتیجه، بی سوادان راه حلی را برای کمبود استعدادهای پایه مربوط به خواندن، نوشتن و محاسبه خود نمی یابند- یعنی تقریبا از هر شش بزرگسال، یک نفر- گفته می شود که حقوق، نیازها و باورهایشان مورد توجه قرار نگرفته است. این وضعیت غیرقابل تحمل و نوعی بی عدالتی است که نباید ادامه داده شود.
خوشبختانه بسیاری از دولتها، سازمانهای جامعه مدنی، بنگاههای اقتصادی، گروههای اجتماعی و افراد از مزایای سوادآموزی آگاهند و با جدیت از برنامه-های سوادآموزی حمایت می کنند. بسیاری افراد به طور گمنام و مداوم به دیگران برای خواندن، نوشتن و حساب کردن و دادن فرصتی به آنها برای اینکه فرآیند یادگیری را آغاز نمایند، کمک می کنند. روز بین المللی سوادآموزی فرصت مغتنمی برای تقدیر از تلاشهای این افراد و تشویق آنها به ادامه کار فراهم می سازد. آموزشیاران به دلیل راهنمایی و مشاوره ای که به دیگران ارائه می دهند- حرفه ای  یا داوطلبانه – کاتالیزورهای مهمی برای تغییر محسوب می شوند که تفاوتی واقعی را در زندگی دیگران ایجاد می کنند.
سوادآموزی این منافع انسانی را از طریق نوآموزان یا به واسطه آنها فراهم می سازد. چنانکه مطالعات متعدد نشان داده است سواد آموزی، نیروی توانمندسازی است که اعتماد به نفس، اطمینان به خود و قدرت فراگیران را بهبود می بخشد و به آنها کمک می کند که بیش از پیش خود را توانمند و مستقل حس کنند و آگاهی بهتری از حقوق خود داشته باشند. سوادآموزی استقلال افراد را در چارچوب خانوادگی و اجتماعی ارتقا می بخشد.
این مزایای انسانی سوادآموزی، نتایج مهمی برای کل جامعه دارد. در نتیجه، اعتماد به نفسی که از طریق مهارتهای خواندن و نوشتن سوادآموزی به دست می آید، مشارکت سیاسی و اجتماعی را تسهیل می کند. در واقع، با منافع گسترده تر برای فعالیتهای ملی و اجتماعی مرتبط می شود و بر طرز تلقی و اقدام هایی که در قلمرو سیاسی وجود دارد، تاثیر می گذارد. نقش مهم سوادآموزی در چارچوبهای متنوع و متعددی برای آماده کردن و تجهیز افراد و مشارکت موثرتر و فعالانه تر آنها نشان داده شده است.
در عصری که تنوعات رو به رشد است، سوادآموزی نه تنها اعتماد به نفس را گسترش می بخشد، بلکه فرصتهایی را برای افرادی که در حاشیه و مورد غفلت قرار گرفته اند فراهم می سازد: نوسوادان، استعداد و مهارتهای بهتری برای افزایش سطح درآمد خود به دست می آورند، وسایل معیشتی پایداری برای خود فراهم می سازند، به خدمات آموزشی و بهداشتی دسترسی بهتری می یابند و در قلمرو عمومی اجتماعی ادغام می شوند. در نتیجه، سوادآموزی برای تضمین دسترسی به فرصتهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی حیاتی است به ویژه در مورد زنان که تاثیر قابل توجهی در توانمند سازی و دگرگون سازی زندگی آنها دارد.
روز بین المللی سوادآموزی که هر سال برگزار می شود، فرصت مغتنمی برای بسیج جهانی در زمینه سوادآموزی است. من امروز، دولتها، سازمانهای بین-دولتی، شرکای توسعه، کارفرمایان، اتحادیه های تجاری و سازمانهای جامعه مدنی را در سراسر جهان فرا می خوانم که غفلت از سوادآموزی بزرگسالان و جوانان را متوقف سازند و تعهد خود را به سوادآموزی تقویت کنند. سوادآموزی نه تنها خواندن و نوشتن است، بلکه عزت نفس و تنوع انسانی و فرصتهایی را که به افراد، خانواده ها و جوامع امید می بخشد، شامل می شود. سوادآموزی بخش یکپارچه ای از حق آموزش است. سوادآموزی اثبات کرده که هنوز و هنوز ابزار اصلی توانمندسازی است. اکنون زمان آن فرا رسیده است که حق برخورداری  همه انسانها از آموزش در همه سنین، به عمل تحقق یابد.