از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری- ۲۱ فوریه ۲۰۱۲
زمانی نلسون ماندلا گفت که «اگر با مردی به زبانی که آن را میفهمد صحبت کنید، آنچه شما گفتهاید را درک خواهد کرد و اگر با مردی به زبان خودش صحبت کنید، آنچه بیان کردهاید به دلش مینشیند». زبان افکار و احساساتمان با ارزشترین دارایی ما هستند. چندزبانگی در تضمین آموزش کیفی برای همه، شمول و فراگیری اجتماعی و مبارزه با تبعیض از مهمترین عوامل یاریگر ما است.
احترام به زبانها از شرایط مهم در تحقق گفتگویی همهجانبه و بیقید و شرط است. تعاریف و بیان ویژگیهایی در ارتباط با بهبود شرایط زندگی و همچنین بیان اهداف توسعه در قالب زبانها و واژههایی ممکن میشود که به آن تعاریف جان میبخشند و امکان تبادل آنها را فراهم میکنند. زبانها هویت ما هستند. حفاظت از آنها، حفاظت از خود ما است.
اکنون ۱۲ سال است که یونسکو روز جهانی زبان مادری را گرامی میدارد و تمام توان خود را بر حفظ تنوع زبانی متمرکز کرده است. «چندزبانگی به نفع آموزش فراگیر» موضوع گرامیداشت این روز جهانی از طرف یونسکو در سال ۲۰۱۲ است.
در نتیجه فعالیت پژوهشگران و مشاهده آثار سیاستهای اتخاذ شده در حوزه چندزبانگی، مردم به این باور رسیدهاند که تنوع زبانی دستیابی به اهداف توسعه هزاره و به ویژه اهداف آموزش برای همه را تسریع مینماید. استفاده از زبان مادری در مدارس، برای بیسوادی درمانی بسیار مؤثر است. تنها چالش پیشرو، دستیابی به این هدف در کلاسهای درس است. گروههای مردمی حذفشده (به حاشیه راندهشده) مانند مردم بومی، آنهایی هستند که به زبان مادریشان در نظامهای آموزشی بیتوجهی شده است. اینکه به کودکان اجازه دهیم تا از اوان کودکی به زبان مادری خود آموزش ببینند و سپس در زبانهای رسمی و ملی تحصیل کنند، عامل ترویج برابری و شمول اجتماعی است.
هفته آموزش موبایل یونسکو نشان داده است که استفاده از فنآوریهای موبایل در آموزش، ابزاری بسیار عالی برای ترویج و بهبود آموزش فراگیر است. این فنآوریها وقتی در کنار چندزبانگی قرار میگیرد، ضرورت اقدام فوری ما را چند برابر میکنند. بیایید تا آنجا که میشود و تا حد نهایت از این فنآوریها و از چندزبانگی بهره بگیریم. از مزایای نسل ما مجهزبودن به رسانههای مدرن اطلاعاتی و ارتباطی و یک فضای جهانی اینترنتی است و به همین دلیل است که (نسل ما) زوال زبانها را بر نمیتابد.
تنوع زبانی میراث مشترک ما است. تنوع زبانی میراثی شکننده و آسیبپذیر است. تا پایان قرن حاضر حدود نیمی از ۶۰۰۰ زبان مورد استفاده در جهان ممکن است از بین برود. اطلس یونسکو برای زبانهای در خطر در واقع مانند جدولی است نمایانگر تلاش برای بقای زبانهای رو به انقراض. از بینرفتن زبانها بشریت را به زوال میکشد. در واقع نوعی عقبگرد در دفاع از حقوق همه برای شنیدهشدن، آموختن و ارتباط برقرارکردن است. علاوه بر آنچه بیان شد، زبانها ناقل میراث فرهنگیای هستند که عامل افزایش تنوع خلاق ما است. تنوع فرهنگی در اصل به اندازه تنوع بیولوژیک اهمیت دارد. تنوع فرهنگی و تنوع بیولوژیک پیوندی نزدیک دارند. زبانهای بعضی از مردم بومی حامل اطلاعاتی در خصوص تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستمها هستند. این توان زبانی به مانند سرمایهای برای دستیابی به توسعه پایدار است و شایسته است که به اشتراک گذاشته شود. یونسکو در نظر دارد تا این پیام را در کنفرانس سازمان ملل برای توسعه پایدار در ریو به گوش همه برساند.
زندهماندن و حیات زبانها وابسته به تمام افرادی است که آنها را صحبت میکنند و برای حفظ آنها میکوشند. یونسکو قدردان این افراد و متضمن شنیدهشدن آوای حمایت آنان به هنگام تدوین سیاستهای آموزشی، توسعهمحور و سیاستگذاری در حوزه انسجام اجتماعی است. چندزبانگی منبعی است زنده، و جان دارد. بیایید از این منبع به نفع همه استفاده کنیم.






