از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی کتاب و حق مؤلف-۲۳ آوریل ۲۰۱۲
ارتباط ما با کتابها تا حد زیادی مشخصکننده ارتباط ما با فرهنگ است. در روز ۲۳ آوریل، به مناسبت روز جهانی کتاب و حق مؤلف، یونسکو از همه دعوت میکند تا به نفع کتاب و در حمایت از آنان که کتاب برایشان منبع درآمد و وسیله گذران زندگی است و یا به کتابها حیات میبخشند سخن بگویند.
در طی قرنها کتابها بارها تغییر شکل یافتهاند؛ از طومارها گرفته تا متون دستنویس تا مطالب چاپشده و کامپیوترهای تبلت. اما به هر شکلی که باشند کتابها حاوی اطلاعات و ارزشهاییاند که به نظر مردان و زنان ارزش انتقالدادن را دارند. کتابها ابزاری ارزشمند برای بهاشتراکگذاردن دانش و اطلاعات، تفاهم متقابل و گشادهرویی در مقابل دیگران و جهاناند.
یونسکو مایل است ابزار دسترسی به این پتانسیل عظیم را در اختیار همه قرار دهد. این تلاشها از دوران مدرسه از طریق مبارزهای هدفمند با بیسوادی در میان کودکان و بزرگسالان آغاز میشود و با تقویت سیاستهای فرهنگی ادامه مییابد. در نبود آموزش کیفی، کتاب هم بیتأثیر است. کتابها بهندرت به تنهایی قادر به انجام کاری هستند: آنها ما را به خواندن کتابهایی دیگر تشویق میکنند و آن کتابها گنجینهای جدید از (اطلاعات) را در اختیارمان میگذارند. کتابها بدون دستیابی منصفانه به محتوا و منابع کتابخانههای واقعی (فیزیکی) یا مجازی تضعیف میشوند و از تنوع آنها کاسته میشود. بنیان این زنجیره شکننده است و برای دوام آن به ابزارهای حمایتی و دقت و هوشیاری بسیار نیازمندیم مانند اجرای کنوانسیونهای یونسکو از جمله کنوانسیون حفاظت و ترویج تنوع بیانهای فرهنگی. حمایت از حق مؤلف از مهمترین اصول این اقدام است که به عنوان ابزاری برای سنجش در فضای فرهنگی متغیر امروز بهکار میرود.
موضوع روز جهانی کتاب و حق مؤلف در سال ۲۰۱۲ ترجمه است. ما در این سال هشتادمین سالگرد Index Translationum را گرامی میداریم. Index Translationum در واقع کتابشناسی آثار ترجمه-شده جهان است که مدیریت آن بر عهده یونسکو میباشد. این ابزار بینظیر وسیلهای قدرتمند برای نشر و پایش جریانهای جهانی فرهنگی است. با افزایش میزان انتشارات آنها، کشورهای عضو باید برای ایجاد ابزاری جامعتر، کارآمدتر و آزادتر تشریک مساعی نمایند. ترجمه؛ اولین گام به سوی تقارب انسانهاست ضمن اینکه تجربهای نامتمرکز است که تنوع و گفتگو را به مخاطبانش میآموزد. ترجمه از اصول بنیادین تنوع خلاق ما است که از طریق برقراری ارتباط میان زبانها به غنای آنها میانجامد.
جهان ما نیازمند شناخت تنوع فرهنگهاست و باید نسبت به ایجاد مهارتهای مستحکمتر بینفرهنگی در اذهان همه مردان و زنان تلاش کند. این مهارتها امکان زندگی با یکدیگر را در جوامع ناهمگن ممکن میسازد و به این دلیل است که به مهارتهایی از نوع یادشده نیازمندیم. ما به این مهارتها نیازمندیم تا به کمک آنها به جنگ چالشهای مشترکمان برویم. یونسکو آغازین جشنهای روز جهانی کتاب و حق مؤلف را در روز ۲۳ آوریل در ایروان، پایتخت ارمنستان برگزار میکند. در این روز من از همه شرکای یونسکو اعم از دانشگاهیان، اعضای مدارس مرتبط با یونسکو، کرسیهای یونسکو و غیره دعوت می کنم تا به خاطر داشته باشند که کتابها قدرتمند و فرصتسازند و همه باید از این فرصتها استفاده کنند.
