پیام نماینده دائم ایران نزد یونسکو به مدیرکل یونسکو در محکومیت حملات رژیم اسرائیل به زیرساخت‌های فرهنگی، علمی و رسانه‌ای

خانم آدری آزولای
مدیرکل یونسکو

 سرکار خانم،

 عملیات‌ نظامی رژیم صهیونیستی نه تنها حاکمیت جمهوری اسلامی ایران را نقض کرده، بلکه اصول اساسی حقوق بین الملل بشردوستانه را نیز به شدت تضعیف نموده است. در این شرایط، جامعه بین المللی به سازمانهایی مانند یونسکو – که مرجعیت اخلاقی و حقوقی آن در حوزه های آموزش، فرهنگ، علم و ارتباطات به رسمیت شناخته شده است – چشم دوخته تا در دفاع از ارزشهای اساسنامه خود و تعهدات هنجاری اش ایستادگی کند.

با احترام تأکید میکنم که در زمان درگیری، عنصر زمانبندی حیاتی است. حفاظت از اموال فرهنگی، زیرساخت‌های آموزشی و آزادی مطبوعات را نمی‌توان تا پایان خشونت‌ها به تاخیر انداخت – این اقدامات باید در طول بحران به طور فعال پیگیری شوند. تاخیر در اقدام ممکن است منجر به خسارتی جبران ناپذیر شود، نه تنها برای ایران، بلکه برای بشریت به طور کلی.

صدای یونسکو در شکل دهی به افکار عمومی بین المللی بسیار مهم است. در چنین لحظاتی، سکوت ممکن است به عنوان بی تفاوتی تعبیر شود. بنابراین، از سازمان میخواهیم تا با صدایی رسا، وجدان جمعی جامعه جهانی را بیان کند و از تمام ظرفیت اخلاقی و هنجاری خود برای دفاع از ارکان در معرض خطر تمدن بشری استفاده نماید. در این راستا، یادآوری میکنم که یونسکو در موارد مشابه در اوکراین و فلسطین واکنش نشان داده است: برای مثال، بیانیه یونسکو در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ که حملات به غیرنظامیان، مراکز علمی و میراث فرهنگی در قلمرو اوکراین را محکوم کرد، و بیانیه سازمان در ۲۲ مه ۲۰۲۵ که خواستار حفاظت از سایتهای میراث فرهنگی فلسطین شد.

در این رابطه، با احترام به تعدادی از اسناد بنیادین بین المللی تحت نظارت یونسکو اشاره می‌کنم که در این زمینه مرتبط هستند و قابلیت اجرایی دارند، از جمله:

• کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه و پروتکلهای اول و دوم آن، که همه طرفها را موظف به حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات میکند؛
• کنوانسیون ۱۹۷۲ مربوط به حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان، که بر مسئولیت جامعه بین المللی در قبال میراث مشترک بشریت تاکید میکند؛
• اعلامیه ۱۹۹۴ یونسکو درباره مسئولیت نسلهای حاضر در قبال نسلهای آینده، که بر وظیفه حفظ میراث فرهنگی، علمی و محیط زیستی تاکید دارد؛
• توصیه نامه ۱۹۹۷ یونسکو درباره وضعیت پرسنل آموزش عالی، که از آزادی آکادمیک، حفاظت و ایمنی مؤسسات علمی و مربیان، به ویژه در زمان درگیری، دفاع میکند؛
• برنامه اقدام ۲۰۱۳ سازمان ملل درباره ایمنی روزنامه نگاران و مسئله مصونیت، تحت رهبری یونسکو، که خواستار اقدامات پیشگیرانه و تنبیهی برای حفاظت از متخصصان رسانه و پایان دادن به معافیت از مجازات حملات علیه آنهاست؛
• و اعلامیه ۱۹۷۸ درباره اصول اساسی مربوط به نقش رسانه های جمعی در تقویت صلح و تفاهم بین المللی، که بر نقش حیاتی خبر نگاران و الزام تضمین ایمنی آنها تاکید میکند.

این کنوانسیون‌ها نمادین نیستند؛ بلکه ابزارهایی برای اقدام و حفاظت هستند. در این شرایط بحرانی، از یونسکو می‌خواهیم تا از طریق اقدامات بیانی و عملی بار دیگر بر این تعهدات تاکید نموده و آن‌ها را عملیاتی سازد.

در انتظار پاسخی سریع و اصولی از یونسکو هستم، پاسخی که بازتاب ماموریت جهانی و مسئولیت‌های این سازمان باشد و به رهبری شما در دفاع از ارزشهایی که جامعه بین المللی را در خدمت به صلح، کرامت و میراث مشترک متحد میکند، اطمینان دارم.

احمد پاکتچی

سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد یونسکو