گزارش برگزاری نشست آموزشی کنوانسیون منع صدور و ورود و انتقال غیرقانونی مالکیت اموال فرهنگی ۱۹۷۰: گذشته و آینده به مناسبت چهلمین سال تصویب این کنوانسیون

جلیل گلشن پژوهشگر و محقق میراث فرهنگی یکی از سخنرانان این نشست آموزشی بود. وی با اشاره به اینکه ایران به عنوان یکی از قدیمی‌ترین سرزمین‌هایی که استقرار بشر در آن به‌وجود آمده و مورد دخل و تصرف‌های تاریخی قرارگرفته است گفت: داشتن آثار تاریخی باعث غنای فرهنگی کشورها می شود و از دست‌دادن آنها مصادف با فقر فرهنگی است. متاسفانه بسیاری از آثار تاریخی ایران دستخوش دخل و تصرفاتی شده است، به طوری که از قرن ۱۶ میلادی به بعد، بر اثر جنگهای پیاپی‌ای که در اکثر نقاط جهان اتفاق افتاد بسیاری از آثار تاریخی منقول و غیرمنقول به شدت تخریب و یا سرقت شد. به عنوان مثال شهر تبریز که توسط قوای روسیه تصرف شد و کتابخانه شیخ صفی‌الدین اردبیلی که به سرقت برده شد.
به گفته گلشن، کشور ما در خصوص جلوگیری از تخریب، سرقت و انتقال غیرقانونی اموال فرهنگی نیازمند تدابیر ویژه-ای است و در این زمینه هیچ خلل و کاستی در قوانین داخلی و کنوانسیون‌های بین المللی وجود ندارد. قوانین بین-المللی ایجاب می کند که از غارت اموال فرهنگی جلوگیری کنیم به طوری که صاحب اموال فرهنگی و تاریخی خود باشیم و بتوانیم در این زمینه به کشورهای همسایه نیز کمک کنیم. این شرایط زمانی محقق خواهد شد که اشیایی را که وارد کشور شده است به کشور مبدا باز گردانیم.
وی اضافه کرد: زمانی ارزش واقعی آثار حفظ خواهد شد که در مکان یافت‌شده و در مجموعه خود باشد و اگر از مکان خود بدون اجازه خارج شود هویت اثر از بین خواهد رفت.
ایشان در در ادامه به عملکرد ایران در این خصوص و همچنین به تشکیل کمیته‌ای در سال ۱۳۸۱ برای جلوگیری و پیشگیری از موضوع حفاری‌های غیرمجاز و ایجاد یگان حفاظت برای میراث فرهنگی اشاره کرد.
وی همچنین نظارت بر حفاری های باستان‌شناسی، نقش تشکل‌ها در ارتقای سطح آگاهی جامعه برای حفاظت از میراث فرهنگی را مهم تلقی کرد و برگزاری همایش‌های منطقه‌ای و بررسی چالش‌های اجرایی معاهده را بسیار ضروری دانست.
تیموتی کورتیس رئیس برنامه‌های فرهنگی دفتر یونسکو در بانکوک که سخنران بعدی این نشست آموزشی بود در ادامه جلسه گفت: با اینکه در سطح بین‌المللی توافق‌نامه‌هایی به‌وجود آمده است اما همچنان با معضل ورود غیرقانونی اموال فرهنگی به کشورها مواجه هستیم به طوری که هم اکنون مواردی از قبیل ارتباط بین قاچاق اموال فرهنگی، تاریخی و مواد مخدر و قاچاق انسان که حالت سازمان یافته پیدا کرده بسیار مهم است که باید این مسئله را مد نظر قرار دادو نسبت به رفع ان پیگیری کرد.
وی با تاکید براینکه ضرورت تدوین قوانین ملی حکم می کند که کشورها باید اشیا و آثار تاریخی‌شان را در فهرست ملی وارد کنند تا قابل استرداد باشد گفت: اگر شیئی بدون اینکه در فهرست آثار ملی به ثبت برسد از کشور خارج شود، باز پس گرفتن آن تقریبا غیر ممکن خواهد شد بنابراین به ثبت ملی رساندن آثار از اهمیت بالایی برای حفظ آنها برخوردار ست.!!!!!! به طوری که می توان با در اختیار گذاشتن این فهرست برای بخش خصوصی و ارگان-های مختلف به حفظ آن کمک کرد.
ر پایان نشست، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد.