گزارش برگزاری کنگره سراسری همکاری‌های دولت، دانشگاه و صنعت برای توسعه ملی

هدف از برگزاری این کنگره که با حضور جمع کثیری از دانشگاهیان، خبرگان بخش‌های تولیدی، صاحبنظران موسسات آموزشی و پژوهشی، مدیران و کارشناسان دستگاه‌های اجرایی، مدیران دفاتر ارتباط صنعت با دانشگاه‌ها، و موسسات پژوهشی و مدیران واحدهای تحقیق و توسعه صنایع در قالب چند نشست تخصصی برگزار شد، بررسی و تعیین نقش دولت در تحکیم ارتباط صنعت و دانشگاه، دستیابی به سازوکارهای لازم و تعیین استراتژی‌های مناسب برای تحقق این امر بود.
این کنگره در دو بخش مراسم افتتاحیه و چهار نشست تخصصی برگزار شد.
مراسم افتتاحیه کنگره با سخنرانی دکتر اکبر، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و رئیس کنگره و خیر مقدم به حاضران آغاز شد. سپس دکتر شفیع، دبیر دائمی کنگره و رئیس جمعیت ایرانی پیشبرد ارتباط صنعت و دانشگاه، دکتر شجاعی فرد رئیس کرسی یونسکو در زمینه ارتباط دانشگاه و صنعت در فرآیند توسعه پایدار، دکتر رهای، رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دکتر سید، معاون پژوهش و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهور، مهندس شافع، رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران سخنرانی کردند. سخنران آخر این نشست، دکتر مهدی نژاد نوری معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بود که به ایراد سخنرانی و جمع‌بندی مطالب مطرح‌شده پرداخت. در این مراسم پیام معاون مدیرکل یونسکو نیز قرائت شد.
گرتچن کالونجی معاون مدیرکل یونسکو در بخش علوم طبیعی و مهندسی در این پیام ضمن بیان اینکه نوآوری فقط عاملی کلیدی برای رشد اقتصادی و افزایش رقابت‌جویی نیست، بلکه عامل دستیابی به انسجام اجتماعی، برابری و کاهش فقر نیز هست افزود: ” اکنون بیش از یک دهه است که نظام‌های ملی نوآوری پایه و اساس روشی شده که برای رویارویی با مشکلات پیچیده کشورهای در حال توسعه، مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌طور کلی، کشورهای در حال توسعه شرایط و ویژگی‌های زیر را دارد:
اول اینکه، الگوهای اقتصادی کشورهای در حال توسعه، الگوهایی ناهمگن هستند و در این چارچوب تعداد زیادی واحد تجاری خُرد وجود دارد که در بخش غیر رسمی فعالیت می‌کنند. مشاغل کوچک و متوسط (SMEs) به طور غالب به فن‌آوری‌های وارداتی وابسته‌اند. در این کشورها تعداد زیادی شرکت نیمه‌خارجی وجود دارد که جدای از ساختار کلی اقتصاد جامعه عمل می‌کنند.
دوم اینکه، به طور عمده فعالیت‌های پژوهشی و توسعه‌محور بسیار کم انجام می‌شود. فعالیت‌های پژوهشی اغلب به‌وسیله وزارتخانه‌ها و بدون هیچ‌گونه هماهنگی انجام می‌شود. علاوه براین، فعالیت‌های پژوهشی انجام‌شده در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی منطبق بر واقعیت‌ها و نیازهای ملی و محلی نیست؛ این مطلب به‌ویژه در مورد فعالیت‌های صنعتی صدق می‌کند.
سوم اینکه، کشورهای در حال توسعه اغلب فاقد سیاست‌گذاری در حوزه نوآوری‌اند. فقط تعداد کمی از آنها سیاست‌ها یا راهبردهایی در این حوزه تدوین کرده‌اند.
چهارم اینکه، هیچ ارتباط متقابلی میان ذی‌نفعان در حوزه نوآوری وجود ندارد.
مسائل دیگری که سد راه نوآوری در کشورهای در حال توسعه می باشد عبارت است از: تحصیلات پایین و نبود حمایت‌ها و منابع مالی.
با توجه به شرایط فوق، تأسیس نظام نوآوری در کشورهای در حال توسعه اغلب در مقایسه با تأسیس این نظام‌ها در کشورهای توسعه‌یافته بسیار پیچیده‌تر است. زیرا برای تأسیس این نظام‌ها در کشورهای در حال ‌توسعه، نه فقط بخش رسمی بلکه سازمان‌های غیر دولتی، شرکت‌های غیر رسمی، مخترعان مردمی، دانش بومی و محلی و غیره همه و همه درگیر می‌شوند.
یونسکو به دو دلیل مهم از این کنگره حمایت می‌کند. اولین دلیل آن است که کنگره حاضر، زمینه را برای تعامل و گفتگو میان پژوهشگران حرفه‌ای، کارآفرینان و سیاستگذاران فراهم کرده است. دوم اینکه، کنگره حاضر خود سبب مستحکم‌شدن پیوندهای نظام‌مند و ارتباطات میان دانشگاه و صنعت می‌شود تا به این وسیله ابزار لازم برای تلفیق دانش و فن‌آوری را در جهت تحقق اهداف توسعه پایدار فراهم کند”.
بخش دوم برنامه، شامل برگزاری نشست‌های تخصصی بود که دو به دو به موازات یکدیگر در سالن‌های ابوریحان و خوارزمی به شرح زیر برگزار شد:
۱-نشست تخصصی غلبه بر تحریم‌ها با توسعه نظام ملی نوآوری: رئیس نشست دکتر حسین سالار آملی و دبیرنشست دکتر طاهره میرعمادی بود و دکتر الهی، مهندس فخاری، دکتر دارایی، دکتر تولایی، دکتر امین نیری و دکتر نعمتی به عنوان سخنرانان و اعضای پانل در زمینه موضوعات زیر سخنرانی کردند:
۱-نظام ملی نوآوری و ارتباط دانشگاه و صنعت
۲- تحریم‌ها و سیاست علم، فناوری و نوآوری در ایران
۳- تحریم‌های اقتصادی و چالش‌ها و فرصت‌های آن برای شرکت‌های دانش‌بنیان
در نشست تخصصی دیگر که با عنوان راهبردها و سیاست‌های کلان پیش‌بینی‌شده به موازات همین نشست در سالن خوارزمی برگزار شد، دکتر جعفر توفیقی رئیس، و دکتر ابراهیم معینی دبیر نشست بودند. موضوعات نشست عبارت بود از:
۱- اهداف و راهبردها و جایگاه ارتباط دانشگاه و صنعت در برنامه پنجم توسعه
۲- ارزیابی اقدامات انجام شده در برنامه پنجم توسعه
۳- چگونگی افزایش تقاضای نوآوری در بنگاه‌های تولیدی و خدماتی و ارائه پیشنهاداتی برای پیش‌بینی در برنامه‌های بالادستی
این موضوعات توسط دکتر اکرمی‌فر، مهندس پرورش، دکتر مدنی، مهندس معصومی
، مهندس دائمی و دکتر طبائیان مورد بحث قرار گرفت.
۳- ارتقای توانمندی‌های فناورانه تولید ملی با رویکرد تحقیق و توسعه عنوان نشست دیگر این کنگره بود که در روز چهارشنبه برگزار شد.
رئیس این نشست دکتر علی اصغر توفیق و دبیر نشست خانم مهندس ژاله مجیب بودند. موضوعات نشست که توسط دکتر اسفیدانی، دکتر بندریان، مهندس بحرینی، دکتر علی حیدری، دکتر رمضانپور نرگسی، مهندس طاهباز توکلی و خانم دکتر محب‌حسینی مطرح شد عبارت بود از:
۱- نقش بنیادهای ملی علوم(NSF) در توسعه فناوری
۲- معرفی الگوی صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور از توسعه فناوری
۳- جایگاه صندوق‌های فناوری در کشور و مقایسه تطبیقی با چند صندوق بین‌المللی
۴- برنامه همکاری دانشگاه وصنعت UNISPARدر یونسکو
دکتر محب‌حسینی مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو در سخنرانی خود با عنوان برنامه همکاری دانشگاه و صنعت (UNISPAR) در یونسکو اظهار داشت: “راهبرد جهانی یونسکو در زمینه علم، فناوری و نوآوری عبارت است از: ظرفیت‌سازی، تسهیل همکاری‌های بین‌المللی، معیارگذاری و استانداردسازی. این سازمان همچنین آزمایشگاهی برای ایده‌ها و مرکزی برای مبادله اطلاعات است. “وی در تبیین جایگاه همکاری دانشگاه و صنعت در برنامه‌های ۲۰۱۳-۲۰۱۲ یونسکو، ابتدا به برنامه آموزش و بیانیه نهایی کنفرانس جهانی آموزش‌عالی یونسکو (۲۰۰۹- پاریس) اشاره کرد، سپس محورها و اولویت‌های این برنامه را در حوزه علوم طبیعی و مهندسی به شرح زیر برشمرد: “اولویت‌های بخشی برنامه برای دوره دو ساله ۲۰۱۳-۲۰۱۲ عبارت است از: ۱- تقویت نظام‌ها و سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری برای توسعه پایدار، حذف فقر و فرهنگ صلح و عدم خشونت ۲- بسیج علم برای استفاده پایدار از منابع طبیعی، انرژی تجدیدپذیر و موثر برای تقلیل بلایای طبیعی. یونسکو در برنامه علوم طبیعی و مهندسی خود برای دوره دوساله، هفت محور عمل دارد که دو مورد از آنها ارتباط مستقیم با تقویت همکاری دانشگاه و صنعت دارد که عبارت است از:
۱- ارتقای سیاست‌های علم، فناوری و صنعت (STI) و دسترسی به آموزش ۲- بسیج مشارکت گسترده در زمینه STI” دکتر محب‌حسینی در ادامه به موضوعات کاری برنامه همکاری دانشگاه و صنعت (UNISPAR) اشاره کرد و در پایان اهداف و محورهای فعالیت کرسی یونسکو در زمینه همکاری دانشگاه و صنعت را که از سال ۱۳۹۱ در ایران تاسیس شده است برشمرد.”

اشتراک‌گذاری :