از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام مدیرکل یونسکو، ایرینا بوکووا به مناسبت روز جهانی محیط زیست – جنگلها: طبیعت در خدمت شما -۵ ژوئیه ۲۰۱۱
جنگلها، اهرمهای حیات و میزبان تنوع زیستی جهاناند. آنها رودهای جهان را تغذیه میکنند، خاک را غنی میسازند و هوا را تصفیه میکنند. جنگلها برای رفاه و توسعه بشریت حیاتیاند و بهطور مستقیم زندگی ۶/۱ میلیارد نفر را تحت تأثیر قرار میدهند. آنها خدماتی پایه به همه ارائه میدهند. جنگلها با مساحتی معادل یکسوم مساحت زمین، جایگاه مفیدترین و بهترین ضروریات بشریاند.
جنگلها در هویت و تصور ما جا دارند. بودا در جنگل زندگی میکرد. مارتین بوبر از برخورد با درخت به عنوان موجودی زنده صحبت میکرد. پابلو نِرودا اینطور نوشت که اشعارش در دل جنگلها شکل گرفت. برقراری ارتباط با جنگلها بسیار مهم است.
با همه اینها، جنگلها در همه جا، در خطرند. از میان خطراتی که جنگلها را تهدید میکند، جنگلزدایی بسیار شدیدتر جلوهگر شده است. لازم است برای رویارویی با تهدیدهایی که جنگلها با آن مواجهاند بیشتر تلاش کنیم. این تهدیدها عبارت است از: استخراج ناپایدار منابع، تخریب زیستگاهها، واردکردن گونههای غیربومی به جنگلها و جابهجایی جوامع محلی.
یونسکو در همکاری با شرکای خود در سازمان ملل، به حفاظت از بومسازگانهای جنگلی متعهد شده است. کار ما ترویج همکاری میان سه شماره از بزرگترین مناطق جنگلی استوایی جهان واقع در آمازونیا، حوزه آبریز کنگو و منطقه جنوب شرق آسیاست. در این مورد، میتوان به اجلاس سران برازاویل در مورد جنگلهای استوایی که در ماه مه ۲۰۱۱ برگزار شد به عنوان اقدامی مهم در این خصوص اشاره کرد.
یونسکو از طریق برنامه انسان و کره مسکون خود و شبکه جهانی ذخیرهگاههای زیستسپهری به دنبال یافتن و ارائه راهحلهایی عملی به کمک مردم محلی و برای کمک به آنان است. کنوانسیون میراث جهانی یونسکو نیز در تلاشی مداوم برای حفاظت از جنگلهای جهانی دارای ارزش ویژه بینالمللی است. نگرانی برای جنگلها، اساس تدوین کنوانسیون تنوع زیستی و زیرمایه تلاش ما در جهت پیشبرد کنوانسیون تنوع زیستی و کنوانسیون تغییر اقلیم است. در حالی که پیگیریها و فعالیتهای مقدماتی انجامشده برای برگزاری کنفرانس سال ۲۰۱۲ سازمان ملل در مورد تنوع زیستی نیز بیانگر نگرانی ما از وضعیت جنگلها و اهمیت دادن به آنهاست.
ذهن انسان، سرآغاز ایجاد جوامعی سبز (جوامع حامی محیط زیست) است که تجلی پندار و کردار ما است. در راه رسیدن به این هدف، یونسکو تفکر انتقادی و اخلاقی در مورد روش زیستن با طبیعت را ترویج میکند. ما به دنبال تدوین فهرستی از ابزارهای اخلاقی برای تنوع زیستی و تغییر اقلیم هستیم. ما به دنبال حفظ تنوع زیستی در مقابل سرقت زیستی هستیم. ما از آموزش «اخلاق محیط زیست» و حفاظت از دانش بومی حمایت میکنیم. در جمهوری مردمی کنگو، دانشکده منطقهای یونسکو که رشته مدیریت جامع جنگلهای استوایی را آموزش میدهد، در حال پرورش نسلی نو از دانشمندان و سیاستگذاران آفریقایی متخصص در حوزه جنگلهاست. این مدل، بسیار موفق عمل کرده است و باید برای سایر مناطق جهان نیز الگوبرداری شود. همانطور که Charles Baudelaire شاعر به رشته تحریر درآورده، «طبیعت قلعهای است که در آن ستونهایی زنده، گاهی کلماتی گیجکننده را ادا میکنند. انسان از میان جنگلهایی از نمادها میگذرد و آنها با چشمانی دانا به او خیره میشوند”. در اینجا، جنگلها استعاره از جهان است. به این ترتیب، بر عهده ما است که در این سال بینالمللی جنگلها (۲۰۱۱) و در سالهای آینده، تمام تلاشمان را برای حفاظت از جنگلها بهکار بگیریم.
