از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
پیام مشترک دبیرکل سازمان ملل و مدیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات- ۳ می ۲۰۱۲
پیام واقعی روز جهانی آزادی مطبوعات همین موضوع است. همانطوریکه ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام میکند آزادی رسانهها مستلزم آزادی عقیده و حق جستجو، دریافت و انتشار اطلاعات و دیدگاهها به هر وسیله ارتباطی و بدون محدودیت مرزها میباشد. این آزادی برای هر جامعه سالم و پویا ضروری و بنیادین میباشد.
تحولات اخیر جهان عرب به خوبی قدرت خواستههای انسانی برای کسب این حقوق را نشان داده است، خواستههای مردمی که از طریق رسانهها، چه سنتی و چه نوین بیان شد. آزادی رسانهها که اخیراً در این کشورها توسعه یافته است، این امکان را فراهم میکند که از طریق گسترش شفافیت در اداره امور جامعه و پاسخگوبودن مسئولان، جامعه آنها متحول شود. آزادی رسانهها فرصت جدیدی برای برقراری ارتباط فراهم و امکان تبادل اطلاعات و دانش را مهیا میکند. صداهای قدرتمند جدیدی، به ویژه از سوی جوانان در این کشورها شنیده میشود در حالیکه قبلاً سکوت برقرار بود. به همین دلیل موضوع و محور اصلی بحث در روز جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۱۲ این چنین انتخاب شده است: صداهای جدید؛ آزادی رسانهها به تحول جوامع کمک میکند.
آزادی رسانهها در سالهای اخیر با چالشهای جدی روبهرو شده است. سال گذشته یونسکو مرگ ۶۲ روزنامهنگار را که در راه انجام وظیفه در جهان کشته شدند محکوم کرد. این روزنامهنگاران نباید فراموش شوند و این جنایتها نباید بدون مجازات بماند. در حالیکه رسانهها روز بهروز در اینترنت توسعه پیدا میکند، بیش از پیش روزنامهنگاران فعال در فضای مجازی و همچنین بلاگرها مورد حمله و آزار قرار می گیرند و به دلیل انجام وظایفشان به قتل میرسند. این فعالان رسانهای همچون سایر همکارانشان در رسانههای سنتی میباید مورد حمایت قرار گیرند.
در روزهای ۱۳ و ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱، اولین نشست داخلی نهادهای وابسته به سازمان ملل در مقر یونسکو به منظور بررسی امنیت روزنامهنگاران و مسئله مجازات نشدن عاملان ایراد صدمه به روزنامهنگاران برگزار شد. برای اینکه نهادهای وابسته به سازمان ملل بتواند فضای آزاد و امنتری را برای روزنامهنگاران و فعالان رسانهها، در هر جای جهان که باشند فراهم کند، ما یک برنامه اقدام را تهیه و تدوین کردیم. همزمان ما به تلاشهای خود در جهت تقویت و گسترش ضوابط حقوقی لازم برای توسعه رسانههای آزاد، مستقل و کثرتگرا به ویژه در کشورهای در حال گذار و کشورهایی که به تازگی از مخاصمات مسلحانه خارج شدهاند ادامه میدهیم. در عصر حاضر که با انفجار اطلاعات روبهرو هستیم میباید به جوانان امکان تشخیص اطلاعات درست و صحیح و یا به عبارتی دیگر دستیابی به سواد رسانهای مهیا کنیم.
روز جهانی آزادی مطبوعات این فرصت را برای ما فراهم میکند که توجه همگانی را به ضرورت مبارزه برای آزادی رسانهها جلب نماییم. ما از دولتها، سازمانهای حرفهای و نهادهای غیر دولتی در سراسر جهان میخواهیم که اقدامها و تلاشهای خود را با فعالیتهای نهادهای وابسته به سازمان ملل در جهت گسترش آزادی بیان، در رسانههای سنتی و نوین، مطابق با اصول شناختهشده بینالمللی هماهنگ کنند و به ما بپیوندند. آزادی بیان یکی از محورهای اصلی حقوق فردی، از پایههای اصلی ایجاد جامعهای سالم و برای ایجاد تحول در جامعه ضروری است.
