از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران:
تأکید بر نقش ترویج علم در تقویت همکاری‌های بین‌المللی و پیوند علم و جامعه
مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه و افتتاح نمایشگاه دهه ترویج علم ایران، با حمایت کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با حضور جمعی از مسئولان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه علم و فناوری در دانشگاه تهران برگزار شد.
آیین بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه و افتتاح نمایشگاه دهه ترویج علم ایران، ۱۸ آبان ۱۴۰۵، به همت انجمن ترویج علم ایران و با حمایت کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در سالن دکتر افشار کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.
در این مراسم، دکتر فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دکتر محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، خانم آنا پائولینی، سرپرست دفتر یونسکو در تهران، دکتر حسین گلدانساز، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه تهران، دکتر عبدالامیر نبوی، دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی، دکتر رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، دکتر عبدالحمید علیزاده، معاون مرکز بین‌الملل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر اکرم قدیمی، رئیس انجمن ترویج علم ایران و رئیس کرسی یونسکو در ترویج علم، و جمعی از مسئولان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه علم و ترویج علم حضور داشتند.
دکتر فرطوسی: علم زمینه‌ساز گفت‌وگو، اعتماد و همکاری میان کشورهاست
دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در این مراسم با اشاره به اهمیت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، این مناسبت را فرصتی برای ارج نهادن به تلاش‌های دانشمندان، گسترش فرهنگ علمی و تقویت ارتباط میان دانشگاه و جامعه دانست.
وی با اشاره به شعار سال ۲۰۲۶ این روز، «یافتن زمینه‌های مشترک از طریق دیپلماسی علمی»، بر نقش علم در ایجاد زمینه‌های گفت‌وگو، اعتماد و همکاری میان کشورها تأکید کرد و یادآور شد که چالش‌هایی همچون تغییرات اقلیمی، بحران آب و سایر مسائل جهانی، بدون همکاری و مشارکت بین‌المللی قابل حل نیستند.
فرطوسی با اشاره به ظرفیت شبکه جهانی یونسکو، از جمله دانشگاه‌ها، کرسی‌های یونسکو، مراکز علمی و انجمن‌های تخصصی، بر ضرورت بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها برای توسعه همکاری‌های علمی تأکید کرد.
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران همچنین با اشاره به اعلام دهه بین‌المللی علوم برای توسعه پایدار از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، تقویت پیوند میان علم، سیاست‌گذاری و جامعه را ضروری دانست و بر اهمیت تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد علمی، ارتقای تفکر نقادانه، مقابله با اطلاعات نادرست و فراهم کردن فرصت‌های برابر برای جوانان و پژوهشگران تأکید کرد.
وی ترویج علم را عاملی مؤثر در حضور پررنگ‌تر علم در زندگی روزمره مردم دانست و ظرفیت انجمن ترویج علم ایران و سایر نهادهای علمی کشور را در این زمینه ارزشمند توصیف کرد. فرطوسی همچنین بر آمادگی کمیسیون ملی یونسکو در ایران برای حمایت از همکاری‌ها و ابتکارات علمی در چارچوب مأموریت‌ها و ظرفیت‌های این نهاد تأکید کرد.
دکتر پائولینی: علم می‌تواند ابزاری برای تقویت گفت‌وگو و همکاری‌های بین‌المللی باشد
دکتر آنا پائولینی، مدیر هماهنگی دفاتر میدانی یونسکو و سرپرست دفتر یونسکو در تهران، در این مراسم ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه علم و فناوری، از برگزارکنندگان این مراسم، به‌ویژه انجمن ترویج علم ایران، برای اهتمام به برگزاری این رویداد و فراهم آوردن زمینه گردهمایی جامعه علمی کشور قدردانی کرد.
وی با اشاره به شعار امسال روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه با عنوان «یافتن زمینه‌های مشترک از طریق دیپلماسی علمی» اظهار داشت که این شعار بر نقش فراتر علم از تولید دانش و توسعه نوآوری تأکید دارد و یادآور می‌شود که علم می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر برای تقویت گفت‌وگو، اعتمادسازی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرد.
سرپرست دفتر یونسکو در تهران با تأکید بر ضرورت همکاری‌های علمی برای مواجهه با چالش‌های مشترک جهانی، از جمله کم‌آبی، کاهش تنوع زیستی و بلایای طبیعی، خاطرنشان کرد که تبادل دانش و تجربیات میان کشورها و تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی، زمینه‌ساز دستیابی به راهکارهای مشترک و پایدار برای مقابله با این چالش‌هاست.
پائولینی همچنین با اشاره به نام‌گذاری سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۳۳ به‌عنوان «دهه بین‌المللی علوم برای توسعه پایدار» از سوی سازمان ملل متحد، نقش پیشرو یونسکو در پیشبرد این ابتکار را مورد تأکید قرار داد و افزود: پیوند مؤثر میان علم، سیاست‌گذاری و جامعه از الزامات اساسی تحقق توسعه پایدار است و یونسکو در چارچوب مأموریت خود، تقویت این ارتباط و بهره‌گیری از ظرفیت علم برای پاسخ‌گویی به نیازهای جوامع را دنبال می‌کند.
وی در ادامه، حمایت از دانشمندان جوان، ارتقای مشارکت زنان در عرصه علم و ترویج توسعه و استفاده مسئولانه و اخلاق‌مدارانه از فناوری‌های نوین را از دیگر اولویت‌های یونسکو برشمرد و بر اهمیت همکاری با شرکای ملی، از جمله نهادهای علمی و دانشگاهی ایران، در پیشبرد این اهداف تأکید کرد.
سرپرست دفتر یونسکو در تهران در پایان، ضمن قدردانی مجدد از برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان در این مراسم، ابراز امیدواری کرد که گرامیداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، فرصتی برای تعمیق تعاملات علمی، تقویت همکاری‌های بین‌المللی و گسترش فرهنگ علم در جوامع باشد.
دکتر قدیمی: ترویج علم نیازمند حمایت‌های پایدار و سازوکارهای مشخص است
دکتر اکرم قدیمی، رئیس انجمن ترویج علم ایران و رئیس کرسی یونسکو در ترویج علم، نیز در سخنان خود با انتقاد از جایگاه کم‌رنگ ترویج علم در سیاست‌گذاری‌های کشور اظهار داشت که با وجود تأکید بر تولید علم و حمایت از پژوهش، هنوز سازوکارهای حمایتی پایدار، منابع مالی مشخص و مشوق‌های لازم برای نزدیک کردن علم به زندگی مردم و تقویت سواد علمی جامعه فراهم نشده است.
وی ارتقای سواد علمی، توانایی ارزیابی شواهد و تشخیص علم از شبه‌علم را از ضرورت‌های جامعه امروز دانست و بر نقش ترویج علم در مواجهه آگاهانه با چالش‌هایی همچون تغییرات اقلیمی، بحران آب، امنیت غذایی و تحولات فناوری تأکید کرد.
قدیمی همچنین با اشاره به فعالیت‌های انجمن ترویج علم ایران از سال ۱۳۹۱، تبدیل هفته ترویج علم به دهه ترویج علم را گامی در راستای گسترش مشارکت دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، انجمن‌های علمی، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی و اجتماعی عنوان کرد.
رئیس انجمن ترویج علم ایران، نهادینه‌سازی منابع مالی پایدار، حمایت از انجمن‌های علمی و توجه به فعالیت‌های ترویجی در ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها و اعضای هیئت علمی را از جمله اقدامات ضروری برای تقویت جایگاه ترویج علم برشمرد.
