ایران عضو مؤسس سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد

جمهوری اسلامی ایران با امضای سند تأسیس سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی (WAICO) در حاشیه کنفرانس جهانی هوش مصنوعی شانگهای، در شمار کشورهای مؤسس این سازمان بین‌الدولی قرار گرفت؛ اقدامی که زمینه مشارکت فعال‌تر ایران در شکل‌گیری سازوکارهای بین‌المللی حکمرانی، همکاری فناورانه و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.

کنفرانس جهانی هوش مصنوعی شانگهای روز ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۵ تیرماه ۱۴۰۵) در شهر شانگهای چین برگزار شد و همزمان با آن، سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی (WAICO) به‌عنوان ابتکاری چندجانبه برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هوش مصنوعی تأسیس شد.

در جریان این رویداد، سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین با امضای سند تأسیس سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی، نام ایران را در جمع کشورهای مؤسس این سازمان به ثبت رساند.

تأسیس سازوکاری برای همکاری جهانی در حوزه هوش مصنوعی

کنفرانس جهانی هوش مصنوعی شانگهای با حضور رئیس‌جمهور چین، دبیرکل سازمان ملل متحد و مقام‌های رسمی کشورهای مختلف برگزار شد. در این نشست، سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی به‌عنوان یک سازمان بین‌الدولی مستقل با مقر دائمی در شانگهای معرفی شد که با تمرکز بر ظرفیت‌سازی و همکاری‌های فناورانه، سازوکاری تازه برای تقویت همکاری میان کشورها در حوزه هوش مصنوعی فراهم می‌کند.

بر اساس چارچوب اعلام‌شده، سازمان ملل متحد همچنان بستر اصلی گفت‌وگوی جهانی و هنجارسازی سیاسی در زمینه هوش مصنوعی خواهد بود و سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی بر توسعه همکاری‌های عملی، ظرفیت‌سازی و انتقال دانش و فناوری میان کشورها تمرکز خواهد داشت.

تأکید بر حکمرانی عادلانه و انسان‌محور هوش مصنوعی

شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین، در سخنرانی اصلی این نشست با عنوان «همکاری برای ساخت نظام حکمرانی جهانی هوش مصنوعی عادلانه و منطقی»، بر ضرورت هدایت هوش مصنوعی در مسیر خدمت به انسان، توسعه اقتصادی، افزایش رفاه عمومی و کمک به حل مسائل جهانی تأکید کرد.

وی همچنین بر این موضوع تأکید داشت که هوش مصنوعی نباید به ابزاری برای ایجاد شکاف‌های جدید میان کشورها یا انحصار فناوری در اختیار گروه محدودی از بازیگران تبدیل شود.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت مشارکت همه کشورها در شکل‌دهی به آینده هوش مصنوعی، بر اهمیت حضور برابر کشورها در گفت‌وگوها و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با این فناوری تأکید کرد.

ایران در جمع کشورهای مؤسس

توافقنامه تأسیس سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی در مرحله نخست به امضای ۳۰ کشور از جمله چین، روسیه، جمهوری اسلامی ایران، پاکستان، برزیل، آفریقای جنوبی، اندونزی، مالزی، مصر و مراکش رسید.

از مهم‌ترین اهداف اعلام‌شده این سازمان می‌توان به توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هوش مصنوعی، تقویت حکمرانی جهانی، کاهش شکاف فناورانه میان کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه، تسهیل انتقال دانش و فناوری، توسعه ظرفیت‌های انسانی و نهادی و ارتقای ایمنی، امنیت و استفاده مسئولانه و انسان‌محور از هوش مصنوعی اشاره کرد.

این سازمان همچنین حمایت از کاربردهای هوش مصنوعی در توسعه اقتصادی و اجتماعی و تقویت همکاری‌های علمی، آموزشی و صنعتی میان کشورهای عضو را دنبال خواهد کرد.

گامی در مسیر مشارکت ایران در حکمرانی جهانی هوش مصنوعی

تشکیل سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی را می‌توان نشانه‌ای از ورود حکمرانی این فناوری به مرحله‌ای تازه دانست؛ مرحله‌ای که در کنار توسعه مدل‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تعیین قواعد، استانداردها و سازوکارهای همکاری بین‌المللی نیز اهمیت فزاینده‌ای یافته است. جمهوری اسلامی ایران نیز با امضای توافقنامه تأسیس این سازمان و قرار گرفتن در جمع اعضای مؤسس، زمینه حضور و مشارکت فعال‌تر خود را در گفت‌وگوهای بین‌المللی مرتبط با آینده حکمرانی هوش مصنوعی فراهم کرده است؛ ظرفیتی که می‌تواند در توسعه همکاری‌های علمی، آموزشی و فناورانه و بهره‌گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در مسیر توسعه کشور مورد استفاده قرار گیرد.