از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
گرامیداشت میراث ناملموس در کاخ گلستان با تاکید بر همکاریهای منطقهای یونسکو
| دکتر حسن فرطوسی: پاسداری از میراث ناملموس، مسئولیتی جمعی در مسیر صلح پایدار است. |
در همایش «میراث ناملموس، میراث زنده» که به مناسبت روز میراث ناملموس در هفته میراث فرهنگی،در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ در مجموعه فرهنگیتاریخی گلستان برگزار شد، دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، با تاکید بر نقش سازنده همکاریهای منطقهای و تنوع فرهنگی، سخنرانی جامعی ایراد کرد. این رویداد با حضور معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، مدیران وزارتخانه، سفرای کشورهای منطقه و نخبگان فرهنگی برگزار شد.
در آغاز سخنان خود، دکتر فرطوسی با ابراز خرسندی از حضور در کاخ گلستان در هفته میراث فرهنگی و به مناسبت بزرگداشت روز میراث ناملموس گفت: بسیار خرسندم که در هفته میراث فرهنگی و به بهانه بزرگداشت روز میراث ناملموس، در کاخ زیبای گلستان بهعنوان یکی از آثار ثبتشده در میراث جهانی یونسکو که نمونهای فاخر از تبلور تاریخ و میراث ناملموس ایران زمین نیز هست، در این جمع فرهیخته حضور دارم.
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ادامه با اشاره به اهمیت جهانی میراث ناملموس و تلاشهای جمهوری اسلامی ایران در این حوزه افزود: میراث فرهنگی ناملموس از مضامین متأخر مرتبط با هویت و تنوع فرهنگی ملتها در یونسکو بر مبنای حقوق همبستگی، از سال ۲۰۰۳ در دستور کار قرار گرفته است. تا پایان سال ۲۰۲۴، تعداد ۷۳۰ عنصر ناملموس از سراسر جهان بهعنوان میراث مشترک بشری در یونسکو به ثبت رسیده که جمهوری اسلامی ایران با ۲۶ عنصر در میان ده کشور نخست این فهرست قرار دارد.
یونسکو و مسئولیت مشترک برای حفاظت از میراث زنده
دکتر فرطوسی با تاکید بر ارزشهای جمعی و مشارکت جهانی در حفاظت از میراث ناملموس بیان کرد: ثبت آثار ناملموس، گامی ارزنده در پاسداری از میراث زنده در فضایی تعاملی است که بر مبنای مسئولیتی مشترک و احترام به تنوع بیانات و حقوق حاملان این میراث شکل میگیرد.
وی همچنین به نقش ایران در میزبانی یکی از مراکز مهم یونسکو اشاره کرده و گفت: مرکز مطالعات منطقهای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی، یکی از هشت مرکز نوع دوم یونسکو در حوزه میراث ناملموس است که ایران افتخار میزبانی آن را دارد. این مرکز بستر مناسبی برای همکاریهای منطقهای با رویکردی منسجم و آیندهنگر فراهم آورده است.
لزوم همکاری ثمربخش منطقهای
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو با اشاره به ظرفیت همکاری کشورهای عضو مرکز، اظهار داشت: نشست توسعه همکاریهای کشورهای عضو مرکز میراث ناملموس، فرصتی است برای تعامل مشارکتی با رعایت اصول حسن نیت و منع تبعیض، بهمنظور تحقق اهداف فرهنگی یونسکو. تنوع فرهنگی اعضای این مرکز کمنظیر است و همافزایی آنها نقش کلیدی در موفقیت برنامههای مشترک دارد.
در پایان سخنان خود، دکتر فرطوسی از دستاندرکاران همایش بهویژه خانم دکتر مومنی و تیم اجرایی تقدیر کرده و ابراز امیدواری کرد که نشست توسعه همکاریهای کشورهای عضو مرکز، به نتایجی ثمربخش منتهی شود و ملتها، بهویژه جوانان کشورهای عضو، از دستاوردهای آن بهرهمند شوند.
میراث ناملموس؛ بستر دیپلماسی فرهنگی نوین
در این گرامیداشت پیام دکتر علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، توسط مریم جلالی معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی کشور، قرائت شد. در بخشی از این پیام با اشاره به سه محور کلیدی «میراث ناملموس، به مثابه زبان مشترک تجربههای زیسته»، «تنظیم مناسبات منطقهای بر مدار فرهنگ» و «بازآفرینی اعتماد بر بستر حافظه مشترک منطقهای» آمده بود: از آیینهای شفاهی و مهارتهای سنتی تا مناسک همبستگی و زیستفرهنگهای بومی، میراث زنده ما حامل دانشی است که همزمان ریشهدار، پوینده و پیوندآفرین است. این دانشها میتوانند به زبانی بینفرهنگی تبدیل شوند که ملتها از رهگذر آن، نه فقط یکدیگر را ببینند، بلکه بفهمند و در سایه هم فهمی شان تعاملاتی سازنده را به تبادلات تجاربی ارزنده بدل سازند.
همچنین رئیس شورای حکام مرکز مطالعات منطقهای پاسداری از میراث ناملموس در منطقه آسیای مرکزی و غربی یونسکو در پیام خود خاطرنشان کرد: اکنون زمان آن رسیده است که از دل حافظههای فرهنگی، دیپلماسی نوینی بر پایه مهر، همزیستی و مفاهمه خلق کنیم؛ دیپلماسیای که از آیینها و نمادها فراتر میرود و به عرصه سیاستگذاری فرهنگ، حل مسئله، و مدیریت آینده وارد میشود و در نزدیکترین زمان ممکن، حکمرانی بر پایه فرهنگ و مهر میسر میسازد.
دعوت به گفتوگوی فرهنگی
آتوسا مومنی، رئیس مرکز منطقهای میراث فرهنگی ناملموس تهران نیز با اشاره به اهمیت فرهنگ، گفت:
جهان امروز در میانه بحران معنا است و تنها فرهنگ میتواند راه را روشن کند. منطقه ما گنجینهای از روایتها و حکمتهای نهان است که میتواند فراتر از سیاست و دیپلماسی، به آرامش جانها و پیوند قلبها بیانجامد.
مومنی در پایان، فرهنگ را «تنها امید برای آینده» خواند و افزود: بیاییم فرهنگ را از حاشیه به متن آوریم و میراث زنده را چون جانی شنیدنی پاس بداریم. تفاوتها را نه تهدید، بلکه امکان ببینیم و هویتها را چون رودهایی بدانیم که در دریای فرهنگ به هم میپیوندند..
لازم به ذکر است، در این برنامه از سایت انجمن های مردم نهاد و پلتفرم شاهنامه به زبان فارسی و انگلیسی و کتاب میراث جهانی در دست جوانان، رونمایی شد. این همایش با بازدید از مجموعه جهانی کاخ گلستان به کار خود پایان داد.
گفتنی است در این همایش، دکتر فاضلی، استاد دانشگاه و پژوهشگر، آقای سرانگ، رئیس دفتر یونسکو در تهران، دکتر مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان و دکتر اونال بایوف، سفیر کشور قزاقزستان در ایران نیز حضور داشته و سخنرانی کردند.
