از آنجا که جنگها در اذهان مردم شکل میگیرد، در اذهان مردم است که باید دفاع از صلح را ساخت.
گزارش برگزاری بیستمین نشست کمیته بینالمللی اخلاق زیستی یونسکو
احتمال خطرهای جدید از نوع تبعیض و مسئولیتهای جدید ایجادشده بهواسطه پیشرفتهای حاصل در حوزه زیستپزشکی از مهمترین موضوعهای مورد بحث در بیستمین نشست IBC بود. کمیته بینالمللی اخلاق زیستی در مورد خطرهای جدید تبعیض ناشی از پیشرفتهای علمی هشدار جدی داد.
مهمترین عناوین مورد بررسی در این اجلاس به شرح زیر بود:
۱- اصل عدم تبعیض و عدم بدنامسازی
اولین دستور کار این جلسه موضوع پیشنویس یک گزارش در مورد اصل عدم تبعیض و عدم بدنامسازی بود.
در این حوزه، کمیته تصمیمهای زیر را اتخاذ نمود:
• تأکید بر این موضوع که سوء استفاده از اطلاعات ژنتیکی موجود در بانکهای زیستی منجر به تبعیض و بدنامسازی میشود.
• برجستهسازی آن دسته از بیماریهای شایع در مناطق استوایی که به آنها توجه نمیشود، به عنوان یکی از موارد مهم بدنامسازی اجتماعی که ناشی از مشکل بزرگتر دسترسی به دارو است.
• تمرکز بر آثار تبعیضبرانگیز و بدنامکننده پیوند عضو، هم برای فرد اهداکننده و هم فرد گیرنده.
در این خصوص، به رویکردهای منجر به تبعیض و بدنامکردن ناشی از ابتلا به HIV/AIDS، نانوفنآوری و علوم عصبشناسی نیز اشاره شد. متن اصلاح شده پیشنویس گزارش اکنون به کشورهای عضو کمیته بینالدول اخلاق زیستی که در روزهای ۵ و ۶ سپتامبر ۲۰۱۳ در مقر یونسکو در پاریس گردهم میآیند ارسال خواهد شد.
اخلاق زیستی در آسیا و اقیانوسیه: تجربهها، چشماندازها و چالشهای اخلاقی جدید
از میان تمام مسائل موجود در دستور کار، یک جلسه کاری نیز به بررسی مشکلات مربوط به اخلاق زیستی در آسیا و اقیانوسیه اختصاص یافت. در این نشست، دو موضوع مهم پزشکی منطبق با ویژگیهای ژنتیکی فرد و مسائل حقوقی حاکم بر منطقه مورد بررسی قرار گرفت.
۲- برنامه اخلاق زیستی یونسکو: گذشته، حال و آینده
برای بزرگداشت بیستمین سالگرد کمیته و ۲۰ سال تعهد یونسکو به اخلاق زیستی، نشست ویژه دیگری با موضوع برنامه اخلاق زیستی یونسکو برگزار شد. در این نشست، دستاوردهای اصلی برنامه، دروس فراگرفتهشده، چالشها و پیشنهادهایی برای حرکت به جلو و بررسی بهترین راه افزایش ارتباط موضوعی برنامه و تأثیرگذاری آن بر فعالیتهای سازمان در سال-های جاری توسط IBC بررسی شد. در ضمن، کمیته از فرصت پیشآمده برای تأکید بر این مطلب استفاده کرد که ارتباط میان اخلاق زیستی و حقوق بشر از جنبههای حیاتی در فعالیتهای آتی IBC و برنامه اخلاق زیستی یونسکو است. علاوه بر اینها، کمیته اهمیت تداوم اجرای اصول بیانیه جهانی اخلاق زیستی و حقوق بشر را یادآور شد. در ادامه، بار دیگر بر این نکته مهم تأکید شد که فعالیتهای یونسکو در حوزه اخلاق زیستی باید با توجه به رفع نیازهای جمعیتهای آسیبپذیر جهتگیری شود، ضمن اینکه مسائلی نظیر دسترسی به داروها و پزشکی، مسئله HIV/AIDS، توزیع منصفانه منابع مراقبتهای بهداشتی (فرار مغزها و غیره)، پژوهش در حوزه ژنومیک و … باید با اطلاع یونسکو انجام شود.
از دیگر موضوعهای مورد بحث در کمیته، ضرورت تأسیس شبکهای برای دانشمندان جوان در رشته اخلاق زیستی از سراسر جهان بود. رئیس IBC، پروفسور سِمپلیچی (Semplici) پیشنهاد کرد که مجمعی برخط برای مرتبطساختن گذشته، حال و آینده اعضای IBC با هدف گرد همآوردن شبکهای گسترده از تخصص و متخصصان برای جهتگیریهای آینده کمیته و بررسی مشکلات رو به ظهور در حوزه اخلاق زیستی تشکیل شود.
۳- برنامه کار IBC برای ۲۰۱۵-۲۰۱۴
• IBC قصد دارد ماده ۱۵ (به اشتراکگذاردن فواید) از بیانیه جهانی اخلاق زیستی و حقوق بشر (UDBHR) را توسعه دهد.
• در پاسخ به دستاوردهای سریع حاصلشده در علم ژنتیک و ژنومیک، IBC دیدگاه خود را در مورد مسئله ژنوم انسانی و حقوق بشر بهروز خواهد کرد.
در این راه IBC به پایش مداوم پیشرفتهای علمی و مسائل جدید اخلاقی ناشی از آنها خواهد پرداخت. به علاوه، IBC از پیشنهاد آژانسهای ملل متحد فعال در حوزه اخلاق زیستی برای هماهنگنمودن فعالیتهایشان مثلا در موضوع «اخلاق و راهبری علوم فنیِ همگرا برای ایجاد جوامع انصاف-محور» حمایت کرد.
• IBC تأکید کرد که اصطلاح «جوامع انصاف-محور» یا «جوامع انصاف مدار» در مقایسه با اصطلاح «جوامع پایدار» اصطلاح دقیقتری در دستیابی به برابری و عدالت در چارچوب توسعه پایدار است.
مترجم: مهرناز پیروزنیک
کمیسیون ملی یونسکو-ایران
