برگزاری کارگاه آموزشی اخلاق در پژوهش

هدف از برگزاری این کارگاه، توجه به اهتمام ویژه سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) به موضوع اخلاق در پژوهش و مطالعات اجتماعی و نیز ضرورت بررسی این موضوع برای شفاف‌سازی هر چه بیشتر مفهوم اخلاق در پژوهش و بررسی وضعیت اخلاق پژوهشی در کشورمان بود.در کارگاه آموزش اخلاق در پژوهش که با شرکت نمایندگان برخی مراکز پژوهشی کشور تشکیل شده بود، دکتر سجادی معاون علمی مرکز دائره‌المعارف اسلامی و دکتر سلیمی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی به دعوت کمیسیون ملی یونسکو به ایراد سخنرانی پرداختند. دکتر سجادی، سخنرانی خود را معطوف به آسیب‌شناسی وضعیت اخلاق پژوهشی در کشور نمود. ایشان ابتدا عدم تمایل خود را در به‌کاربردن مفهوم اخلاق در این زمینه بیان و پیشنهاد کرد به جای کلمه اخلاق از مفهوم «ادب در پژوهش» و «ادب پژوهشی» استفاده شود. وی در ادامه به برخی از مهم‌ترین محورهای اخلاق در پژوهش اشاره نمود:1-      لزوم احاطه محقق بر موضوع تحقیق2-      التزام پژوهشگران نسبت به رعایت حقوق مؤلفان مقدم بر خود3-      جلوگیری از اعمال فشار بر پژوهشگر و نهادهای پژوهشی در چاپ آثار علمی4-       لزوم توجه به تحقیقات و مطالعات قدما5-      توانایی پذیرش نقدسپس دکتر سلیمی سخنرانی خود را پیرامون سیر تطور اخلاق پژوهشی از دوره پیشامدرن تا عصر پست مدرن بیان کرد. ایشان با اشاره به اینکه مفهوم اخلاق پژوهشی همواره تابعی از نظام دانایی حاکم بوده است، گفت: به تبع سیر تطور این نظام دانایی (پیشامدرن، مدرن و پست مدرن)، اخلاق پژوهشی نیز معنا و مفهومی متفاوت از گذشته یافته است، با این حال همواره در طول این دگرگشتی مفهومی علم، دو مؤلفه در اخلاق پژوهشی ثابت باقی مانده ‌است:1-      صداقت در شناخت2-      جلوگیری از تفسیرهای دلبخواهی و روش‌گریزیدکتر سلیمی در ادامه، اخلاق پژوهشی را در هر یک از دوره‌های علمی ذکرشده توضیح داد. ایشان به مفهوم اخلاق در دوره قرون وسطای اسلامی نیز اشاره کرد و گفت: در این دوره، شناخت منتهی به عقل، بخشی از اخلاق بوده و اساساً این عقل انسان است که صلاحیت شناخت داشته است. وی در ادامه اظهار داشت: در حقیقت در دوره قرون وسطای اسلامی، اخلاق و شناخت هر دو روی یک سکه است. دکتر سلیمی در طی سخنرانی خود تلاش نمود تا مفهوم اخلاق پژوهش را از نظر اندیشمندان بزرگ علوم اجتماعی در غرب و اسلام مورد واکاوی قرار دهد.پس از پایان سخنرانی‌ها، شرکت‌کنندگان سوال‌های خود را پیرامون مطالب ارائه شده مطرح نمودند.