پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت روز مردم بومی جهان، ۹ آگوست ۲۰۱۳

در جهانی که با تغییرات سریع زیست‌محیطی روبه‌رو است و جوامع در آن دچار دگرگونی‌های عمیقی می‌شوند، انسجام باید اصل راهبر و راهنمای ما باشد، آن هم انسجامی که در اتحاد میان گروه‌های بومی و اتحاد میان گروه‌های بومی با شرکای غیر بومی متبلور می‌شود تا در سایه آن بتوان هویت‌ها، زبان‌ها، نظام‌های دانش و جهان‌بینی‌های منحصر به فرد را حفظ و ترویج کرد. این امر در تدوین دستور کار جدید توسعه جهانی برای سال ۲۰۱۵ به بعد، که اکنون در دست اقدام است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
از نظر یونسکو، پایداری جهانی باید بر بنیان‌های محلی ایجاد شود، بنیان‌هایی که نشانگر اندیشه و نیازهای جوامع محلی و مردم بومی است. به همین دلیل ما تلاش می‌کنیم تا فرهنگ را به عنوان سرچشمه هویت و انسجام و منشأ خلاقیت و نوآوری در مرکز همه تلاش‌هایمان برای توسعه قرار دهیم.
هیچ جامعه‌ای در نبود فرهنگ شکوفا نمی‌شود و هیچ توسعه‌ای بدون آن پایدار نخواهد بود. مردم بومی در نقش متولیان تنوع غنی زبانی و فرهنگی و حاملان دانش منحصر به فرد زندگی پایدار و احترام به تنوع زیستی، بیش از هر گروه دیگری به این مهم واقف‌اند.
برای آن که بتوانیم این دیدگاه را در سراسر نظام ملل متحد، در میان کشورهای عضو و در جوامع و میان آنها بگسترانیم، نیازمند اتحادهایی جدید هستیم. به همین منظور مجمع بین دولتی تغییر اقلیم (IPCC) به گونه‌ای فعال به دنبال برقراری ارتباط و پیوند با مردم بومی و جوامع محلی است. یونسکو از طریق برنامه نظام دانش محلی و بومی خود، راهبری مجموعه-ای از فعالیت بین سازمانی را عهده‌دار شده است تا بتواند دانش بومی را در کنار علم در پنجمین گزارش ارزیابی IPCC با عنوان تغییر اقلیم: آثار، سازگاری و آسیب‌پذیری بگنجاند. این گزارش در سال ۲۰۱۴ ارائه خواهد شد. به همین ترتیب برنامه بین دولتی جدید و تازه-تأسیس تنوع زیستی و خدمات بوم‌سازگان‌ها (IPBES) اهمیت تنوع زیستی را برای مردم بومی و مشارکت حیاتی آنان را در حفظ تنوع زیستی به رسمیت می‌شناسد. یونسکو از جانب دبیرخانه IPBES راهبری فعالیت‌هایی را برای برنامه‌ریزی‌ها و برقراری روابط سازنده‌ای با مردم بومی و جوامع محلی که به نفع طرفین باشد، عهده‌دار شده است.
بیانیه سال ۲۰۰۷ سازمان ملل در مورد حقوق مردم بومی مؤید این مطلب است که «احترام برای دانش بومی، فرهنگ‌ها و روش‌های عمل سنتی در توسعه پایدار و منصفانه و مدیریت درست محیط زیست نقشی مؤثر دارد.» برای تحقق این دیدگاه و برای حفظ حقوق همه مردم بومی، ما نیازمند اتحادها، توافق‌ها و تدارکات و برنامه‌ریزی‌هایی جدید به نفع پایداری جهانی هستیم. این است تعهد یونسکو در روز بین‌المللی مردم بومی جهان.

مهرناز پیروزنیک
مترجم کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران